Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мумбаида тұратын адам мумбайлық деп аталады. Адамдар көбінесе метрополиске оңай қол жеткізу үшін теміржол станциясына жақын тұруды қалайды. Көптеген қала тұрғындары күнделікті жолға жұмсалатын көп уақыттың арқасында өте қарбалас өмір сүреді және басқа іс-шараларға уақыт табу қиын.
A resident of Mumbai is called a Mumbaikar. People prefer to stay close to a railway station for easy access to the metropolis. Many city dwellers lead a fast paced life with very little time for other activities owing to a significant amount of time spent on daily commuting.
Тіл
Маратхи – Мумбайда қолданылатын ресми тіл.
Marathi is the official language spoken in Mumbai.
Ас мәзірі
Қаланың бойында Махараштриан Пав Бхаджи, Вада Павс, Дабели, Панипури, Бхельпури сияқты жылдам дайындалатын тағамдар сатылады. Оңтүстік Үндістан және Қытай тағамдары да қалада кең таралған. Ливан, корей, тай, итальян, мексикалық, моғол, панджаби, Мальвани және континентальдық ас Мумбайда танымал. Мумбайда Үндістандағы ең көне мейрамханалардың кейбіреуі орналасқан. Дели Дарбар, Синдхудург, Шоқжол Гомантак, Самрат, Виттал Бхелвала, Махеш Ланч Хоум, Кайлас Парбат және Адарш – қаланың ең көне мейрамханаларының арасында. Мумбай жол жиегіндегі тағам сату орындарымен әйгілі, сонымен қатар Васаби, Индиго, Зодиак Грилл, Аер сияқты әсем және жоғары деңгейлі мейрамханалар мен пабтар да бар. Мумбаидің тағамдық әртүрлілігі көптеген адамдарды қызықтырады. Мумбаиді көше тағамының орталығы деп білу кең таралған, себебі ол әртүрлі дәмдерді ұсынады. Әртүрлі мәдениеттердің ықпалынан туған тағамдардың алуан түрлілігінен басқа, Мумбайда жылдам дайындалатын тағамдар мен тамақтарға арналған Хау Галли және Чоупатти аймақтары бар. Мумбаи – қаржы орталығы болғандықтан, көптеген көшпенділер тұрады. Көшіп келген отбасылардың мүшелері басқа отбасылық көмексіз жұмыс істейді, сондықтан жақын жердегі мейрамханалардан тамақ тану немесе алдын ала дайындалған тамақ (жергілікті жерде "дабба" деп аталады) тапсыру – қалыпты жағдай. Осы соңғы трендтерге байланысты онлайн тағамға тапсырыс беру қызметтері пайда болды. Шай ең танымал сусын, одан кейін кофе. Көшелер мен бұрыштардың барлық жерінде шай дүкендерін кездестіруге болады. Басқа сусындарға жеміс шырындары мен кокос суы жатады. Иран кафелері Мумбаидің көпұлтты мұрасының бір бөлігі болып табылады.
The metropolis has a roadside fast food consisting of Maharashtrian Pav Bhaji, Vada pavs, Dabeli, Panipuri, Bhelpuri, etc. South Indian and Chinese food is also popular in the city. Lebanese, Korean, Thai, Italian, Mexican, Mughalai, Punjabi, Mālvani, and Continental cuisine are also popular in Mumbai. Mumbai has some of the oldest restaurants in India. Delhi Darbar, Sindhudurg, Highway Gomantak, Samrat, Vitthal Bhelwala, Mahesh Lunch Home, Kailas Parbat, and Adarsh are some of the oldest restaurants in the city. Mumbai is popular for its roadside food stalls, but it also has many swanky and high end restaurants and pubs like Wasabi, Indigo, The Zodiac Grill, Aer, etc. Mumbai's culinary diversity draws many people for the experience. It is very common for one to know Mumbai as a street food hotspot as it provides variety of flavours. Apart from the sheer variety of food from different cultural influences, Mumbai has Khau Galli and Chowpatty dedicated to fast food and meals alike. Mumbai, being the financial capital, has a large migrant population. Members of the migrating families are working with no other family support, hence ordering food from close by restaurants or calling for pre packaged meals (dabba as called locally) is an accepted thing. Owing to these recent trends, there have been some online food ordering services that have cropped up. Tea is the most popular beverage followed by coffee. There are tea stalls in almost all roads and corners. Other drinks include fruit juices and coconut water. Irani cafés are a part of Mumbai's cosmopolitan heritage.
