Малькольм III: Шотландияның патшасы және «Ұлы Бас» лақабының иесі

Кіріспе

Шотландия королі (1058–1093 жж.)

Малкольм III (; Maol Chaluim mac Dhonnchaidh; шамамен 1031–13 қараша 1093) – 1058 жылдан 1093 жылға дейін Шотландия королі болды. Кейіннен ол «Канмор» (гейл тілінде ceann mòr, сөзбе-сөз «үлкен бас», «үлкен басшы» ретінде түсіндіріледі) деген лақап атқа ие болды. Малкольмның 35 жылдық патшалығы Ското-нормандық дәуірдің басталуына дейін созылды. Англия королі Генрих I және Булонь графы Евстафий III оның күйеу балалары болды, осылайша ол император Матильда, Уильям Аделин және Булонь графиня Матильданың әкесіне айналды. Олардың үшеуі де 12 ғасырдағы ағылшын саясатында маңызды рөл атқарды. Малкольмның патшалығы қазіргі Шотландияның барлық аумағын қамтымады: Ойкл өзенінің солтүстігіндегі көптеген аралдар мен жерлер скандинавиялықтардың билігінде болды, ал Форт шығанағының оңтүстігінде Стратклайд және Бамбург патшалықтары сияқты көптеген тәуелсіз немесе жартылай тәуелсіз мемлекеттер болды, және Малкольм билікке келген кезде шотландтардың онда қандай билікке ие болғаны белгісіз. Өмірлік кезеңінде Малкольм III ағылшын территориясына кем дегенде бес рет жорық жасады. Малкольмның маңызды жетістіктерінің бірі – 13 ғасырдың соңына дейін Шотландияны билеген әулеттің орнын нығайту болды, бірақ оның династияның негізін қалаушы рөлі тарихи фактілерге қарағанда оның ұрпақтарының насихатына көбірек байланысты. Ол Уильям Шекспирдің «Макбет» пьесасында маңызды кейіпкер ретінде бейнеленеді, ал оның екінші әйелі Маргарет 13 ғасырда қасиетті әулие ретінде қабылданды.

