Вин Тин: Азаттық күрескері және саяси тұтқынның өмірі мен қызметі
Win Tin
Вин Тин – бірман журналисі, саясаткер, 19 жыл түрмеде отырған. Ұлттық демократиялық лиганың (NLD) негіздеушісі. Өмірі мен саяси қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірма жазушысы және саяси тұтқын (12 наурыз 1929 – 21 сәуір 2014)
Burmese writer and political prisoner (12 March 1929 – 21 April 2014)
Вин Тин (12 наурыз 1929 – 21 сәуір 2014) – бірмалық журналист, саясаткер және саяси тұтқын. Ол Демократия үшін Ұлттық лиганы (NLD) құрдас негіздеушілердің бірі болды. Ол өзінің жазбалары мен NLD-дегі жетекші қызметі үшін әскери үкімет тарапынан 19 жылға (1989–2008) түрмеге қамалды.
Win Tin (, , 12 March 1929 – 21 April 2014) was a Burmese journalist, politician and political prisoner. He co founded the National League for Democracy (NLD). He was imprisoned by the military government for 19 years (1989–2008) for his writings and his leadership position in the NLD.
Ерте өмір және білім
Ол Янгондағы Миома орта мектебінде оқыды. 1953 жылы Рангун университетінен ағылшын әдебиеті, заманауи тарих және саясаттану салалары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Оның бірге оқыған достарының арасында Кяу Аунг және Мья Тан Тинт болды.
He attended Myoma High School in Yangon. He received a Bachelor of Arts degree in English literature, modern history and political science from Rangoon University in 1953. Some of his contemporary school mates were Kyaw Aung and Mya Than Tint.
88-ші жылғы көтерілістен бұрын
Ол Киемонның («Айна») бас редакторы болды, ол сол кездегі Бірманың ең танымал газеттерінің бірі болатын. Газет ұлттандырылып, негізін қалаушы У Тхаунг 1964 жылы түрмеге қамалғаннан кейін осы лауазымға тағайындалды. 1969 жылы Не Виннің әскери үкіметі оны Мандалайдағы мемлекеттік «Хантавадди» күнделікті газетінің бас редакторы етіп тағайындады. Бірнеше жылдың ішінде газет сәттілікке жетті. Бірақ редакциялық тәуелсіздігінен айнымағандықтан және үкіметке сын бағытталған материалдар жариялағандықтан, газет жабылып, ол 1978 жылы жұмыстан босатылды. Ол «Пау Тхит» псевдонімімен «Сұлулықты іздеу» деген туынды жазды. «Солтүстік жарығы» мен «Куид» кітаптарының аудармалары оның белгілі еңбектері еді. Ол сондай-ақ коммунистік елдерге жасаған саяхаттары туралы кітаптар жазды. Оның «Адамдық тозақ нені білдіреді?» атты автобиографиясы 2010 жылы жарық көрді, онда түрмедегі адамдық емес азаптаулар мен тексерулер туралы толыққанды мәлімет берілген.
He served as the editor in chief of Kyemon (The Mirror), one of Burma’s most popular newspapers at that time after it was nationalized and original founder, U Thaung, was imprisoned in 1964. In 1969, he was appointed as editor in chief of a State owned new daily newspaper, the Hanthawaddy Daily in Mandalay by Ne Win’s military government. It became a successful one within a few years. But thanks to his unwillingness to compromise his editorial independence and his proclivity to run stories criticizing the regime, the paper was shut down and he was dismissed in 1978. He wrote Search for beauty under the pen name Paw Thit. Translations of Northern Light and Queed were his well known works. He also wrote books on his tours in communist countries. His autobiography, What is the Human Hell, was published in 2010 and described in detail of inhuman torturing and interrogation practices in prison.
