Кіріспе
Джон Спид (1551 немесе 1552 – 28 шілде 1629) – ағылшын картографы, уақыт белгісін анықтаушы және тарихшы, Чеширде туған. Лондонның азаматы және саудагер-тайлордың ұлы болған ол, отбасылық кәсібінен өсіп, Ұлыбритания Корольдіктерінің тарихын, топографиясын және карталарын біріктіріп, қайта қарау жұмысын қабылдады. Бұл жұмыс, король Джеймс I және VI тұлғасындағы монархиялардың одағын көрсету мақсатымен жасалды. Ол замандас антиквар ғалымдарының қолдауымен және көмегімен бұл міндетті сәтті орындады. Кристофер Сакстон, Джон Норден және басқалардың округтік карталарын пайдаланып, жетілдірді, алғаш рет оларға жүздік шекараларын енгізді, сондай-ақ көптеген қалалардың жоспарларын жасаушы және оларды карталарға қосушы болды. Оның еңбегі британдық ұлттық сананың қалыптасуына үлкен үлес қосты. Оның Киелі кітаптағы шежірелері король Джеймс Киелі кітабының алғашқы басылымымен байланысты болды. Ол – ағылшын картографтарының ең танымал өкілдерінің бірі.
John Speed (1551 or 1552 – 28 July 1629) was an English cartographer, chronologer and historian of Cheshire origins. The son of a citizen and Merchant Taylor in London, he rose from his family occupation to accept the task of drawing together and revising the histories, topographies and maps of the Kingdoms of Great Britain as an exposition of the union of their monarchies in the person of King James I and VI. He accomplished this with remarkable success, with the support and assistance of the leading antiquarian scholars of his generation. He drew upon and improved the shire maps of Christopher Saxton, John Norden and others, being the first to incorporate the hundred boundaries into them, and he was the surveyor and originator of many of the town or city plans inset within them. His work helped to define early modern concepts of British national identity. His Biblical genealogies were also formally associated with the first edition of the King James Bible. He is among the most famous of English mapmakers.
Отбасы және ерте өмірі
Оның қызы Сара Блэкмордың айтуынша, Джон Спид шамамен 1551/52 жылдары Чешир графтығының Фарндон ауылында дүниеге келген. Сол аймақта Спид фамилиялы бірнеше отбасы тұрған, бірақ Джонның олармен туыстығы нақты белгілі емес. Оның әкесі Джон Спид 1556 жылдың сәуір айында Лондон саудагерлер компаниясының мүшесі болып тіркелді, сондай-ақ 1555/56 жылдың қаңтар айында Лондон қаласындағы Ньюгейт көшесіндегі Крайстчерч шіркеуінде Елизавета Чейниге үйленген деген болжам бар. Осыдан Спидтің анасы оның бала кезінде қайтыс болған деген тұжырым жасалады. Өзінің сөзіне сүйенсек, Спид Лондонда әкесінің сауда бизнесін жалғастырған. Ол Сюзаннаға үйленді (шамамен 1557/58 жылы туған) және отбасын өсірді. Көптеген дереккөздерде олардың он екі ұлы мен алты қызы болған, олардың ең белгілісі – Джон Спид, ол Лондонның Мерчант Тейлор мектебінде және Оксфорд университетінің Сент-Джон колледжінде білім алған. Спидтер отбасының жағдайы жақсы болған көрінеді.
