Кіріспе

Ешқайсысы жоқ. Ежелгі Ярлунг әулетінің тибет патшаларының дәстүрлі тізімі 42 есімнен тұрады. Ең алғашқы патшалар 7-ғасырда тибет тілі дамығанға дейін билік еткен, сондықтан Тибеттің ауызша тарихы олардың билік кезеңдерінен кейін жазылды. Алғашқы 26 патшаның өмірін толық баяндайтын бір замандас өмірбаяндық қолжазбалар жоқ, бірақ қазіргі ғалымдар 27-ден 32-ге дейінгі патшалардың өмірі жақсырақ құжатталғанын атап көрсетеді. 33-ші патша Сонгстен Гамподан бастап, Ярлунг әулетінің соңғы патшасы Удум Ценге дейінгі патшалар көптеген сенімді тибеттік, сондай-ақ қытай және шетелдік дереккөздерде жақсы құжатталған. Біріккен Тибет мемлекеті 31, 32 және 33-ші патшалар тұсында құрылғаны туралы мәліметтер бар. Бұрынғы және кейінгі патшалардың барлығы Ярлунг долындағы Ярлунг Цампо өзенінің атымен аталған Ярлунг әулетінің өкілдері ретінде танымал болды. Олардың лауазымдары Тибеттің «императоры» емес, «басшысы» деп дұрыс аударылады. Патшаға арналған дәстүрлі тибеттік атауларға («Басшы») және («Құдайдың ұлы») жатады.

Тізім

Тізімде ең алдымен жалпы транслитерация берілген, академиялық тіркесім жақшалар арасында берілген. No1 патшалық атауы Ньятри Ценпо (gNya' khri bTsan po) 127–? Б.з.б. 2 Мутри Ценпо (Mu khri bTsan po) 3 Дингтри Ценпо (Ding khri bTsan po) 4 Сотри Ценпо (So khri bTsan po) 5 Мертри Ценпо (Mer khri bTsan po) 6 Дакрри Ценпо (gDags khri bTsan po) 7 Сиптри Ценпо (Sribs khri bTsan po) 8 Дригум Ценпо (Gri gum bTsan po) 9 Чхатри Ценпо 10 Эшо Лек (E sho legs) 11 Дешо Лек (De sho legs) 12 Тишо Лек (Thi sho legs) 13 Гуру Лек (Gu ru legs) 14 Трончжи Лек ('Brong zhi legs) 15 Ишо Лек (I sho legs) 16 Занам Зиндэ (Za nam Zin lde) 17 Детрул Намшунгцен (lDe 'phrul gnam gzhung btsan) 18 Сенол Намдэ (Se snol gNam lde) 19 Сенол Подэ (Se snol Po lde) 20 Сенол Нам (lDe snol nam) 21 Сенол По (lDe snol po) 22 Дегел По (lDe rgyal po) 23 Детрин Цен (lDe sprin btsan) 24 Тори Лонгцен (rGyal to ri Long btsan) 25 Трицен Нам (Su khri bTsan nam) 26 Тридра Пунгцен 27 Тритог Джетсен (Khri rje Thog btsan) 28 Лха Тотори Ньянцен (lHa tho tho ri gNyan btsan) 29 Триньен Зунцен (Khri gnyan gZung btsan) 30 Дронгньен Деу ('Bro gnyan lDe'u) 31 Тагбу Ньясиг (sTag ri gNyan gzigs) 579–619 32 Намри Сонгцен (gNam ri Srong btsan) ?–629 33 Сонгцен Гампо (Srong btsan sGam po) 618–649 34 Гунгсрон Гунгцен (Gung srong gung btsan) 638–655? 35 Мангсонг Мангцен 653–676 36 Триду Сонгцен 676–704 37 Ме Агцсом (Khri lde gtsug brtsan) 680–743 38 Трисонг Детсен 755–797 39 Муне Ценпо 797–799? 40 Садналег 800 немесе 804–815 жылдары? 41 Ральпакан 815–836 42 Лангдарма 836–842