Белгілі тағамдар
Кеджривал жұмыртқасы 1960 жылдары Оңтүстік Мумбайда дамытылды; Тежал Рао айтуынша, 2010 жылдарға дейін ол бұл аймақтың шегінен тыс жерлерде кеңінен танылмаған. Пав бхаджи, вада пав, дабели, панипури және бхельпури – Мумбайдың тағы бірнеше тағамдары.
Eggs Kejriwal was developed in the 1960s in South Mumbai; according to Tejal Rao, it was not well known outside of that area before the 2010s. Pav bhaji, vada pavs, dabeli, panipuri, and bhelpuri are other examples of Mumbai dishes.
Музыка
Маратхи коли әндері, бұл қаланың түпнұсқа музыкасы болған, әлі де көптеген жағалау аймақтарында өз түрінде де, тіпті қайта жаңартылған поп/кеш ремикс түрінде де естіледі. Көшіп келгендердің көп саны өздерімен бірге тағам, музыка, фильмдер және әдебиет – үнді және халықаралық үлгідегі талғамдарын әкелді. Қаланың дүкендері, таксилері мен мекемелерінде ең көп таралған музыка – Болливуд музыкасы. Қалада инди-поп, маратхи және хинди музыкасы, үнді классикалық музыкасы, рок және халықаралық поп музыкасының жанкүйерлері бар. Мумбайда батыс классикалық музыкасына да қызығушылар жетерлік. Бомбей камералық оркестрі (БКО) 1962 жылы құрылған. Бұл концерттік деңгейде тұрақты түрде жұмыс істейтін және өнер көрсететін жалғыз үнді симфониялық оркестрі. Үндістан симфониялық оркестрі 2006 жылы құрылып, Мумбайда орналасқан. Ол көбінесе Ұлттық өнер орталығында өнер көрсетеді. Мумбай Зубин Мехта сияқты әйгілі классикалық музыканттарды өндірді, ол Мумбаиді өз туған қаласы деп есептейді. Ағылшын музыкасының да жанкүйерлері бар, ал қаланың жергілікті ағылшын рок-топтарының саны артып, өз топтарын құрды. Бейонсе Ноулз, Брайан Адамс, Iron Maiden, Эминем және Энрике Иглесиас сияқты халықаралық музыка бұл жерде танымал, кейде Болливуд альбомдарынан да жоғары сатылым көрсетіп жатады. Рок/металл индустриясы белсенді және Мумбай мен Пунада орналасқан. Мумбай мен Пунадағы рок-сұлбасының екі ірі фестивалі – Independence Rock, сондай-ақ I Rock деп танымал Мумбайда және Пунаның Woodstock фестивалі.
The Marathi koli songs, which was the original music of the city, are still heard in many coastal areas in its original form and even in repacked pop/party remix forms. The large number of migrants have also brought their own tastes in cuisine, music, films, and literature, both Indian and international. Bollywood music is the most popular type heard in the city played by the city's shops, taxis, and establishments. Indi pop, Marathi and Hindi music, Indian classical music, rock, and international pop music have fans in the city. Western Classical Music too has a following in Mumbai. The Bombay Chamber Orchestra (BCO) was founded in 1962. It is the only Indian symphony orchestra that functions and performs on a regular basis with a concert standard of performance. The Symphony Orchestra of India originated in 2006 and is based in Mumbai. It often performs at the National Centre for the Performing Arts. Mumbai has also produced renowned classical musicians, like Zubin Mehta, who considers Mumbai his hometown. English music has a following and the city's local English rock base has grown considerably having their own bands. International music from Beyoncé Knowles, Bryan Adams, Iron Maiden, Eminem, and Enrique Iglesias are popular here and sometimes outsell the Bollywood albums. The rock/metal industry is active and is based in Mumbai and Pune. Independence Rock, popularly known as I Rock in Mumbai and Pune Woodstock of Pune are two of the major rock festivals of the Mumbai Poona rock circuit.