Мансап
"Мен ең алдымен, атақты Джон Спидті мақтаудан тартынбаймын", - деп жазды 1637 жылы Дегори Уир. "Ол бүкіл Ұлыбританияны аралап, біздің тарихшыларымыздың барлығын және көрші елдердің тарихын мұқият оқыды, сондай-ақ мемлекеттік кеңселерде, тізімдерде, ескерткіштерде және ежелгі жазбаларда, немесе жарғыларда жан-жақты ізденіс жүргізіп, Британ империясының сұлу және таңғажайып бейнесін жасады; оны он төрт жылдық зор еңбек пен тырақаулықпен аяқтады. Сол кезде патшаның келісімімен оның "Қасиетті шежірелері" Киелі кітаптың алғашқы басылымдарына қосылды. 1611 жылы "Тарих" еңбегінің соңында Спид "ауруым күшейіп, өмірім тоқтап қалғандай" деп жазды. Оның досы Александр Гилл, "өте ауырып" Спидтің еңбегін мақтаған өлең жолдарын жазды және оның "қатал белгілері мен осы он үш жыл бойы / Сүйікті елің үшін денсаулығың мен күшің азаюда" деді. (Бұл жобаның 1598 жылға дейін басталуын көрсетеді, Дегори Уирдің пікірінше.) Бірақ 1614 жылы Спид, өте танымал адам ретінде, Саудагерлер Тайлорлар үшін бау-бақшалар мен "тайнтор" (боялған маталарды кептіруге арналған жақтаулар) жерлерін жаңару туралы келісімшарт жасады, бұл жерлерді компания Сент-Пол соборының басшылығынан алған еді. Ол сонымен қатар тас ауруынан да зардап шекті. Фуллердің сөзіне сүйенсек, оның қабірге қошу рәсімін Джозиас Шут өткізді. Джон Спид, "Мырза Броутонмен танысқаннан кейін, Киелі кітаптарды зейінмен оқуға бейімделді" (Джон Лайтфут жазды), "және оның кеңесімен оларды жақсы меңгерді". Пуритандық ілімдерге сын айтқандықтан, Броутон Джон Спидті жұмысты баспаға дайындау үшін шақырды, осы ынтымақтастықтан 1592 жылы Спидтің атынан шығарылған қасиетті шежірелердің тұжырымдамасы пайда болды. 1595 жылы екеуі осы еңбекке арналған көрсеткішті шығарды. Сол кезеңге Спидтің Монтанус үлгісімен жасалған Қанаанның алғашқы картасы (төрт парақтан тұрады) жатады. 1610 жылдың қазан айында Спидке король Джеймс оның генеалогиялық жұмысын жариялауға патент берді. 1611 жылы "Шежірелер" кітабы, әр отбасы мен ру бойынша, біздің құтқарушымыз Иса Мәсіхтің Адамнан Мәриямға дейінгі шежіресін қамтыды, және ол "Король Джеймс" Киелі кітабының алғашқы басылымына енгізілді. Көп жылдар бойы бұл еңбек (өз тақырыптық парағымен) Киелі кітаптың барлық басылымдарына қоса берілді және 17 ғасырда осы мақсатта көп рет қайта басылды. Онда қазір танымал болған бірнеше суреттер бар, соның ішінде Адам мен Хауаның Едем бағында тыйым салынған ағаштан жеміс жеп жатқан суреті және Нұхтың кемесінен өркендеген әлем халықтарының ағашы. Корольдік патент Спидке оның еңбегі үшін пайда алуға мүмкіндік берді. (Дэниел, болжам бойынша, 1617/18 жылдың ақпанында Матильда Гарретке үйленуге рұқсат алған баспагер болды). 1628 жылы үшінші басылым жарық көрді, оны Феликс Кингстон Спидтің күйеу баласы Эдвард Блэкмор үшін баспаға шығарды. Спидтің ерекше генеалогиялық диаграмма стилі, тізбектелген дөңгелектердегі есімдер, кейіннен 1623 жылғы "Тарих" басылымындағы корольдік шежірелерде пайда болды.
Тарих және театр
Бүгінде Джон Спидтің атақ-даңқы, көпшілік пікірінше, оның карта жасаушы ретінде атқарған еңбегіне байланысты, бірақ бұл оның маңызды тарихшы, хронолог және жазбалардағы санжырашы ретіндегі үлесінен бөлек қарастырылмауы керек. Оның көптеген еңбектері 1611 жылы түпкілікті түрін алды. 1603 жылы Елизавета патшайымның қайтысынан кейін Шотландия королі VI Джеймстің Англия мен Уэльс тажына, сондай-ақ Ирландия тажына мұрагерлік етуі Тюдорлар әулетінің соңына сызық салды және Ұлыбританияның Стюарттар монархиясын құрды. Фулк Гревиллдің қолдауымен Спидтің тарихи зерттеулеріне Уильям Камден (Кларенсу қарулы королі), сэр Роберт Коттон, сэр Генри Спельман, Джон Баркхэм, Уильям Смит (Руд Дракон) және тағы басқалар