Өмірбаян

Малкольмнің әкесі Дункан I 1034 жылдың соңында, Дунканның шешесінен таралған әкесі және Малкольмның арғы атасы Малкольм II қайтыс болғаннан кейін патша болды. Шотландия патшаларының бір тізімі Малкольмның анасына ирланд тіліндегі Suthen (Suthain) есімін береді; Джон Фордунның айтуынша, Малкольмның анасы дат графы Сивардтың туысы (consanguinea) болған, бірақ бұл шотланд патшалық отбасының Нортгемптон графтығымен (Сивард негізін қалаушы саналған) байланысын күшейтуге жасалған кейінгі әрекет болуы мүмкін. Кейінгі дәстүр бойынша, он бесінші ғасырда, Малкольмның анасы Фортевиоттың диірменшісінің қызы болған және Малкольмды заңсыз туған бала ретінде көрсеткен. Дунканның билігі сәтті болмады және ол 1040 жылдың 15 тамызында Макбет бастаған Морей аймағының адамдарымен шайқаста қаза тапты. Дункан қайтыс болған кезде жас еді, ал Малкольм мен оның інісі Дональд, әдетте, балалар болған. Малкольмның әкесінен таралған әкесі 1045 жылы шайқаста қаза тапты, мүмкін, Макбетпен жалғасқан қақтығыстың бір бөлігі ретінде. Кейінгі дәстүрге сәйкес, Дунканның екі жас ұлы қауіпсіздік үшін алысқа жіберілді – нақты қайда жіберілгені туралы пікірталас бар. Бір дереккөз бойынша, Малкольмның інісі Дональд аралдарға жіберілді; ал Малкольм Англияға жіберілді; Фордунның есебіне сүйене отырып, Малкольм Макбеттің он жеті жылдық билігінің көп бөлігін Англия Корольдігінде, Эдуард Исповедник сарайында өткізді деп есептеуге болады. Сондай-ақ, Малкольм Макбеттің отбасының жауы, Оркни графы Торфинн Сигюрдсонның сарайына жер аударылуы мүмкін. Ирландия мен Стратклайд тағы да кандидаттар болуы мүмкін, бірақ жер аудару орны, тіпті жер аудару фактісінің өзі де нақты емес. 1054 жылы Нортумбрия графы Сивард басқарып тұрған ағылшын шабуылының мақсаты «Кумбрия патшасының ұлы Маэль Колуимді» таққа отырту болды. Бұл Маэль Колуим кейінірек Малкольм III деп белгіленді. Бұл түсіндіру Джон Фордунға жатқызылған жылнамадан, сондай-ақ Вильгельм Малмсбери сияқты ертерек көздерден алынған. Соңғысы Макбеттің Сивардпен болған шайқаста қаза тапқанын хабарлады, бірақ Макбет Сивардтан екі жылға артық өмір сүргені белгілі. А. А. М. Дункан 2002 жылы ағылшын-саксондық жылнамадағы жазбаны көз ретінде пайдаланып, кейінгі жазушылар «Маэль Колуимді» сол аттас шотланд патшасымен жаңылыстырды деп мәлімдеді. Дунканның аргументі сол дәуірге маманданған бірнеше тарихшылар, мысалы Ричард Орам, Даувит Браун және Алекс Вулф тарапынан қолдау тапты. Сондай-ақ, Маэль Колуим британдық Стратклайд патшасы Оуэйн Фоелдің ұлы болуы мүмкін, мүмкін Шотландия королі Малкольм II-нің қызы болған деген пікір де бар. 1057 жылы түрлі жылнамашылар 1057 жылдың 15 тамызында Абердинширдегі Лумфаннан қаласында Малкольмтың қолынан Макбеттің қаза тапқанын хабарлады. Макбеттің орнын оның әйелінен туған ұлы Лулах иеленді, ол Сконде, мүмкін, 8 қыркүйек 1057 жылы таққа отырды. Лулах Малкольм тарапынан «хиянэтпен» 1058 жылдың 23 сәуірінде Хантлидің жанында өлтірілді. Осыдан кейін Малкольм патша болды, мүмкін, 1058 жылдың 25 сәуірінде таққа отырды, бірақ бұл туралы тек Джон Фордун ғана хабарлайды.

