Соңғы Сикким Чогьялы: Палден Тондуп Намгьял

Кіріспе

Сиккимнің 1963-1975 жылдар аралығындағы соңғы чогьялы (королі), Палден Тондуп Намгьял (сикким тілінде: ; Wylie: dpal ldan don grub rnam rgyal; 23 мамыр 1923 – 29 қаңтар 1982) – Сикким Корольдігінің 12-ші және соңғы чогьялы.

Өмірбаян

Палден Тхондуп Намгьял 1923 жылғы 23 мамырда Гангтоктағы Парк Ридждегі Корольдік сарайда дүниеге келді. Алты жасында ол Калимпонгтағы Сент-Жозеф монастырында оқыды, бірақ безгекке шалдыққандықтан оқуын тоқтатуға мәжбүр болды. Сегіз жасынан он бір жасқа дейін ол буддалық монах болу үшін ағасы Римпоче Лхатсундан білім алды; кейіннен ол Пходонг және Румтек монастырларының қайта туған басшысы ретінде танылды. Кейін ол Дарджилингтегі Сент-Жозеф колледжінде оқуын жалғастырып, 1941 жылы Шимладағы епископ Котон мектебін бітірді. Кембридж университетінде ғылымды оқымақ болған оның үлкен ағасы, ханзада, 1941 жылы ұшақ апатында қаза тапты. Ол Дехрадундағы І.К.С. лагерінде Үндістанның азаматтық қызметіне дайындықтан өтті. Намгьял әкесі, 11-ші Чогьял сэр Таши Намгьялдың ішкі істер жөніндегі кеңесшісі болды және 1949 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Сиккимнің Үндістанмен қарым-қатынасын орнату үшін келіссөздер жүргізетін топты басқарды. 1950 жылы ол Лхасаның белгілі тибеттік отбасының қызы Самё Кушое Сангидекиге үйленді. Самё Кушое Сангидеки 1957 жылы қайтыс болды. 1963 жылы Намгьял Нью-Йорк қаласынан шыққан 22 жастағы американдық әлеуметтік қайраткер Хоуп Кукке үйленді; ол Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласындағы Сара Лоуренс колледжінің түлегі болды. Бұл неке Сиккимге бүкіл әлемдік БАҚ назарын аударды. Екі баласы бар бұл жұбайлар 1980 жылы ажырасты. Намгьял үйленгеннен кейін көп ұзамай әкесі қайтыс болды және ол 1965 жылы жаңа Чогьял болып таж кигізілді. 1975 жылы Сиккимнің премьер-министрі Сиккимді Үндістанның штаты ету үшін Үндістан Парламентіне өтініш жасады. Сол жылдың сәуір айында Үндістан армиясы Гангток қаласын басып алып, Чогьялдың сарай күзетшілерін қарусыздандырды. 1975 жылғы 14 сәуірде өткен референдумнан кейін Намгьял тақтан алынды. Нәтижесінде монархия жойылды және Сикким Үндістанның штаты болды. Намгьял үй қамауына алынды. 1976 жылғы қарашада Намгьял барбитураттарды ішіп, өзіне зиян келтіруге тырысты және ол IPGMER және SSKM ауруханасына тікұшақпен жеткізілді. Оған SSKM ауруханасының анестезия және тыныс алу бөлімінің меңгерушісі, профессор доктор Амаль Кумар Бос сәтті ем жасады. 1982 жылғы 29 қаңтарда Намгьял Нью-Йорктегі Мемориал Слоан Кеттеринг қатерлі ісік орталығында рактан қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде 58 жаста болды. Оның қазасынан кейін штаттық заң шығарушы жиналыстың 31 депутаты Чогьялға құрмет көрсету белгісі ретінде хадалар ұсынды.