көмектесті. Олар 1580 жылдары Елизаветаның антиквариаттар колледжін құрды, ол кейіннен Лондонның антиквариаттар қоғамының алдағысы болды. Олардың қызығушылықтары ерте ортағасырлық ағылшын ескерткіштеріне негізделген. Бірақ (Жеймс I 1607 жылы осы колледжді таратып жібергеннен кейін) Спидтің жұмысы, Cum Privilegio басылымымен, король Джеймстің тұлғасында британдық патшалықты біріктіру құралы ретінде қалыптасты. Оның Англияның хроникасы Бруттан бастап 1580 жылға дейінгі кезеңді қамтыды, ал Англияның жылнамалары (1592, 1601, 1605) көптеген дереккөздерді тізімдейді. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл еңбектер Спидтің тарихына тікелей алдыңғы қадам болды, ал Камденнің 1607 жылғы басылымындағы Британиясы (округ карталарымен) оның географиялық прецеденті болды. Стоу 1592 жылы "Британия тарихы" (Historie of this Iland) деп аталатын әлдеқайда ауқымды еңбекті жариялауға уәде берген, бірақ ол жарық көрген жоқ. Флоренс Ворчестердің, Flores Historiarum, Вильгельм Малмсберидің, Генрих Хантингдонның және басқалардың Сэр Генри Савильдің Rerum Anglicarum Scriptores post Bedam жинағындағы басылымдары да сол кезеңде жарық көрді. Беданың "История Экклезиастика" (Англияның ерте ортағасырлық тарихының негізгі мәтіні) стандартты басылымы 1563 жылы Hervagius (Johannes Herwagen) Opera Bedae Venerabilis-тің III томында жарияланды. Спид өзінің алдыңғыларының еңбектерін, соның ішінде Кристофер Сакстон мен Джон Норденнің картографиялық еңбектерін, Уильям Камденнің географиялық еңбегін (Британия, 1586), Стоу мен басқа да кеш хроникашылардың еңбектерін кеңінен пайдаланды. Осы зор жобада (Спид өзінің күш-қуатын жеткіліксіз деп санаған) ол барлық нәрсені қайта қарастырып, жетілдіріп, тексеріп, ғылыми тұрғыдан талдап, мүмкіндігінше жаңа сарапшылардың пікірлерін алды. Спидтен сэр Роберт Коттонға жазылған бірнеше хат сақталған, онда ол жарияланбастан бұрын қажетті материалдарды жинауға көмек сұраған. Спид сэр Роберттің қазыналарының ашылғанын және кітапханасының қолжетімді болғанын, бұл жұмыстың "ең басты әшекейлерін" – көне құрбандық орындарын, трофейлерді, көне монеталарды, мөрлерді және медальдарды ұсыну үшін ризашылықпен мойындады. Джон Баркхэмнің кітаптары мен жинақтары да оған көмектескенін, ал Уильям Смит, Руж Дракон, әсіресе геральдика мәселесінде көмектескенін атап өтті. Ол Британияның аты туралы талқылау кезінде Троя теориясына тоқталады. Саксондық баяндамаға кіргенде, шеткі сілтемелер Гилдадан (De Excidio Britanniae), Бедадан, Корвидің Видукиндінен және басқалардан алынған ақпарат көздерін көрсетеді, бұл жеті патшалыққа қатысты құрылым мен хронологияны сақтап, адал антиквариаттық стильде монеталар мен басқа да материалдарды бейнелейді. Джеймс Спэддинг Спидтің Генрих VII туралы баяндамасындағы шектеулерді мойындап, оның тарихын "бірнеше құнды жазбалармен байытып, бұрынғы тапсырмаларға қарағанда көбірек саралап бағалады" деді.
Ұлыбритания империясының театры
Спид қазіргі уақытта карта жасаушы ретінде танымал, ал ең алдымен оның атласы, Ұлыбритания империясының театры (1611, 1616, 1623) үшін белгілі – ол Англия мен Уэльстің жеке округ карталарының толық жиынтығын, сондай-ақ Ирландия карталарын және Шотландияның жалпы картасын жасауға тырысты. 