Діни
Мумбай тұрғындары үнділік мерекелер мен тойларды тойлайды. Холи, Дивали, Дюссера, Ганеш-Чатрутхи, Ид, Мохаррам және Маха-Шивратри – қаладағы мерекелердің бірнешеуі. Ганеш-Чатрутхи – қалада зор ықыласпен тойланатын маңызды мерекелердің бірі. Бұл мерекеде құдай Ганештің мүсіні 1½, 3, 5, 7 немесе 11 күнге үйге қойылады, содан кейін түрлі-түсті әрі шулы шеруден кейін мұхитқа батырылады. Бұл мерекені Бал Гангадар Тилак барлық халықты біріктіру және Үндістанның британдықтардан тәуелсіздік алу қажеттігін көрсету мақсатымен бастаған. Бұл мерекені негізінен махараштралықтар тойлайды, бірақ Мумбай тұрғындарының барлығы дерлік оған әлдебір жолмен қатысады. Мұндағы барлық мерекелер зор қуаныш пен шаттықпен тойланады.
Mumbai residents celebrate Indian celebrations and festivals. Holi, Diwali, Dussera, Ganesh Chaturthi, Eid, Moharram and Maha Shivratri are some of the festivals in the city. Ganesh Chaturthi is one of the major festivals, celebrated in the city with great fervor. This festival involves the placing of an idol of Lord Ganesha in the house for either 1½, 3,5,7 or 11 days after which it is immersed in the ocean, after a colourful and noisy parade. This festival was started by Bal Gangadhar Tilak as a means of unifying all the people and emphasize the need for India's independence from the British. This is primarily celebrated by Maharashtrians, but almost all Mumbaikars participate in one way or another. Here, all the festivals are celebrated with great joy and happiness.
Дінге қатысы жоқ
Діни емес мерекелер қатарына Мумбаидің жыл сайынғы мақтан парады – Queer Azaadi Mumbai кіреді. Тәуелсіздік күні сияқты ұлттық мерекелер де тойланады.
Non religious festivals include the Queer Azaadi Mumbai, Mumbai's annual pride parade. Nationalistic festivals including the Independence day are also celebrated.
Колониалды
2004 жылы Мумбай ЮНЕСКО-дан екі мұраны сақтау саласындағы сыйлық алды. Marine Drive бойында 1920-1930 жылдары дамыған арт-деко стиліндегі (сондай-ақ Индо-деко немесе Бомбей-деко деп те аталады) ең әдемі ғимараттар орналасқан. Британдық кезеңде Индо-сарацен сәулеті қаланың ресми сәулеттік стилі болды. Оңтүстік Мумбайда көптеген Индо-готикалық ескерткіштер сақталған – Шатрапати Шиваджи Терминалы, BMC ғимараты, Үндістан қақпасы осы стильдің мысалдары. Мумбайда «шаул» (маратхи тілінде «чаали») деп аталатын тұрғын үйлер кездеседі. Бұл – бір кезде гүлденген мақта фабрикаларының қалдықтары, олар жұмыс орындарын ұсынып, адамдардың Мумбайға қоныс аударуына себеп болды. Шаулдар әлі де Мумбайдың тұрғын аудандарының үлкен бөлігін құрайды.
In 2004, Mumbai received two heritage conservation awards from the UNESCO. The Marine Drive is home to some of the finest buildings of the art deco style, (also called Indo Deco or Bombay Deco,) which flourished in the 1920s and 1930s. During the British era, the Indo Saracenic architecture was the official architecture of the city. Many Indo Gothic monuments also line South Mumbai — Chhatrapati Shivaji Terminus; BMC building, Gateway of India are some of this style. Mumbai has housing structures known as Chawl ('chaali' in Marathi). These are the remnants of the once booming cotton mills which provided job opportunities and led to migration of people to Mumbai. Chawls still occupy a large portion of the Mumbai residential area.
Колониялық кезеңнен кейінгі кезең
Қазіргі заманғы ғимараттар мен көктайғаштар көкжиектің басым бөлігін құрайды.
Modern buildings and skyscrapers dominate the skyline.
Кино
Мумбай – үнді киносының отаны. Елдегі ең алғашқы фильм 1896 жылы Кала Года аймағында түсірілген. Қаланың ішінде негізгі маратхи, Болливуд және Голливуд фильмдерін көрсететін, IMAX күмбезді театры бар көптеген кинотеатрлар орналасқан. Плаза, New Empire Cinema (Мумбай) және New Excelsior сияқты көне кинотеатрлар да қалада бар. Штат үкіметінің салық саясатының арқасында мультиплекстерді пайдалану тиімдірек болды, сондықтан көптеген кинотеатрлар жаңа құрылыстарға немесе ішкі қайта жаңартуларға беріліп жатыр. Мысалы, Шатрапати Шиваджи терминалындағы Стерлинг театры. Шындығында, Мумбай Inox Leisure Ltd компаниясының Үндістандағы ең ірі ұсынысы – Inorbit Mall сауда орталығындағы 11 экранды Megaplex театрына ие. Бұл сонымен қатар Мумбайдың ең үлкен мультиплексі. Қалада киностудиялар да бар. Олардың ішінде Горегаондағы Film City, Чембурдағы Радж Капурдың R.K. студиясы, Шашадар Мукерджидің Filmalaya және В. Шантарамның Rajkamal Studio кіреді.