Palden thondup Namgyal was born on 23 May 1923 at the Royal Palace, Park Ridge, Gangtok. At six, he became a student at St. Joseph's Convent in Kalimpong, but had to terminate his studies due to attacks of malaria. From age eight to eleven he studied under his uncle, Rimpoche Lhatsun, in order to be ordained a Buddhist monk; he was subsequently recognised as the reincarnated leader of both Phodong and Rumtek monasteries. He later continued his studies at St. Joseph's College in Darjeeling and finally graduated from Bishop Cotton School in Shimla, in 1941. His plans to study science at Cambridge were dashed when his elder brother, the crown prince, a member of the Indian Air Force was killed in a plane crash in 1941. He underwent training for Indian Civil Service at Dehradun I. C. S. Camp. Namgyal served as adviser for internal affairs for his father, Sir Tashi Namgyal, the 11th Chogyal, and led the negotiating team which established Sikkim's relationship to India after independence in 1949. He married Samyo Kushoe Sangideki in 1950, a daughter of an important Tibetan family of Lhasa, and together they had two sons and a daughter. Samyo Kushoe Sangideki died in 1957. In 1963, Namgyal married Hope Cooke, a 22 year old American socialite from New York City; she was a graduate of Sarah Lawrence College in Yonkers in the state of New York. The marriage brought worldwide media attention to Sikkim. The couple, who had two children, divorced in 1980. Shortly after Namgyal's marriage, his father died and he was crowned the new Chogyal on an astrologically favourable date in 1965. In 1975, the Prime Minister of Sikkim appealed to the Indian Parliament for Sikkim to become a state of India. In April of that year, the Indian Army took over the city of Gangtok and disarmed the Chogyal's palace guards. Namgyal was deposed after a referendum on 14 April 1975 resulted in the abolition of the monarchy and Sikkim becoming a state of India. Namgyal was placed under house arrest. In November 1976, Namgyal allegedly attempted suicide by consuming barbiturates and was airlifted to IPGMER and SSKM Hospital. He was successfully treated by Professor Dr. Amal Kumar Bose, Head of the Department of Anesthesia and Respiratory Care Unit at the SSKM hospital. Namgyal died of cancer at the Memorial Sloan Kettering Cancer Center in New York City, United States on 29 January 1982. He was 58 years old at the time of his death. Upon his death, 31 members of the State Legislative Assembly offered khadas to the Chogyal as a mark of respect.

Басқа қызығушылықтар

Намигал AC3PT шақыру таңбасымен радиолюбитель болған және эфирде көп іздестірілетін байланыс болды. Халықаралық байланыс кітабында оның мекенжайы былай көрсетілген: П. Т. Намгьял, Сарай, Гангток, Сикким. Ол үндістандық режиссер Сатьяжит Рейдің "Сикким" (1971) деректі фильмін қаржыландырды.

Мұра

Намыгал "үлгілі азиялық мемлекет" құрды, онда сауаттылық деңгейі және жан басына шаққандағы табыс көршілес Непал, Бутан және Үндістан елдеріне қарағанда екі есе жоғары болды. Оның үлкен ұлы, бұрынғы тәждік ханзада Тензинг Кунзанг Джигме Намгьял 1978 жылы автокөлік апатында қаза тапты. Оның бірінші некесінен туған екінші ұлы Тобгьял Ванчук Тензинг Намгьял 13-ші Чогьял атанды, бірақ бұл лауазым енді ешқандай ресми билік бермейді. Оның екінші некесінен туған ұлы Палден Гюрмед Намгьял тоғыз жасында анасы мен қарындасымен Нью-Йоркке көшіп, Далтон мектебінде білім алды. Кейін ол JPMorgan Chase компаниясында жұмыс істеп, басқарушы директор болды. 2003 жылы әріптесіне қатысты сексуалдық қысым көрсеткендігі үшін жұмыстан босатылды.

Атаулары

1923-1941 жж. - Палден Тондуп Намгьял. 1941-1947 жж. - Махараджкумар Шри Панч Палден Тхондуп Намгьял. 1947-1953 жж. - Махараджкумар Шри Панч Палден Тондуп Намгьял, OBE. 1953-1963 жж. - Лейтенант-полковник Махараджкумар Шри Панч Палден Тондуп Намгьял, OBE. 1963-1965 жж. - Лейтенант-полковник Оның Ұлылығы Муванг Чогьял Шри Панч Чемпо Палден Тондуп Намгьял, Сиккимнің Махаражасы Чогьял, OBE. 1965-1982 жж. - Генерал-майор Оның Ұлылығы Муванг Чогьял Шри Панч Чемпо Палден Тондуп Намгьял, Сиккимнің Махаражасы Чогьял, OBE.