1608 жылғы сәуір айында Джордж Хамблге Спидтің Театрын басып шығаруға 21 жылдық патшалық артықшылығы (франшиза) берілді. Жинақ өзінің тарихымен бірге жинақталып, Уильям Камденнің қолдауымен жасалды. «Жақсы әсер еткен және жағымды оқырманға» арналған кіріспеде Спид жаңа зерттеу жасаудың орнына «басқалардың жұмысын көшіріп, бейімдеп, жинақтағанын» мойындады. Ол әртүрлі карталарды өзінің үлгілері ретінде қабылдады, олардың бесеуін Кристофер Сакстонға, бесеуін Джон Хорденге, екеуін Уильям Смитке, біреуін Филипп Саймонсонға (Кент) және басқаларын Джон Харрингтонға (Ратланд), Уильям Уайт, Томас Дурхам, Джеймс Баррелл және Герадус Меркаторға берді. Көбінесе гравировка Амстердамда фламанд гравері Жодокус Хондиустың шеберханасында жасалды, оған Спидтің жобасын Камден ұсынды және Спид 1606 жылдан бастап Хондиустың 1612 жылы кенеттен қайтыс болуына дейін онымен бірлесіп жұмыс істеді. Спидтің британдық қалалардың егжей-тегжейлі жоспарлары да ерекше бағаланады, олардың бірнешеуі сол жерлердің ең ерте кездегі суреттері болып табылады және құнды топографиялық түсініктер береді. Көптеген, бірақ бәрінде емес, округ карталарында қала жоспарлары бар; бес футтық империялық өлшемде (яғни, қадамдар) көрсетілгендер Спидтің өзі зерттеген. Карталардың артқы жағында ағылшын тіліндегі мәтін көрсетіледі, онда көрсетілген аймақтар сипатталған: 1616 жылғы британдық карталардың сирек басылымында латын тіліндегі мәтін бар, оны Филемон Холланд аударған, континенттік нарыққа арналған деп есептеледі. Оның ағылшын және уэльстік округтердің карталары көбінесе асылдан бастап ауыл халқына дейінгі костюмді тұлғалармен шектелген. Спид тарихи карталарды, сондай-ақ қазіргі заманды бейнелейтін карталарды тартты, мысалы, Англия мен Ирландияның басып кіруін немесе англосаксондық гептархияны көрсетті, бұл тақырып бұрын (1568 жылы жарияланған) Уильям Ламбардтың Архайномиясы үшін (бәлкім, Лоренс Ноуэлл) тырысқан. Кембридж университетінің кітапханасындағы «Гарднер көшірмелері» – 1611 жылы басылымға шығарғанға дейін егжей-тегжейін тексеру кезінде алынған, ойылған мыс тақталардан алынған дәлелдеулер жинағы. Оның ниетін сипаттағанда Спид қателіктердің мүмкіндігін мойындады, оның ең жақсы күш-жігеріне қарамастан: менің мақсатым осы аралда (басқа нәрселерден басқа) әрбір қала және округ қаласының орналасқан жерін көрсету болып табылады. Округтардың Lathes, жүздеген, Wapentakes және Cantreds-ке бөлінуін, олардың белгіленген және дағдылы тәсілдері бойынша, мен бөлдім, және жазбада көрсетілгендей, олардың тиісті орындарында: қосымша кестелердің көмегімен кез-келген қала, кент, борон, шағын елді мекен немесе маңызды орынды табуға болады, және осы арқылы қауіпсіз түрде растауға болады, әлемде осыдан дәл сипатталған бірде-бір патшалық жоқ, өйткені біздің Ұлыбритания аралы. Бұл нәрселерді көрсетуде, мен барлық қанағаттандыруды, ешқандай ренішсіздіксіз, екі картада, екі малиадада бейнеледім: 1, Британ аралдары; 3, Англия (жалпы); 5, Саксон гептархиясы; 7, Кент; 9, Суссекс; 11, Суррей; 13, Гэмпшир; 15, Уайт аралы; 17, Дорсет; 19, Девон; 21 [73], Корнуолл; 23, Сомерсет; 25, Уилтшир; 27, Беркшир; 29, Миддлсекс; 31, Эссекс; 33, Суффолк; 35, Норфолк; 37, Кембриджшир; 39, Гертфордшир; 41, Бедфордшир; 43, Букингемшир; 45, Оксфордшир; 47, Глоустершир; 49, Герафордшир; 51, Уорвикшир; 53, Нортгемптоншир; 55, Хантингдон; 59, Рутленд; 61, Лестершир; 63, Линкольншир; 65, Ноттингемшир; [67], Дербишир; 69, Стаффордшир; 71, Шропшир; 73 [21], Чешир; 75, Ланкашир; 77, Йоркшир; 79, Батыс райони; 81, Солтүстік және Шығыс райони; 83, Дарем епископтығы; 85, Уэстморленд; 87, Камберленд; 89, Нортумберленд; [91], Мэн аралы; 93, Аралдар (Святой арал, Фарн аралдары, Норманд аралдары). 99, Уэльс (жалпы); 101, Пемброкшир; 103, Кармартеншир; 105, Гламморганшир; 109, Радноршир; 111, Кардиганшир; 113, Монтгомеришир; 115, Мерионетшир; 117, Денбигшир; 119, Флинтшир; 121, Карнарвоншир; 123, Англси. 131, Шотландия (жалпы). 137, Ирландия (жалпы); 139, Манстер; 141, Ленстер; 143, Коннахт; 145, Ольстер. 2016 жылы Британ кітапханасы бұл Британ аралдарының карталар жинағын Найджел Николсонның кіріспесімен және Аласдейр Хокьярдтың түсініктемелерімен қайта басып шығарды.
