Кіріспе
Шотландия королі 1249–1286 жылдары Александр III (Орта ғасырлық Алахандер мак Алахандер; Қазіргі гель тілінде: Alasdair mac Alasdair; 4 қыркүйек 1241 – 19 наурыз 1286) 1249 жылдан өліміне дейін Шотландия королі болды. Ол Перт шартын жасады, соның арқасында Шотландия Батыс аралдар мен Мэн аралына тәуелсіздік алды. Оның мұрагері, Норвегияның ханшайымы Маргарет, таж кигізілмей тұрып қайтыс болды.
Alexander III (Medieval Alaxandair mac Alaxandair; Modern Gaelic: Alasdair mac Alasdair; 4 September 1241 – 19 March 1286) was King of Scots from 1249 until his death. He concluded the Treaty of Perth, by which Scotland acquired sovereignty over the Western Isles and the Isle of Man. His heir, Margaret, Maid of Norway, died before she could be crowned.
Шығармалық бейнелер
Александр III тарихи романдарда бейнеленген. Олардың ішінде: Роберт Лейтонның 1892 жылғы «Сыңған қылыш» романы бар. Роман «Шотландияға норвегиялық шабуылды» (1262–1263 жылдар, Шотландия-Норвегия соғысының бөлігі) және Ларгс шайқасын көрсетеді. Онда Александр III және оның қарсыласы Норвегияның Хакон IV-і суреттелген. Джейн Оливердің 1965 жылғы «Александр Даңқты» романы Александр III-тің (1249–1286) билігінің барлық кезеңін қамтиды, «көбінесе Александрдің көзқарасынан». Пол С. Доэртидің 1988 жылғы «Қараңғыдағы тәж» романы – Хью Корбет Александр III-тің «күдікті өлімін» (1286) тергейтін детективтік роман. Александр аттан құлап қаза тапқан деп есептеледі, бірақ кісі өлтіру күдігі де бар. Роман Александрдың Англияның Эдуард I-нің «фанатикалық қызметшісі» тарапынан өлтірілгенін көрсетеді. Кісі өлтіруші «Эдуардтың Шотландияны басып алып, бақылауға алуға деген құпия ниетімен» әрекет етеді. Доэрти екі патшаның жеке қарым-қатынасы үнемі дау-жанжалдарға толы болғанын айтады, бірақ бұл тарихи дереккөздермен расталмайды. Фрэнсис Мэри Хендридің 1988 жылғы «Қыз іздеу» романы Мегтің, оның билікке құмар үлкен әпкесі Инге, Леди Марджори, Каррик графының өмірін және Леди Марджори ұлы Роберт Брюстің шотланд тағына отыруына қатысты оқиғаларды суреттейді. Роман Александр III-тің өлімін «магия салдарынан тік жардан құлау» ретінде көрсетеді. Робин Янгтың 2010 жылғы «Көтеріліс» романы – негізінен Роберт Брюстің өмірі мен заманы туралы романдар сериясының бірінші кітабы. Алайда, ол Александр III және оның өліміне байланысты жағдайларды егжей-тегжейлі қамтиды. Рафаэль Холиншед өзінің «Хроникаларында», Англия тарихында жиі қиялдауға бейім, Александр III-тің үйлену тойында қорқынышты жаратылыс – көбінесе қаңқа, бірақ шикі еті бар – шерудің соңында пайда болып, тойдың асығыс аяқталуына себеп болғанын айтады. Бұл дәстүр бойынша, өлімнің алғы күрсіні болған. Найджел Трантердің 1991 жылғы «Крестоносец» романы Александр III-тің жас кезін және оның Дэвид де Линдсеймен қарым-қатынасын баяндайды. Шотландия тарихының әртүрлі кезеңдерін қамтитын көптеген тарихи романдардың авторы Трантер, сонымен қатар «Ерекше елші» (1999) (Данбар графы Патрик туралы) және «Нағыз Томас» (1981) (Томас Ример туралы) романдарын жазған, екеуі де Александр III билігі тұсында өтеді және оларда Александр маңызды кейіпкер ретінде бейнеленген.
The Thirsty Sword (1892) by Robert Leighton. The novel depicts the "Norse invasion of Scotland" (1262–1263, part of the Scottish–Norwegian War) and the Battle of Largs. It includes depictions of Alexander III and his opponent Haakon IV of Norway. Alexander the Glorious (1965) by Jane Oliver. The novel covers the entire reign of Alexander III (1249–1286), "almost entirely from Alexander's viewpoint". The Crown in Darkness (1988) by Paul C. Doherty. A crime fiction novel where Hugh Corbett investigates the "mysterious death" of Alexander III (1286). Alexander supposedly suffered a fatal fall from his horse. But there are suspicions of murder. The novel concludes that Alexander was indeed murdered "by a fanatical servant" of Edward I of England. The killer acting according to "Edward's secret desire to overwhelm and control Scotland". Doherty suggests that the personal relations of the two kings were strained by constant arguments, though this is not confirmed by historical sources. Quest For A Maid (1988) by Frances Mary Hendry. The novel depicts the life of Meg, her power hungry older sister Inge, Lady Marjorie, Countess of Carrick and their part in securing the succession of Lady Marjorie's son Robert the Bruce to the Scottish throne. It includes depictions of Alexander III's death as "falling off a cliff" with sorcery as the cause. Insurrection (2010) by Robyn Young. This novel is the first of a series of novels primarily about the life and times of Robert the Bruce. However, it covers Alexander III and the circumstances surrounding his death in some detail. Raphael Holinshed, in his oft fanciful history of England in his Chronicles, stated that at Alexander III's wedding, a horrible monster, mostly skeleton but with raw flesh, appeared at the end of the procession and caused the wedding to be hurriedly concluded. This was, in tradition, an omen of death. Crusader (1991) by Nigel Tranter. This novel follows the minority of Alexander III and his relationship with David de Lindsay. Tranter, who has written scores of historical novels spanning the range of Scotland's history, also wrote "Envoy Extraordinary" (1999) (about Patrick Earl of Dunbar) and "True Thomas" (1981) (about Thomas the Rhymer), both of which take place during the reign of Alexander III, and in which Alexander is a featured character.