Кіріспе

Перудегі табиғи каньон Колка каньоны – Перудің оңтүстігіндегі Колка өзеніндегі каньон, Арекипадан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Шамамен 1000–2000 м (3300–6600 фут) тереңдігі бар (төменгі жағы шамамен 2000 м, ал шеттері теңіз деңгейінен 3000–4000 метр биіктікте), ол әлемдегі ең терең каньондардың бірі. Оның ұзындығы шамамен… Колка аңғары – түрлі-түсті Анд аңғары, онда инкалардан бұрынғы тұрғындар қоныстанған, испан отарлау дәуірінде құрылған қалалар бар, және әлі күнге дейін Коллагуа және Кабана мәдениеттерінің өкілдері тұрады. Жергілікті халық ата-бабаларының дәстүрлерін сақтап, инкаларға дейінгі кезеңде салынған, андес деп аталатын баспалдақ террасаларда егін шаруалығын жүргізеді. Бұл Перудегі үшінші ең танымал туристік орын, жылына шамамен 120 000 адам келеді.

Тарих

Кейчуа тілін меңгерген кабана тайпасы, болжам бойынша, вари мәдениетінен тараған, ал аймара тілін меңгерген коллагуа тайпасы Титикака көлі аймағынан осы жерге қоныс аударған. Инкалар шамамен 1320 жылы Колка аңғарына келген, және соғыс емес, неке арқылы билігін орнатқан. Гонсало Писарро бастаған испандықтар 1540 жылы келді, ал 1570 жылдары испан вице-королі Франсиско де Толедо бұрынғы Инка империясының халқын шашыраңқы қоныстарын тастап, "Жинау" деп аталатын үдеріс арқылы орталықтандырылған елді мекендерге көшуге бұйырды. Осы елді мекендер бүгінде аңғардың негізгі қалалары болып табылады. Францискан миссионерлері аңғарда алғашқы капелланы 1565 жылы, ал алғашқы шіркеуді 1569 жылы салды. "Лос Коллагуас" тайпасы Колка аңғарының жоғары бөлігінде өмір сүрді, және олардың тайпа мүшелері қайтыс болғанда, тік жартасты таудың беткейінде шұңқыр қазып, оны қызыл бояумен белгілейтін еді. Көлік құралымен аңғардың жоғарғы бөлігімен жүргенде әлі де сол әлсіз қызыл іздерді көруге болады. Арекипа мен Чивай арасында 1940 жылға дейін өтпелі жол болған жоқ, сонда аймақтың күміс және мыс кен орындарына қызмет ететін жол салынды. 1970 және 1980 жылдары Махес су электр стансасы жобасы аясында Колка өзенінен суды Махес аймағындағы егістіктерді суару үшін бұру бағдарламасы бойынша тағы да көп жолдар салынды. Бүгінде оған көбінесе Арекипа арқылы кіруге болады. 1981 жылдың мамыр айында Анджей Пиетовский басқарған поляк "Каноандес" рафтинг экспедициясы Кабанакондеден төменгі өзеннен алғашқы рет түсіп, оның әлемдегі ең терең каньон болу мүмкіндігін жариялады. Бұл факті 1984 жылы Гиннес рекордтар кітабында тіркелді, ал 1993 жылғы қаңтарда National Geographic журналында бұл мәлімдеме қайталанды. "Cañon del Colca 2005" бірлескен поляк-перуандық экспедициясы GPS арқылы өзеннің биіктігін және айналасындағы биіктіктерді растады.