my purpose in this Island (besides other things) is to shew the situation of every Citie and Shire town only The Shires divisions into Lathes, Hundreds, Wapentakes and Cantreds, according to their ratable and accustomed manner, I have separated, and under the same title that the record beareth, in their due places distinguished: wherein by help of the tables annexed, any Citie, Towne, Borough, Hamlet, or Place of Note may readily be found, and whereby safely may be affirmed, that there is not any one Kingdome in the World so exactly described, as is this our Island of Great Britaine In shewing these things, I have chiefly sought to give satisfaction to all, without offence to any
The maps, in two folio spreads, represented: Fol. 1, The British Isles; 3, England (General); 5, The Saxon Heptarchy; 7, Kent; 9, Sussex; 11, Surrey; 13, Hampshire; 15, Isle of Wight; 17, Dorset; 19, Devon; 21 [73], Cornwall; 23, Somerset; 25, Wiltshire; 27, Berkshire; 29, Middlesex; 31, Essex; 33, Suffolk; 35, Norfolk; 37, Cambridgeshire; 39, Hertfordshire; 41, Bedfordshire; 43, Buckinghamshire; 45, Oxfordshire; 47, Gloucestershire; 49, Herefordshire; 51, Worcestershire; 53, Warwickshire; 55, Northamptonshire; 57, Huntingdon; 59, Rutland; 61, Leicestershire; 63, Lincolnshire; 65, Nottinghamshire; [67], Derbyshire; 69, Staffordshire; 71, Shropshire; 73 [21], Cheshire; 75, Lancashire; 77, Yorkshire; 79, West Riding; 81, North and East Ridings; 83, Durham Bishopric; 85, Westmorland; 87, Cumberland; 89, Northumberland; [91], Isle of Man; 93, Islands (Holy Island, the Farne Islands, the Channel Islands). 99, Wales (General); 101, Pembrokeshire; 103, Carmarthenshire; 105, Glamorganshire; 109, Radnorshire; 111, Cardiganshire; 113, Montgomeryshire; 115, Merionethshire; 117, Denbighshire; 119, Flintshire; 121, Carnarvonshire; 123, Anglesey. 131, Scotland (General). 137, Ireland (General); 139, Munster; 141, Leinster; 143, Connaught; 145, Ulster. In 2016, the British Library reprinted this collection of maps of the British Isles with an introduction by Nigel Nicolson and commentaries by Alasdair Hawkyard.
Уэльс қалаларының көрінісі (мысалдар)
Спид Уэльсті Англиядан бөлек провинция ретінде, бірақ тәуелсіз мемлекет ретінде емес, көрсетті.
Әлемнің ең танымал жерлері
1627 жылы, өмірінен екі жыл бұрын, Джон Доусон Джордж Хэмбл үшін басып шығарған Спидтің «Әлемнің ең танымал бөліктері» атласы жарық көрді. Бұл ағылшын жасаған алғашқы әлемдік атлас болды. Негізгі беттерге 3, Азия, 5, Африка, 7, Еуропа, 9, Америка; келесі аймақтар кірді: 11, Грекия; 13, Рим империясы; 15, Германия; 17, Богемия; 19, Франция; 21, Бельгия; 23, Испания; 25, Италия; 27, Венгрия; 29, Дания; 31, Польша; 33, Парсы; 35, Түрік империясы; 37, Қытай мемлекеті; 39, Тартария; 41, Сомер аралдары (Бермуда). Оған сондай-ақ «Театрдан» алынған округ және корольдік карталары, осы еңбектің үшінші басылымына сәйкес, және екі жарты шар проекциясындағы жаңа және дәл әлем картасы қосылды. 1966 жылы факсимильдік басылым жарық көрді. 40 шиллингтік құнымен, таралымы бай клиенттермен және кітапханалармен шектелді, онда бүгінгі күні көптеген даналары сақталған.
Отбасы
1896 жылы антиквар Бенджамин Уайт Гринфилд дайындаған "Саутгемптон жылдамдығы" аталық ағашының бастауында Джон Спид пен Лондондық Томас Дрейпердің қызы Сюзаннаның некесі көрсетілген, және олардың ұлы Джонның ұрпақтары тізімделген. Спид 1542 жылы туды дегенді айтса да, және басқа да дереккөздермен келіспейтін басқа да даталарды келтірсе де, ол алты баланың есімдерін көрсетеді. Олар: және Сент-Джон колледжінің қапшығында жерленген.