Malcolm's father Duncan I became king in late 1034, on the death of Malcolm II, Duncan's maternal grandfather and Malcolm's great grandfather. One Scottish king list gives Malcolm's mother the name Suthen (Suthain), a Gaelic name; John of Fordun states that Malcolm's mother was a 'blood relative' (consanguinea) of the Danish earl Siward, though this may be a late attempt to deepen the Scottish royal family's links to the earldom of Northampton (of which Siward was regarded as founder). Later tradition, attested by the fifteenth century, makes Malcolm's mother the daughter of the miller of Forteviot, and presents Malcolm as a bastard. Duncan's reign was not successful and he was killed in battle with the men of Moray, led by Macbeth, on 15 August 1040. Duncan was young at the time of his death, and Malcolm and his brother Donald were probably children. Malcolm's paternal grandfather was killed in battle in 1045, possibly as part of some continuing conflict with Macbeth. According to later tradition, Duncan's two young sons were sent away for greater safety—exactly where is the subject of debate. According to one version, Malcolm's brother Donald was sent to the Isles; and Malcolm was sent to England; based on Fordun's account, it came to be assumed that Malcolm passed most of Macbeth's seventeen year reign in the Kingdom of England at the court of Edward the Confessor. It is also possible that Malcolm went into exile at the court of Thorfinn Sigurdsson, Earl of Orkney, an enemy of Macbeth's family. Ireland and Strathclyde may be other candidates, but neither the place of exile, nor in fact exile itself, are certainties. An English invasion in 1054, with Siward, Earl of Northumbria in command, had as its goal the installation of one "Máel Coluim, son of the king of the Cumbrians". This Máel Coluim was traditionally identified with the later Malcolm III. The interpretation derives from the Chronicle attributed to John of Fordun, as well as from earlier sources such as William of Malmesbury. The latter reported that Macbeth was killed in the battle by Siward, but it is known that Macbeth outlived Siward by two years. A. A. M. Duncan argued in 2002 that, using the Anglo Saxon Chronicle entry as their source, later writers innocently misidentified "Máel Coluim" with the later Scottish king of the same name. Duncan's argument has been supported by several subsequent historians specialising in the era, such as Richard Oram, Dauvit Broun and Alex Woolf. It has also been suggested that Máel Coluim may have been a son of Owain Foel, British king of Strathclyde perhaps by a daughter of Malcolm II, King of Scotland. In 1057, various chroniclers report the death of Macbeth at Malcolm's hand, on 15 August 1057 at Lumphanan in Aberdeenshire. Macbeth was succeeded by his stepson Lulach, who was crowned at Scone, probably on 8 September 1057. Lulach was killed by Malcolm, "by treachery", near Huntly on 23 April 1058. After this, Malcolm became king, perhaps being inaugurated on 25 April 1058, although only John of Fordun reports this.

Ерте билік

Егер Orderic Vitalis-ке сенім артуға болса, Эдуард Исповедников тұсында Малкольм ағылшын патшасының туысы Маргаретқа құда түскен, және бұл 1059 жылы Англияға сапар жасағанда болған болуы мүмкін. Егер 1059 жылы некелесу туралы келісім жасалса, бұл 1061 жылы шотландтардың Линдисфарнға жасаған шабуылына тосқауыл болмады. Ортағасырлық гаэль тілінде сөйлейтін қоғамдарда патшалар билікке келген соң жақын уақытта көршілеріне шабуыл жасау қалыпты жағдай болған, және Линдисфарнға жасалған шабуыл жаңа үкіметтің тұрақтылығын арттыру үшін пайдаланылған болуы мүмкін. Шабуыл тікелей Бамбург билеушілерінің аумағына ғана тигендіктен, бұл Эдуард патшаға немесе сол кезде Римге қажылық сапар жасап жүрген және Бамбург отбасымен жақсы қарым-қатынаста болмаған Йорк елдорманы Тостиг Годвинсонға ерекше маза бермеген. Малкольмның белгілі бір саяси мақсаттары болуы мүмкін. Мысалы, ол өзінің туысы Госпатриктің беделін арттыруға тырысқан болуы мүмкін, бұл басқарушы Эадвульфинг отбасының есебінен болды. Сондай-ақ, шабуыл Стратклайдтың мәртебесі туралы даудың бір бөлігі болуы мүмкін деген пікір бар. XIII ғасырға жататын Оркнейинг сағасындағы дәстүрге сәйкес, Малкольм Торфинн Сигурдссонның жесірі Ингибиоргқа, Финн Арнессонның қызына үйленді. Ингибиорг Малкольм Маргаретқа үйленер алдында қайтыс болған болуы мүмкін. 1068 жылы жоғары мәртебелі әйелге үйлену мүмкіндігі туғанда, Малкольм Ингибиоргты тастап кеткен болуы мүмкін. Оркнейинг сағасында сондай-ақ, кейін патша болған Дункан (Доннхад мак Маил Колуим) осы одақтан туған деген мәлімет бар. Кейбір ортағасырлық комментаторлар, Вильям Малмсбериден кейін, Дунканның заңды емес екенін айтты, бірақ бұл талап Малкольмның Маргареттен туған ұрпақтарының Дунканның ұрпақтары – МакУильямдардың талаптарын жою қажеттілігін көрсететін үгіт-насихат. Алайда, 1200 жылға қарай МакУильямдардың Оркни графтары үшін маңыздылығы екі отбасы арасындағы тарихи байланысты нығайтуға ынталандырды, сондықтан Ингибиоргтың Малкольммен некелесуі ортақ тектің жасалуы мақсатында ұйымдастырылған болуы мүмкін. 1085 жылы Малкольмның тағы бір ұлы Домналлдың қайтысы туралы хабарланды; Домналлдың анасы туралы мәлімет болмағандықтан, ол Ингибиоргтан немесе басқа бір жазбаға түспеген әйелден туған болуы мүмкін. Егер шындыққа жақын болса, Малкольмның Ингибиоргпен некелесуі солтүстік және батыстағы саяси жағдайды жақсартуға көмектескен болар. Heimskringla бойынша, оның әкесі Финн Харальд Хардраданың кеңесшісі болған және Харальдпен келіспегеннен кейін Дания королі Свен Эстридссон оны граф етіп тағайындаған, бұл одақ үшін тағы бір себеп болуы мүмкін. Малкольм өзінің мүмкін күйеу балалары Пол және Эрленд Торфиннссон бірлесіп басқарған Оркни графтығымен бейбіт қарым-қатынаста болған көрінеді. Оркнейинг сағасында Норвегиямен қақтығыстар туралы айтылған, бірақ бұл дұрыс емес болуы мүмкін, себебі ол Магнус Бос аяқпен байланысты, ол Норвегия королі болған 1093 жылы, Малкольм қайтыс болған жылға дейін патша болған жоқ. Малкольм 1065 жылы Нортумбриялықтар Тостиг Годвинсонды елден қуғанда оған пана берді және 1066 жылы Стамфорд Көпірі шайқасында жеңіліспен аяқталған Харальд Хардрада мен Тостигтің Англияға жасаған шабуылына жанама қолдау көрсеткен көрінеді. 1068 жылы ол Нормандияның Вильгельмінен қашқан ағылшын эмигранттарының тобына пана берді, олардың арасында Эдуард Исповедниковтың жүйесі Эдвард Ексілдің жесірі Агата және оның балалары: Эдгар Этелинг және оның әпкелері Маргарет пен Кристина болды. Оларды Бамбург графы Госпатрик ертіп келді. Алайда, егер олар шотландтардан бірден көмек күткен болса, көңілі қалды.

