Войли: Сирек кездесетін қапшықты сүтқоректісінің қалпына келтіру жобалары

Кіріспе

Мурсупиалдардың түрі

Speciesbox
| name = Войли
| image = Bettongia penicillata (Woylie)1. jpg
| status = CR
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| status2 = CITES A1
| status2 system = CITES
| status2 ref =
| taxon = Bettongia penicillata
| authority = J. E. Gray, 1837
Bettongia penicillata ogilbyi (Waterhouse, 1841). Бұл оңтүстік-батыс қосалқы түрі. Нюңгар халықтары арасындағы аймақтық нұсқалары воль, воли және войли деп аталады. Батыс Австралия газеттеріндегі есептер мен жарнамаларда түр үшін «войли» және оның варианттары қолданылды, ал 1920 жылдары «войли» жазуы қосылды.

Диета

Потороостар мен басқа да Беттонгія түрлеріне ұқсас, во́йли көбінесе саңырауқұлақтармен қоректенеді және олардың жеміс беретін денелерінің алуан түрлерін қазып шығарады. Ол Hakea laurina өсімдігінің түбірлерін, тұқымдарын, жәндіктерді және шайырын жесе де, негізгі қоректік заттарын жер астындағы саңырауқұлақтардан алады. Оларды күшті алдыңғы тырнақтарымен қазып шығарады. Саңырауқұлақтар тікелей сіңірілмейді, олар асқазанның бір бөлігіндегі бактериялар арқылы қорытылады. Бактериялар жануардың асқазан мен жіңішке ішегінде сіңетін қоректік заттарды өндіреді. Во́йли кеңінен таралып, көп болған кезде, шөлдік экожүйелерде саңырауқұлақ спораларын таратуда маңызды рөл атқарған. Бұл беттонгты австралиялық аборигендер де аулаған, ол олардың ең сүйікті тағамдарының бірі болған. 2011 жылы түрдің көбінесе ашық склерофилл ормандарында, Малли Вудлендс және Шрублендс эвкалипт тоғайларында, тығыз төменгі қабаттағы шөптекті өсімдіктермен өмір сүретіні хабарланды. Жыртқыштарды бақылау бағдарламаларын қайта енгізу нәтижесінде түр Перуп, Тутанинг және Дриандра Вудленд қорықтарында сәтті сақталды. 2021 жылдың тамызында Солтүстік территориядағы Ньюхейвендегі кең аумақты қоршалған жерлерге, ал 2021 жылдың қыркүйегінде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Малли Клиффс ұлттық паркіне қайта енгізілді. 2020 жылдан бастап түрді Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Пиллига орманына және Батыс Австралиядағы Дирк Хартог аралына қайта енгізу жоспарланған. Бұл Оңтүстік Австралияның Йорк түбегіндегі Дхилба Гуранда–Иннес ұлттық паркіндегі фаунаны қайта құру жобасының маңызды түрі болып табылады. Бұрын Ұлы Оңтүстік Арка деп аталған (2019), аймақтың дәстүрлі иелері – Нарунга халқының құрметіне 2020 жылдың маусымында Марна Бангара деп қайта аталды. Бұл жоба аясында во́йлиді қайта қалпына келтіру үшін кең ауқымды қоршаулар құрылып, жабайы мысықтар мен түлкілерге қарсы күрес жүргізілуде. 2021 жылдың тамызында 40 во́йли Ведж аралынан Дхилба Гуранда–Иннес ұлттық паркіне көшірілді. 2022 жылы жүргізілген бақылау тұзақтары популяцияның тірі қалғанын және көбейгенін растады. 2022 жылдың шілдесінде генетикалық әртүрлілікті арттыру мақсатында Нунгар тайпасының рұқсатымен 36 во́йли Батыс Австралиядан алғаш рет көшірілді.

As with the Potoroos and other Bettongia species, the woylie has a largely fungivorous diet and will dig for a wide variety of their fruiting bodies. Although it may eat tubers, seeds, insects, and resin exuded from Hakea laurina, the bulk of its nutrients are derived from underground fungi, which it digs out with its strong fore claws. The fungi can only be digested indirectly. They are consumed by bacteria in a portion of its stomach. The bacteria produce the nutrients that are digested in the rest of the animal's stomach and small intestine. When it was widespread and abundant, the woylie probably played an important role in the dispersal of fungal spores within desert ecosystems. This bettong was also hunted by Indigenous Australians, being one of their most favourite articles of food. In 2011 the species was reported as living mostly in open sclerophyll forest and Mallee Woodlands and Shrublands eucalypt assemblages, with a dense low understorey of tussock grasses. The reintroduction of control programs for predators saw the species successfully conserved at sites including Perup, Tutanning and the Dryandra Woodland reserves. It was reintroduced to large fenced landscapes at Newhaven in the Northern Territory in August 2021 and to Mallee Cliffs National Park in NSW in September 2021.

as of 2020, plans were in place to reintroduce the species to the Pilliga Forest in NSW, and to Dirk Hartog Island in WA. It is a key species in the faunal reconstruction project within the Dhilba Guuranda–Innes National Park on South Australia's Yorke Peninsula, formerly named the Great Southern Ark (2019), renamed Marna Banggara in June 2020 in honour of the Narungga people, who are the traditional owners of the region. As part of this project, the woylie's reintroduction is being supported by large scale fencing and the baiting of feral cats and foxes. In August 2021, 40 woylies were translocated from Wedge Island to Dhilba Guuranda–Innes National Park. Surveillance trapping in 2022 confirmed population survival and breeding. In July 2022, 36 woylies were translocated from WA for the first time, with the permission of the Noongar traditional custodians, to boost genetic diversity.