Қабырға ескерткіші
Ричард Ньюкорт Сент-Джайлз-без-Крипплгейт шіркеуіндегі Джон Спидтің ескерткішін сипаттады: «Атақты жылнамашы және тарихшы Джон Спид осында жерленген, ал ол Монументтің оңтүстік жағында, бір жағында оған, екінші жағында әйеліне арналған жазумен орналасқан»: Piæ Memoriæ Charissimorum Parentum Johannis Speed, Civis Londinensis Mercatorum Scissorum Fratris, servi fidelissimi Religiarum Majestatum, Eliz., Jacobi & Caroli nunc superstitis: Terrarum nostrarum Geographi accurati, & fidi Antiquitatis Britannicæ Historiographi, Genealogii sacræ elegantissimi delineatoris, qui postquam Annos 77. superaverat, non tam Morbo confectus, quam Mortalitatis taedio lassatus, Corpore se levavit, Julii 28. 1629. & jucundissimo Redemptoris sui desiderio sursum elatus carnem hic in custodiam posuit, denuo cum Christus venerit recepturus. («Ең қымбатты ата-аналардың құдайға адал естелігіне» – [яғни] Лондонның саудагер Тайлорлардың ағайындарының азаматы, Елизавета, Джеймс және Чарльзтың адал қызметшісі, қазірде сақталған: біздің жерлеріміздің дәл географы, Британияның ежелгі тарихының сенімді тарихшысы және киелі генеалогияның ең сәнді суретшісі, 77 жыл өмір сүргеннен кейін, аурудан емес, өлімнің ауыртпалығынан шаршаған, 28 шілдеде 1629 жылы денесінен шығып, құтқарушысының қуанышты тілегімен жоғары көтеріліп, етін мұнда сақтап, Мәсіх келгенде қайта қабылдау үшін қалдырды.) Susannae suae suavissimae, quae postquam duodecim illi filios, & sex filias pepererat quinquaginta septem annos junctis utriusque solatiis, cum illo vixerat; liberos gravi et frequenti hortamine, ad Dei cultum solicitaverat; Pietatis et Charitatis opere quotidiano praeluxerat, emori demum erudiit suo exemplo. Quae septuagenaria placide in Christo obdormivit, et Fidei suae mercedem habuit, Martii vigesimo octavo, Anno Domini MDCXXVIII. (Сонымен қатар, оның ең тәтті Сусаннасы, оған он екі ұл және алты қыз туғаннан кейін, екеуінің де құдайына 57 жыл бірге өмір сүрді; ол балаларын Құдайға адал болуға қатаң және жиі насихаттап, күнделікті имандылық пен қайырымдылық істерінде жарқырады, соңында өзінің мысалымен өмірден қол үзгенді үйретті. Ол жетпіс жасында Мәсіхте тыныш ұйықтады және 1628 жылдың 28 наурызында сенімі үшін сыйлық алды.) Ескерткіш 1940-1941 жылдары жаудың шабуылынан зақымданған болса да, Джон Томас Смиттың 1791 жылғы гравирасы жазуларды ұстаған панельдердің бастапқыда шкафтың ашық қанат есіктері сияқты орналасқандығын көрсетеді. Шіркеудің веб-сайтында бұл ескерткіш 1940-1941 жылдардағы Лондон бомбалауы кезінде «бомбалаудан аман қалған аз ескерткіштердің бірі» екені айтылады: «Күмбезді мыс» термині бұл фигура тас үстел қабірінің жабу тақтасына орнатылған топқа тиесілі болуы мүмкін екенін ұсынады (жер еденіне емес), бұл гравираның салыстырмалы түрде тозылмаған жағдайымен расталады. Аяғындағы мыс күшпен жыртылған, бірақ мыстың бастапқыда тас матрицасына бекітілген бұранда тесіктері мұқият сақталған, бұл сақтықпен алынғанын көрсетеді. Фигураның орналасуы бір кезде әйелін бейнелейтін, оған қараған пластина болғанын көрсетеді. Мыс пластинаның астындағы шаршы жиек басқа жазуы бар мыс пластинаға сүйенген болуы мүмкін. Ньюкорт, Стрип және Грейнджердің Спидтің ескерткішінің сипаттамалары Энтони Мундейдің 1633 жылғы Лондонды зерттеуінің басылымында берілген мәтінмен (Сусаннаға арналған жазуды енгізу үшін «Оның екінші жағында» деген сөздерді қоса) сәйкес келеді және барлығы Смит суреттеген және қазірде қалпына келтірілген қабырға ескерткіші мен жазуларға нақты сілтеме жасайды. Егер осы мыс Джон Спидтің қабір ескерткішіне жатса, онда ол Спидтің ескерткішінің бастапқы көрінісін кеңейте алады, ол Сент-Джайлз ғибадатханасының оңтүстік жағында тұрды. Мыс бұйымы Бүррелл коллекциясында көрсетілген.
