Кіріспе

Адал қуусыз трофей аулау

Консервіленген аң аулау – бұл аң аулаушының жануарларды қашып кетуіне жол бермеу және оларды іздеуді жеңілдету үшін, мысалы, қоршалған ранчо сияқты шектеулі аумақта ұстау арқылы "адал қуу" принципін сақтамайтын трофей аулау түрі. Мұның мақсаты – аңшының сәтті аң аулау мүмкіндігін арттыру. Бұл термин Ұлыбританияның кең аумақтарында қызыл қасқыр өсірілетін жерлердегі қасқыр атуға да қолданылады. WordNet бойынша, консервіленген аң аулау – "трофей жинау үшін жетілгенге дейін аңшылық шаруашылықтарында өсірілген жануарларды аулау". Бұл аң аулау әдісін аңшылар да, жануарларды қорғау ұйымдары да сынға алған. "Консервіленген аң аулау" және "әуесқой аң аулау" – бұл осы іс-әрекеттерді жасайтындар көбінесе қолданбайтын қарапайым есімдер.

АҚШ-тағы заңнама

Консервіленген аң аулау АҚШ-тың 20 штатында тыйым салынған немесе шектелген, оның ішінде Алабама, Аризона, Калифорния, Коннектикут, Делавэр, Джорджия, Гавайи, Мэриленд, Массачусетс, Миннесота, Миссисипи, Монтана, Невада, Солтүстік Каролина, Орегон, Род-Айленд, Вирджиния, Висконсин және Вайоминг штаттары кіреді. 2006 жылы Алабама консервіленген аң аулаудың көптеген түрлерін тыйым салатын заң қабылдаған соңғы штат болды. 2007 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органында кейбір "экзотикалық" жануарларды консервіленген аң аулаудан тыйым салу туралы ұсыныс, заң шығару жұмыстарының тоқтатылуына байланысты қабылданбады.

Сын

Бірқатар топтар жануарларға қатыгездік жасау немесе "әділ аң аулау" деп аталатын аң аулау этикасын жоққа шығару сияқты себептермен консервіленген аң аулау практикасына қарсы шығады. АҚШ-тың Адамгершілік қоғамы (HSUS) консервіленген аң аулауды сынап айтады. HSUS мәлімдемесінде консервіленген аң аулау "қатыгез және жәбірлі іс-әрекет" деп сипатталды, онда ауланған жануардың "қашуға мүлдем мүмкіндігі жоқ". Сондай-ақ, жануарлар "тұтқындық өмір салты арқылы нысана ретінде мінез-құлық танытуға психологиялық жағынан дайындалған" және басқа да наразылықтары бар екені айтылды. Аң аулау этикасына ерекше назар аударатын кейбір аң аулау топтары да консервіленген аң аулауға қарсы. Бұл қарсылықтар "әділ аң аулау" принципіне негізделген, яғни жануардың аңшыдан қашуға лайықты мүмкіндігі болуы керек, сондай-ақ аңшы үшін жануарды өлтіру тым оңай болмауы тиіс. Консервіленген аң аулау осы элементтерді жояды деп саналады. Pope and Young Club және Boone and Crockett Club сияқты аң аулау топтары консервіленген аң аулауда өлтірілген жануарларды өздерінің рекордтық кітаптарына енгізбейді. Boone and Crockett Club бұл іс-әрекетті "консервіленген оқ ату" деп атайды, себебі олар мұнда аң аурудың болмағанын мәлімдейді. Safari Club International енді консервіленген аң аулауда өлтірілген жануарларды өздерінің рекордтық кітаптарына және марапат санаттарына қабылдамайды. 2014 жылы, барлық құрлықтағы 62 қала Консервіленген аң аулауға қарсы науқан ұйымдастырған консервіленген аң аулауға қарсы алғашқы жаһандық шеруге қатысты.

