Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бленхайм рифі – Үнді мұхитындағы Чагос архипелагындағы жартылай су астында қалған атолл. Оның оңтүстік-шығыс шетінде Баксио Предасса кораллы рифі және толығымен су астында қалған тағы бір бөлігі бар. Бұл Чагос архипелагының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Оның ұзындығы шамамен он бір шақырым (солтүстік-оңтүстік бағытында), ені төрт шақырымнан асады (шығыс-батыс бағытында), жалпы ауданы 36,8 шаршы шақырымды құрайды, оның ішінде 8,5 км² лагуна бар. Ауданның қалған бөлігі көбінесе рифтің жазықтығымен түсіндіріледі. Тек шығыс жағында ғана су бетіне көтерілген бірнеше құмды аралдар бар. Олардың ең ірісі – Шығыс аралы, оның ұзындығы 200 метрге жетпейді және ені 70 метрді құрайды. Топтың басқа аралдары – Солтүстік, Орталық және Оңтүстік. Аралда аз ғана шөп өседі. Лагунаның тереңдігі 18 метрге дейін жетеді және тасты жартастармен толы. Шеткі коралды рифтің оңтүстік-батысында кең өткел бар. Ең жақын құрлық – Саломон аралдары атолліндегі Такамака аралы, оңтүстік-батысқа қарай шамамен 20 шақырым қашықтықта орналасқан.
Blenheim Reef is a partly submerged atoll structure in the Chagos Archipelago, Indian Ocean. It includes the coral reef of Baxio Predassa in its southeastern rim, plus another completely submerged part. It is located in the northeastern part of the Chagos Archipelago. It measures almost eleven kilometres (north–south) by more than four kilometres (east–west), with a total area of 36.8 square kilometres, including the lagoon of 8.5 km2, the difference being accounted for the mostly by the reef flat. Only on the eastern side, there are a few sand cays above the water. The largest of them is East Island, which is not quite 200 metres long and 70 metres wide. The other islands in the group are North, Middle and South. Only a few grasses grow on the island. The lagoon is up to 18 metres deep and encumbered with rock. The fringing coral reef has a wide passage in the southwest. The closest land is Takamaka Island in the Salomon Islands Atoll, about 20 kilometres to the southwest.
Тарих
Атолл 1570 жылы португал теңізшілерімен ашылған деп саналады, сондықтан ол португал тілінде Baxio Predassa (Baixo Predassa сөзінің бұрмалануы) деп те белгілі. Қазіргі атауы 1836 жылдың 5 мамырында Лондоннан Бомбейге бағытталған саяхаты кезінде рифті ашқан «Бленхайм» кемесінен алынған (1837 жылғы «Nautical Magazine» және «Naval Chronicle» журналына Жеймс Темпл Браунның жолдаған хатына қараңыз). 1845 жылдан 1860 жылға дейін гуано мен фосфат кендері өндірілді. Алайда, жеткіліксіз көлік инфрақұрылымына байланысты бұл кәсіп тоқтатылды. Шамамен 1880 жылы Үнді мұхиты жеміс компаниясы аралға пальма ағаштарын отырғызуға тырысты, бірақ дауыл кезінде барлық жас көшеттер теңізге шайылып кетті. 1975 жылдың 29 маусымында атолл Чагос архипелагының құрамына енді және Маврикий мемлекетінің талабына берілді. Осы күнге дейін бұл аймаққа ешқандай ел талас қоймаған. 1982 жылдың 15 наурызында Диего Гарсиядағы британдық әскери өкілі Бленхайм рифіне қонды және Сыртқы істер министрлігінің нұсқауларына қарамастан британ туын көтерді, бұл туралы британдық Сыртқы істер министрі лорд Каррингтон бірнеше сағат ішінде растады. Сыртқы істер министрлігінің пікірінше, риф британдық территория емес және бола алмайды, бірақ басқа елдерге осы идеяны ұсынуы мүмкін жариялымды қаламайтын. Тудың тозуына рұқсат етілді. Барлығы Бленхайм рифі маңында 57 кеме апатқа ұшырап, шамамен 200 адам қаза тапқан.
The atoll is thought to have been discovered around 1570 by Portuguese sailors, which is why it is also known under its Portuguese name Baxio Predassa (a corruption of Baixo Predassa). The present name comes from the ship Blenheim which discovered the reef on 5 May 1836 during a voyage from London to Bombay (see letter from James Temple Brown to the Nautical Magazine and Naval Chronicle for 1837). From 1845 to 1860, guano and phosphate were mined. This venture was then given up due to inadequate transport facilities. Around 1880, the Indian Ocean Fruit Company attempted to plant palm trees on the island, but all seedlings were washed into the sea during a storm. On 29 June 1975, the atoll was incorporated into the Chagos Archipelago and claimed by Mauritius. Before that day, it was not claimed by any nation. On 15 March 1982, the senior British military representative in Diego Garcia landed on Blenheim Reef and raised the British flag, contrary to Foreign Office instructions which the British Foreign Secretary, Lord Carrington, reaffirmed within hours. The Foreign Office opinion was that the reef wasn’t British territory and could never be, but wanted no publicity which might suggest the idea to other countries. The flag was allowed to deteriorate. In total, there have been 57 shipwrecks around Blenheim Reef, with an estimated 200 lost lives.