Piæ Memoriæ Charissimorum Parentum Johannis Speed, Civis Londinensis Mercatorum Scissorum Fratris, servi fidelissimi Religiarum Majestatum, Eliz., Jacobi & Caroli nunc superstitis: Terrarum nostrarum Geographi accurati, & fidi Antiquitatis Britannicæ Historiographi, Genealogii sacræ elegantissimi delineatoris, qui postquam Annos 77. superaverat, non tam Morbo confectus, quam Mortalitatis taedio lassatus, Corpore se levavit, Julii 28. 1629. & jucundissimo Redemptoris sui desiderio sursum elatus carnem hic in custodiam posuit, denuo cum Christus venerit recepturus. (To the Pious Memory of Most Beloved Parents" – [that is to say,] of John Speed, Citizen of London of the Brethren of Merchant Taylors, a very faithful servant of their Devout Majesties Elizabeth, James and Charles that now is: the accurate Geographer of our Lands, reliable Historiographer of the Antiquity of Britain, and most elegant delineator of the sacred Genealogies, who, after he had lived 77 years, not so much defeated by illness as wearied out by the burden of Mortality, arose from the Body on 28 July 1629, and, being borne aloft in the joyous desire of his Redeemer, he laid down his flesh here in keeping, to be received anew when Christ shall come.) Susannae suae suavissimae, quae postquam duodecim illi filios, & sex filias pepererat quinquaginta septem annos junctis utriusque solatiis, cum illo vixerat; liberos gravi et frequenti hortamine, ad Dei cultum solicitaverat; Pietatis et Charitatis opere quotidiano praeluxerat, emori demum erudiit suo exemplo. Quae septuagenaria placide in Christo obdormivit, et Fidei suae mercedem habuit, Martii vigesimo octavo, Anno Domini MDCXXVIII. (Also of his sweetest Susannah, who after she had borne him twelve sons and six daughters, lived jointly in companionship with him for fifty seven years; she encouraged her children in their duty to God by serious and frequent exhortation; she shone brightly in the daily work of piety and charity, and at last gave instruction by her example of how to surrender life. Who as a septuagenarian placidly fell asleep in Christ and received the reward of her faith on 28 March, in the Year of Our Lord 1628.) Although the monument was damaged by enemy action in 1940–1941, an engraving of 1791 by John Thomas Smith shows how the panels carrying the inscriptions were originally disposed as if forming the opened hinged doors of a cabinet. The church's website notes that it was "one of the few memorials that survived the bombing" of this church during the London Blitz of 1940–1941: The expression "tomb brass" suggests that this figure may have belonged to a group set into the covering slab of a stone table tomb (as opposed to a floor matrix), an inference supported by the comparatively unworn condition of the engraving. The latten is torn away at the toe, suggesting a forceful detachment, but the rivet holes by which the brass was originally attached to its stone matrix are neatly preserved, suggesting careful removal. The position of the figure indicates that there was once a corresponding, facing plate representing a wife. The squared edge of the brass plate below the foot possibly rested against another brass plate bearing an inscription. The descriptions by Newcourt, Strype and Granger of Speed's monument agree with the text (including the words "On the other side of him" to introduce the inscription for Susanna) given in Anthony Munday's 1633 edition of Stow's Survey of London, and all clearly refer to the wall monument and inscriptions depicted by Smith and now remaining in restored form. If, however, the attribution of this brass to a tomb monument for John Speed is correct, it may enlarge the view of the original appearance of Speed's monument as it stood on the south side of the chancel of St Giles. The brass is on display in the Burrell Collection.
Джон Спид пен Уильям Шекспир
Уильям Шекспирдің Сент-Джайлз, Криппгейт приходымен тығыз байланысы болды, оның қатарында Джон Спид та сондағы тұрғын болды. Джон Спид король Генрих V тарихына жасаған еңбегінде Генрих V заманындағы лоллард шейіті болған сэр Джон Олдкасл кейіпкерінің театрларда жалған, әжуалық және ұры ретінде бейнеленгенін айтады. Ол былай деп жазды:
«Үш түрленудің авторы Олдкаслды қарақшы, тонаушы және бүлікші етіп көрсетті, ал оның сахналық актерлерден алған құқығы оның жалақорлық еңбегіне көбірек сай келеді, әділ адамдардың сеніміне емес, себебі ол тек осы папист пен оның ақынынан бастау алады, екеуі де жалғанға бірдей құштар, біреуі әрқашан өтірік айтады, ал екіншісі шындықты бұрмалайды». «Үш түрленудің» авторы – иезуит Роберт Персонс, ал лоллард шейіті Олдкасл туралы мәліметтер осы еңбектің үшінші бөлімінде келтірілген. Спидтің айтуынша, католик автор Персонс Олдкаслдың тарихи бейнесін лоллард шейіті ретінде, соңғы Елизавета дәуіріндегі сахналық қойылымдардағы қорқақ бүлікші ретінде көрсету арқылы жаңсақтап бұрмалаған. Томас Фуллер өзінің «Британ тарихы» (1655) еңбегінде Спидтің сөздерін қайталап, былай дейді:
«Сахна ақындары сэр Джон Олдкаслдың есімін ерсілетіп көрсеткен, ал басқалары оның есіміне қуанған, оны жақын дос, көңілді әзілші деп ойлаған, бірақ хроникалардың айтуынша, ол ерлікпен көзге түскен адам еді, қорқақ емес. Жақсысы, сэр Джон Фальстафф сэр Джон Олдкаслдың есімін жақсартты, және соңғы кезде оның орнына клоун қойылды, бірақ оған қарсы жазылған жалақор папистердің не жазғаны, немесе ақындардың не ойлағаны маңызды емес». Шекспирдің сэр Джон Фальстафф кейіпкері, әрине, сахналық Олдкасл үлгісінде жасалған, бірақ басқа атпен. Кейбір редакторлар (Николас Роудан бастап) Спид Шекспирге қатысты деген тұжырым жасады, немесе (егер олай болса), ол Шекспирді Роберт Персонспен және оның католиктік көзқарастарымен байланыстыруға тырысқан, бұл мәселе ұзақтан бері талқыланып келеді. Мүмкін, Спид Олдкасл кейіпкері атымен айтылған басқа пьесаның авторы туралы айтқан болар. Эдмонд Малоунның редакторлары осы мәселенің қысқаша мазмұнын ұсынды. Джон Спидтің карталары мен түсіндірмелері кейде Уильям Шекспирдің пьесаларын түсіндіру үшін қолданылады. Спидтің тарихнамасында «театрлық метафоралар» жиі қолданылады және ортағасырлық мифтік мазмұн пайдаланылады.