География

Колка Арекипа 14 Мажес жазығы, ол Мажес өзені ретінде белгілі, содан кейін сол аттас қалаға, Тынық мұхитына жеткенше Камана деп аталады. Инкалар Мажес өзенінің тікелей Күн жолына құятынына сенген. Сондықтан олар өзенге құрбандықтар мен сыйлықтар шашып, оларға ағып кетуін тілеген. Кайлома провинциясында ол Каллалли мен Пинчолло/Мадригал арасында "Колка аңғары" деп аталады. Хуамбоға дейін Колка шатқалы деп аталады. Чивай қаласы Колка аңғарының орта тұсында орналасқан. Чивайдан жоғары, 2200 метр биіктікте егіншілік мал шаруашылығына ауысады, негізінен альпакалар мен ламалар, сондай-ақ кейбір қойлар мен сүт сиырлары өсіріледі. Чивайдан төмен аңғарда қарқынды террасалық ландшафттар жатыр, олар өзен бойымен көптеген шақырымға созылады. Өзен ағысымен тереңдейтін аңғарда, Чивай мен Кабанаконде ауылы арасында шамамен 100 шақырымға созылған көптеген кішкентай ауылдар орналасқан. Шатқал Хуамбо аймағында ең терең нүктесіне жетеді, онда өзеннің биіктігі 1500 метрді құрайды. Керісінше, Кабанаконден оңтүстік-шығысқа қарай биік Ампато көтеріледі, ол қармен жабылған сөнген жанартау.

Көрікті жерлер

Бұл каньон Анд кондорының (Vultur gryphus) мекені, және оған бүкіл әлемде сақтау шаралары қолданылып келеді. Кондорларды каньон қабырғаларынан ұшып өтетін кезде жақыннан көруге болады, олар танымал туристік орын. Анд кондоры әдетте 60–70 жыл өмір сүреді, қанаттарының ұзындығы шамамен 3 метрге жетеді. Оны көбінесе "Мәңгілік құс" деп атайды, себебі бұл құс ұзақ өмір мен мәңгіліктің символы болып саналады. "Круз-дель-Кондор" кондорларды тамашалауға арналған танымал туристік аялдама. Осы жерде каньон төңірегі каньон шетінен тереңде жатыр. Колкада тағы да бірнеше ерекше құстар кездеседі: олардың ішіндегі ең үлкені – алып колибри, сондай-ақ Анд қазы, Чили фламингосы және таулық қарақара. Жануарларға вискача (шиңшилланың қояншақтай туысы), зорин, бұғы, түлкі және альпаканың жабайы атасы – викунья кіреді. Ла Калера табиғи ыстық сулары Колка каньонының ең ірі қаласы Чивайда орналасқан. Аңғар мен каньон бойында туристерге арналған бірнеше ыстық су көздері таралған. Археологиялық орындарға Каллалли үстіндегі Молепунко үңгірлері кіреді, онда альпаканы қолға үйретуді бейнелейтін (шамамен 6000 жыл бұрын жасалған) тас суреттері сақталған; Сибайо үстіндегі Паракраның мумиясы; Мадригалға қадағалап тұрған тау басындағы қайта жаңартылған Форталеза де Чимпа қамалы; аңғардағы Испаниядан бұрынғы елді мекендердің қираған қалдықтары және тағы да басқалары бар. Мәдениеттік тартымдылықтардың қатарында Перудің "мәдени мұрасы" деп танылған Чивайдағы Витити фестивалі тұр. Колка қолөнер бұйымдарымен де мәшһүр: нәзік альпака жүнінен тоқылған өнімдер, сондай-ақ көйлектерге (поллералар), бас киімдерге, жилеттерге және күнделікті киімге арналған ерекше тігіс өрнектері. Амазонка өзенінің ең қашықтағы бастауы Колка аңғары арқылы Тутиге бір күндік сапармен қол жетімді, ол Мисмиден еріген қардың жартастан ағып шығатын жеріне саяхат ұйымдастырады. Басқа да көрікті орындарға вулканның беткейінде орналасқан Инфиернильо гейзері жатады, оған жаяу, атпен немесе тау велосипедімен баруға болады, сондай-ақ туристер жергілікті отбасылармен бірге тұрып, олардың күнделікті өмірін бөлісе алатын "қасиетті үйлер" (casas vivenciales) бар. 1980 жылдары заңмен құрылған "Автоколка" автономды органы Колка аңғарында туризмді дамыту және басқаруға жауапты.