Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Соломон аралдарының провинцияларына шолу
Overview of the provinces of Solomon Islands
Соломон аралдары тоғыз провинцияға бөлінген. Ұлттық астана Хониара, Гуадалканал аралында орналасқан және елдің Астаналық аумағы ретінде жеке басқарылады.
Solomon Islands is divided into nine provinces. The national capital, Honiara, on the island of Guadalcanal, is separately governed as the country's Capital Territory.
Тарих
Британдық Соломон аралдарының протектораты кезінде бастапқыда 12 әкімшілік округ болды: Шоисеул, Шығыс Соломон, Гизо, Гуадалканал, Лорд Хоу, Малаита, Нггела және Саво, Реннелл және Беллона аралдары, Санта-Крус, Шортлендс, Сикаяна (Стюарт) және Изабель және Кейп-Марш. Әкімшілік орталығы Тулагиде орналасқан болатын. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін протекторат қайта ұйымдастырылып, Орталық, Батыс, Шығыс және Малаита деген төрт округ құрылды, олар өз кезегінде кеңестерге бөлінді. Әкімшілік орталық Тулагиден Хониараға көшірілді. 1978 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін протекторат Сүлеймен аралдарының тәуелсіз мемлекетіне айналды. Хониара тәуелсіз мемлекеттің астанасы ретінде өз қызметін жалғастырды, ал бұрынғы округтер мен кеңестер 1981 жылға дейін сақталды, содан кейін ел жеті провинцияға бөлінді: Орталық округ Орталық, Гуадалканал және Изабель провинцияларына бөлінді, ал Шығыс округ Макира Улава және Темоту провинцияларына бөлінді. Қалған екі округ – Батыс және Малаита провинциялар мәртебесіне ие болды. Бұл жаңа провинциялар 1981 жылға дейінгі округтік кеңестерге сәйкес келеді. 1983 жылы 22 шаршы километрлік Хониара Гуадалканал провинциясынан бөлініп, жеке басқарылатын астаналық аумаққа айналды. Қала Гуадалканал провинциясының астанасы болып қала береді. 1995 жылы Шоисеул провинциясы Батыс провинциясынан, ал Реннелл және Беллона провинциясы Орталық провинциясынан бөлініп шықты, нәтижесінде бүгінгі күнгі тоғыз провинция құрылды.
Under the British Solomon Islands Protectorate, there were initially 12 administrative districts: Choiseul, Eastern Solomons, Gizo, Guadalcanal, Lord Howe, Malaita, Nggela and Savo, Rennell and Bellona Islands, Santa Cruz, Shortlands, Sikaiana (Stewart), and Ysabel and Cape Marsh. The administrative centre was in Tulagi. After World War II, the protectorate was reorganised into four districts, namely Central, Western, Eastern, and Malaita, which were then further subdivided into councils. The administrative centre was moved from Tulagi to Honiara. At its independence in 1978, the protectorate became the sovereign state of Solomon Islands. Honiara continued to function as the capital of the sovereign nation, and the inherited districts and councils remained until 1981, when the nation was reorganised into seven provinces by splitting some of the districts into provinces: the Central District was split into Central, Guadalcanal, and Isabel provinces, while the Eastern District was split into Makira Ulawa and Temotu provinces. The other two districts, Western and Malaita, were also designated as provinces. These new provinces corresponded to the councils of the districts before 1981. In 1983, the 22 square kilometre Honiara was split from Guadalcanal Province and became a separately governed capital territory. The city remains as the capital of Guadalcanal Province. In 1995, Choiseul Province was split from Western Province, and Rennell and Bellona Province was split from Central Province, resulting in the nine provinces of today.
Халық саны
Халық санағы деректері 1999, 2009 және 2019 жылғы халық санақтарынан алынған, оларды Соломон аралдарының Ұлттық Статистика Офисі ұсынған. Деректер соңғы он жылда провинциялардың көпшілігінде, әсіресе қалалық аймақтарда халық санының өскенін көрсетеді, бұл қалаланудың артуымен байланысты. Гуадалканал провинциясының көрсеткіштеріне жеке басқарылатын Хониара астаналық аумағы кірмейді; егер ол қосылса, 1999 жылы провинцияның жалпы саны 109 382 адамды құрап, халық саны бойынша екінші орында тұрған болар еді; 2009 жылға қарай Гуадалканал және астаналық аумақтың біріктірілген санақ саны 179 166 адамды құрап, оны ең көп халқы бар провинция еткен болар еді; 2019 жылға қарай біріктірілген саны 284 326 адамды құрады.
The population census data is from the 1999, 2009 and 2019 Censuses, as provided by the Solomon Islands National Statistics Office. They show that the population has increased in the past decade for most of the provinces, especially the more urban ones, as urbanisation increases. The figures for Guadalcanal Province do not include the separately administered Capital Territory of Honiara; if included, that province would have had a total population of 109,382 in 1999, when it was the second largest province by population; by 2009, the combined census total for Guadalcanal and the Capital Territory would be 179,166, which would have made it the most populous province; by 2019 the combined total would be 284,326.