Саяси тұтқындалу
Вин Тин "үкіметке қарсы насихат" айыбымен 20 жылға сотталды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымына Мьянма түрмелерінде болып жатқан адам құқықтарының бұзылуы туралы хабарлауға тырысты. 2001 жылы Вин Тинге сөз бостандығын қорғау және ілгерілетуге жасаған еңбегі үшін ЮНЕСКО/Гильермо Кано әлемдік баспасөз бостандығы сыйлығы табысталды. Сол жылы ол Дүниежүзілік газеттер қауымдастығының "Алтын қалам" сыйлығымен де марапатталды. 2006 жылдан бастап ол Халықаралық Қызыл Крест комитетінің (ХҚКК) өкілдерін қабылдаудан бас тартты. 81 жасында оның денсаулығы нашарлап, түрмедегі жағдай оны одан да қиындатты. Оған азаптау, медициналық көмекке қол жеткізе алмау, әскери иттерге арналған камерада төсексіз ұстау, сондай-ақ ұзақ уақыт бойы тамақтан және судан айыру секілді жағдайлар жасалды. "D Wave" атты NLD-ның ресми басылымы оның қолмен түрмеде жарық көрді.
Win Tin served a 20 year sentence on charges including "anti government propaganda." He had tried to inform the United Nations of ongoing human rights violations in Burmese prisons. In 2001, Win Tin was awarded the UNESCO/Guillermo Cano World Press Freedom Prize for his efforts to defend and promote the right to freedom of expression. That year, he was also awarded the World Association of Newspapers' Golden Pen of Freedom Award. From 2006 onward, he could not receive visits from the International Committee of the Red Cross (ICRC). At 81, he was in a poor state of health, exacerbated by his treatment in prison, which included torture, inadequate access to medical treatment, being held in a cell designed for military dogs, without bedding, and being deprived of food and water for long periods of time. D Wave, NLD official periodical, was started in prison by his hand writing.
Шығару
Ол 19 жыл түрмеде отырғаннан кейін 2008 жылдың 23 қыркүйегінде босатылды. Түрмеден босатылғаннан кейін Вин Тин Ұлттық демократиялық лиганы (НЛД) қайта ұйымдастыруға күш салды. Ол партияның Орталық Атқару комитетінің 2003 жылдан бері үзіліспен өткізіліп келген апталық мәжілістерін қайта жаңғыртты. Сонымен қатар, ол Аун Сан Су Чжи бұрын қатысқан "Жастар және болашақ" тақырыбындағы дөңгелек үстелді қайтадан өткізе бастады. Вин Тин саяси тұтқындардың отбасыларын аралап, оларға рухани қолдау көрсетті. The Economist журналының мәліметінше, ол Аун Сан Су Чжиді "әлдеқайда жұмсақ және билікке тым жақын" деп есептеді, оның пікірінше ол "генералдармен келіссөздер жүргізген, ал ол олай істемес еді, және партия мүшелері оны демократия үшін зиянды деп санайтын дәрежеде құрметтеген". 2012 жылы ол бұрынғы саяси тұтқындар мен олардың отбасыларына, соның ішінде университеттерде оқуға стипендия беру мақсатында У Вин Тин қорын құрды. Бұл мақсатқа бөлінген қаражаттың көп бөлігі сол үшін пайдаланылды.
He was freed on 23 September 2008, after serving 19 years in prison. After his release from prison, Win Tin made efforts to reorganise the NLD. He relaunched the weekly meetings of the party's Central Executive Committee which had been irregularly held since 2003. He also resumed a regular roundtable called "Youth and Future" which Aung San Suu Kyi had participated in the past. Win Tin visited families of political prisoners to offer moral support. According to The Economist, he viewed Aung San Suu Kyi as being "too soft and much too pro establishment," someone who "negotiated with the generals, where he never would, and was revered by party members in a way which he thought was bad for democracy." He set up U Win Tin Foundation to help former political prisoners and their families including scholarships for university education in 2012. Most of the awarded money was used for that purpose.
Денсаулыққа байланысты проблемалар мен өлім
Ол 2014 жылдың 12 наурызында тыныс алу проблемалары және жамбас ауыруына байланысты жекеменшік ауруханаға түсті, содан кейін Янгон қалалық ауруханасына көшірілді. Ол 2014 жылдың 21 сәуірінде көп органдық жеткіліксіздіктен қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін дереу өртелуін қалаған. Оның денесі 23 сәуір күні кешке Янгон қаласының Солтүстік Оклапа ауданындағы Яйвей зиратында өртеліп, күлі шашылды.
He was admitted to a private hospital on 12 March 2014 for respiratory problems and hip pain before being moved to the Yangon General Hospital. He died of multiorgan failure on 21 April 2014. He wished to be cremated immediately after his death. His body was cremated at Yayway Cemetery in Yangon’s North Okkalapa Township in the evening of April 23.