Mumbai is the birthplace of Indian cinema with the oldest film shot in the country in 1896 in the Kala Ghoda area. Many cinemas, including an IMAX dome theatre, catering to mainstream Marathi, Bollywood and Hollywood films dot the city. The city contains some old movie theatres like the Plaza, New Empire Cinema (Mumbai) and New Excelsior. Due to taxation policies of the State Government, it has become more profitable to operate Multiplexes and so many movie theatres are making way for other developments or interior overhauls. An example of this is Sterling Theatre at Chhatrapati Shivaji Terminus. In fact, Mumbai hosts Inox Leisure Ltd's biggest offering in India an 11 screen theatre Megaplex at Inorbit Mall. This also is Mumbai's biggest multiplex. The city is also home to film studios. These include Film City in Goregaon, and Raj Kapoor's R. K. Studios in Chembur, Filmistan, Shashadhar Mukherjee's Filmalaya and V Shantaram's Rajkamal Studio.
Мәдени орталықтар
Мумбайда пьесалар мен мәдени өнер көрсетілімдері өтеді. Кейбір театрлар: Джухудағы Притхви театры, Виле Парледегі Динанатх Натьягруха, Матунгадағы Шанмухананда залы, Бандрадағы Ранг Шардадағы Прабходанкар Тхакерэй театры және Нариман Пойнттағы Ұлттық өнер орталығының (NCPA) театрлары.
Mumbai hosts plays and cultural performances. Some of the theatres are Prithvi Theatre at Juhu, Dinanath Natyagruha at Vile Parle, Shanmukhananda Hall at Matunga, Prabhodankar Thackeray Theatre at Rang Sharda at Bandra and the theatres at the National Centre for the Performing Arts (NCPA), Nariman Point.
Мұражайлар мен көркемсурет галереялары
Оңтүстік Мумбайда екі қоғамдық өнер галереясы – Джехангир өнер галереясы мен Ұлттық заманауи өнер галереясы, сондай-ақ бір мұражай бар. Бомбейдің Азия қоғамы 1833 жылы салынған қаланың ең ескі қоғамдық кітапханасы. Қалада доктор Бау Даджи Лад мұражайы, Ковасжи Джехангир залы және Шатрапати Шиважи Махарадж Васту Санграхалая сияқты көптеген мұражайлар бар. Коммерциялық өнер галереялары көбінесе Мумбаи қаласының орталығындағы Колаба және Форт аудандарында орналасқан. Олардың ішінде "Чемулд Прескотт Роуд", "Пундоль", "Гильдия", "Сакши", "Мирчандни+Стейнрук", "Чаттерджи & Лал" және "Проект 88" галереялары бар.
There are two public art galleries, The Jehangir Art Gallery and The National Gallery of Modern Art and a museum in South Mumbai. The Asiatic Society of Bombay is the oldest public library in the city, built in 1833. There are many museums in the city, including Dr. Bhau Daji Lad Museum, Cowasji Jehangir Hall and Chhatrapati Shivaji Maharaj Vastu Sangrahalaya. The commercial art galleries are mostly located in the Colaba and Fort area of downtown Mumbai. They include Chemould Prescott Road, Pundole, Guild, Sakshi, Mirchandani+Steinrucke, Chatterjee & Lal, and Project 88.
Спорт
Мумбайда бірнеше әлемдік спорттық іс-шаралар өтті, оның ішінде 1982 жылғы ерлер хоккейінен әлем чемпионаты, 2004 жылғы қабадди әлем чемпионаты және 1987, 1996 және 2011 жылғы крикеттен әлем чемпионаттарының ойындары. Жыл сайын өткізілетін Мумбай марафоны Азиядағы ең ірі халықтық спорттық іс-шаралардың бірі болып табылады.
Mumbai has hosted several world sports events, including 1982 Men's Hockey World Cup, 2004 Kabaddi World Cup, and matches for the 1987, 1996, and 2011 Cricket World Cups. The Mumbai Marathon held annually is one of the largest mass sporting events in Asia.