Жаңалықтар

1997 жылы журналист Роджер Кук «Кук» бағдарламасының «Қайырлылық үшін өлтіру» атты санында консервіленген аң аулаудың зұлымдықтарын жариялады. 2005 жылы интернетте аң аулау кеңінен таралды, Техас штатындағы бір адам веб-камера мен қашықтан басқарылатын қару орнатып, аңшылардың компьютерлерінен атуына мүмкіндік берді. Адамгершілік қоғамының мәліметінше, интернеттегі аң аулаудың көп бөлігі жануарлардың қамалған аңшылық шаруашылықтарында жүзеге асырылады, бұл оларды консервіленген аң аулауға айналдырады. 2006 жылдың 15 тамызында кантри әншілері дуэті Монтгомери Джентридің жартысы Трой Джентри Миннесота штатының Дулут қаласындағы федералды сотта консервіленген аң аулаумен айыпталды. Федералды прокурорлар Гентри Ли Марвин Гринлиден «Кабби» деп аталған аюды сатып алып, оны жабық қорада атып өлтіргенін, аюды жабайы табиғатта өлтірілгендей етіп белгілегенін және содан кейін «жабайы» өлтірудің видеосын монтаждауға жағдай жасағанын мәлімдеді. Егер кінәлі деп танылса, Гентри мен Гринлиге ең көп дегенде бес жылға федералды түрмеге жабылып, 20 000 доллар айыппұл салынуы мүмкін. 2006 жылдың 27 қарашасында Гентри аюды жалған белгілеуде кінәсін мойындады. Сот келісімі бойынша ол 15 000 доллар айыппұл төлеуге, Миннесотада 5 жыл бойы аң аулаудан, балық аулаудан және құрлысудан бас тартуға, сондай-ақ 2004 жылы жануарды ату үшін пайдаланған салынған аю мен садақты тапсыруға келісті. Гентри 9 қарашада дуэттің веб-сайтында өз әрекеттері үшін кешірім сұрап мәлімдеме жасады. 2003 жылдың соңында, сол кездегі вице-президент Дик Чейни Пенсильвания штатының Лигониер қалашығындағы Ролинг Рок клубында консервіленген аң аулауға қатысқан кезде, одан да аз танымал оқиға болды. Чейни мен оның 9 серігі 500-ден 417-сін өлтірді, оның 70-ін вице-президент өлтірді, ал қалғандарының саны белгісіз. 2006 жылы Оңтүстік Африканың қоршаған ортаны қорғау министрі Мартинус ван Шальквик өз елінде «консервіленген аң аулауды» тоқтату үшін жаңа заңдарды жариялады. Оңтүстік Африканың қоршаған орта министрі арыстан аулауға қатысты көптен күткен шектеулерді жариялады, бай туристердің үйретілген арыстандарды жүк көлігінен атып, мүйіз бұғыларын садақпен шауып тастағанына қынжырды. Бұл африкалық мүйіз бұғысы «Baixinha» консервіленген аң аулауға тартылуына байланысты туындаған дауға жауап болды. Мартинус Ван Шальквик аңшылық индустриясының заңдық шаралар туралы қауіп-қатерлерін жоққа шығарып, жаңа заң үлкен жыртқыштар мен мүйіз бұғыларын қашып кетуге мүмкіндік бермейтін шағын қоршауларда «консервіленген» аң аулауға тыйым салады деді. Сонымен қатар, тұтқында өсірілген арыстандарды аулауға рұқсат беру үшін кем дегенде екі жыл бойы ашық жерде ұстау қажет. Ван Шальквик бұрын ұсынылған алты айлық кешіктіру арыстандарға өзін-өзі қорғау инстинктін дамытуға жеткілікті уақыт бермейтінін айтты. «Аң аулау – аңшының және аңның ақыл-ойының теңдес сынағы болуы керек», - деді ол баспасөз конференциясында. «Осы принцип жылдар бойына әлсіреп, енді оны қайта орнатуға тырысамыз». Бұл шара кейіннен күшін жойды. 2007 жылдың мамыр айында көпшілікке белгілі болған аң аулау сапарында үй жануары ретінде ұсталған шошқа өлтірілді. Бұрын «Фред» деп аталған шошқаның біреудің үй жануары болғаны және ол өлтірілгенге дейін қысқа уақыт ішінде аң аулау орталығына сатылып кеткені көп ұзамай анықталды. 3 мамырда Майк Стоун мен оның 11 жасар ұлы Джеймисон қоршалған жерде шошқаны аулады. Джеймисон Фредті үш сағат ішінде сегіз рет атып өлтірді. 2007 жылдың маусым айында CNN телеарнасында Оңтүстік Африкада консервіленген аң аулау туралы хабар тарады, сондай-ақ консервіленген арыстан аулау туралы видео жарияланды. 2014 жылдың 30 қарашасында CBS телеарнасының 60 минуттық бағдарламасында Оңтүстік Африкада 26 арыстанды сақтап қалған бір адам туралы әңгіме («Арыстанды шыбыратушы») көрсетілді. 2015 жылдың қарашасында Оңтүстік Африканың кәсіби аңшылар қауымдастығы (PHASA) Оңтүстік Африкада консервіленген арыстан аулау практикасынан бас тарту туралы дауыс берді. Егер консервіленген арыстан аулаудың қорғау құндылығы PHASA-ға дәлелденбесе, ұйым бұл практикаға қарсы болады және мүшеліктен шығару жазасымен PHASA мүшелеріне консервіленген арыстан аулауға қатысуға рұқсат етілмейді. 2017 жылдың қарашасында PHASA 2015 жылы тұтқында өсірілген арыстандарды аулауға қарсы саясатын өзгерткеніне байланысты сынға түсті.