The author of The Three Conversions hath made Oldcastle a ruffian, a robber and a rebel, and his authority, taken from the stage players, is more befitting the pen of his slanderous report, than the credit of the judicious, being only grounded from this papist and his poet, of like conscience for lies, the one ever feigning and the other ever falsifying the truth. The author of The Three Conversions was the Jesuit Robert Persons, and the references to the Lollard martyr Oldcastle are in the third part of the work. Speed is saying that Persons the Catholic author had infamously falsified the historical character of Oldcastle the Lollard martyr by representing him as the cowardly rebel portrayed in the late Elizabethan stage plays. Thomas Fuller, in his Church History of Britain (1655), evidently echoes Speed where he remarks:
Stage poets have themselves been very bold with, and others very merry at, the memory of Sr John Oldcastle, whom they have fancied a boon Companion, a jovial Royster, and yet a Coward to boot, contrary to the credit of all Chronicles, owning him a Martial man of merit. The best is, Sr John Falstaffe, hath relieved the Memory of Sr John Oldcastle, and of late is substituted Buffoone in his place, but it matters as little what petulant Poets, as what malicious Papists, have written against him." While Shakespeare's character of Sir John Falstaff is evidently based on the stage Oldcastle model, under a different name, the inference drawn by some editors (since Nicholas Rowe) that Speed was referring specifically to Shakespeare, or (if he was), that he intended to associate Shakespeare directly with Robert Persons and his Catholic sympathies, has long been debated. Possibly, Speed was referring to the author of a different play in which the Oldcastle figure appeared by name. A summary of the argument was presented by Edmond Malone's editors. John Speed's maps and associated commentaries are sometimes employed for the interpretation of William Shakespeare's plays. Speed's historiography employs "theatrical metaphors" and makes use of medieval mythical content.
Алғыс айту
Кейінгі жылдары Роберт Шерингэм (Спидтің мәтінін Уайт аралының картасына оқыған) оны "summus et eruditus Antiquarius" (білімді және көрнекті антиквариус) деп атады, сондай-ақ оны "біздің ағылшын Меркаторы" деп атады; "антикварлық зерттеуде ерекше еңбекқорлық пен жетістіктерге ие адам" (Уильям Николсон); "осы мемлекеттің ең беделді тұлғаларының ең жақсы материалдарымен жабдықталған адал және бейтарап тарихшы" (Стивен Хайд Кассан), "сенімді хронолог" (1656 жылғы мәтінде) және "біздің Чешир тарихшысы, ғалым, тарих бойынша көрнекті жазушы" (Чарльз Хулберт) деп сипаттады. Ричард Ньюкорт оны "танымал хронолог және тарихшы" деп атады; ал Джеймс Гренджер "Оның Ұлыбритания тарихы өз түрінде бұрынғы тарихшылардың барлық еңбектерінен әлдеқайда толық болды" деп мәлімдеді. "Осылайша" (Томас Фуллер айтады), "біз әке Спидке қош салаймыз, ол атының екі мағынасында да – жылдамдық және табысқа жетуде – толыққанды жауап береді". Оның карталары Британ аралдарын, Чесапик шығанағы аймағын, әсіресе Вирджиния мен Мэрилендті, Шығыс Үндістанды, Ресей империясын (сол кезде Ұлы Петр билік еткен), Ямайканы, Барбадосты және басқа да аймақтарды бейнелейді. Осы және көптеген басқа басылымдармен Спидтің карталары кем дегенде, он сегізінші ғасырдың ортасына дейін әлемдік карталардың негізі болды: оның британдық карталары бастапқы жарияланудан кейін ұзақ жылдар бойы маңызды топографиялық дереккөз болып қызмет етті.