Кіріспе

Француз князі (1608–1660 жж.)

Орлеан герцогы Гастон (Гастон Жан Батист; 24 сәуір 1608 – 2 ақпан 1660 жж.) – Франция королі Генрих IV және оның екінші әйелі Мари де Медичидің үшінші ұлы. Король ұлы болғандықтан, ол Fils de France дәрежесінде дүниеге келді. Кейін ол Орлеан герцогы атағын алды, ересек болғаннан кейін осы атақпен танылды. Король Людовик XIII-нің тірі қалған ең үлкен ағасы ретінде, ол сарайда дәстүрлі құрметті атақ – Мсье деп белгілі болды.

Ерте өмір

Гастон Жан Батист 1608 жылғы 24 сәуірде Фонтенбло сарайында дүниеге келді және туғаннан кейін Анжу герцогы атағын алды. Бала кезінде ол корольдік тәрбиеші Франсуаза де Монглаттың қадағалауында өсті. 1626 жылы жас Мари де Бурбонға, Монпенсье герцогинясына үйленген кезде, ол Орлеан және Шартр герцогтықтары мен Блуа графылығын аппанаж ретінде (олардың тиісті атақтарымен бірге) алды. 1628 жылы Ла-Рошельді қоршауға алған армияға номиналды қолбасшылық етті, сонымен қатар өмірінің соңына дейін саяси интригалармен айналыса бастады. 1611 жылы ағасы Мсье д’Орлеанның қайтысынан бастап 1638 жылы ағасының тұңғыш ұлының дүниеге келуіне дейін Франция тағына мұрагер болып саналды. Екі рет ағасының және премьер-министр кардинал Ришелье үкіметіне қарсы құлық жасағаны үшін Францияны тастап кетуге мәжбүр болды. 1632 жылы Кастельнодари шайқасына әкелген Лангедоктағы сәтсіз соғыстан кейін Фландрияға қашқан. Ағасы Людовик XIII-пен татуласып, 1635 жылы Ришельеге қарсы құлық жасады, қайтадан елден қашып кетті, сосын патша мен кардиналға бағынды. Бірақ көп ұзамай осы оқиға қайталанды. Орлеан Ришельеге қастандық жасау үшін маркиз де Синк Марспен бірігіп, кейін бақытсыз серігін тастап кетті (1642). 1643 жылы Людовик XIII қайтыс болғаннан кейін Гастон корольдіктің генерал-лейтенанты болды және Францияның солтүстік шекарасында Испанияға қарсы күресті. 1646 жылы ол Аленсон герцогы болып жарияланды. Фронда соғысы кезінде (1648–1653) патша тағына адалдық танытпады және оңайлықпен бір жақтан екінші жаққа өтті.

Кейінгі өмірі

1643 жылы Гастонның ағасы Людовик XIII қайтыс болғаннан кейін, оның сіңлі баласы Филипп, жаңа патша Людовик XIV-нің інісі, жаңа Мсье атанды. Ескі Мсьеден жаңасын ажырату үшін Гастонды "Le Grand Monsieur" деп, ал сіңлі баласы Филиппті "Le Petit Monsieur" деп атады. Фрондадан кейін Гастон 1652 жылы кардинал Мазариннің бұйрығымен Блуаға жер аударылды және өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды. Оның Орлеан титулдарының барлығы сіңлі баласына, енді жалғыз Мсьеге көшті.