If Orderic Vitalis is to be relied upon, in the time of Edward the Confessor Malcolm was betrothed to the English king's kinswoman Margaret, and it is possible this happened when he visited England in 1059. If a marriage agreement was made in 1059, it did not stop the Scots plundering Lindisfarne in 1061. It was common practice in medieval Gaelic speaking societies for kings to launch an invasion, the so called crech ríg, of a neighbour soon after taking power, and the Lindisfarne raid may have been used to boost the stability of the new regime. Since the invasion affected directly only the territory of the rulers of Bamburgh, it is unlikely to have particularly bothered either King Edward or the ealdorman of Northumbria in York, Tostig Godwinson, who at that time on pilgrimage to Rome and who did not enjoy a good relationship with the Bamburgh family. Malcolm may have had specific political motives. For instance, it has been suggested that he may have been trying to advance the position of Gospatric, his possible cousin, at the expense of the ruling Eadwulfing family. It has also been suggested that the raid may have been part of a dispute about the status of Strathclyde. A tradition in the thirteenth century Orkneyinga saga related that Malcolm married the widow of Thorfinn Sigurdsson, Ingibiorg, a daughter of Finn Arnesson. Ingibiorg may have died prior to Malcolm's marriage with Margaret. Malcolm may also have discarded Ingibiorg when the opportunity to marry a higher status lady arose in 1068. The Orkneyinga Saga also claims that Duncan (Donnchad mac Maíl Coluim), later king, was a product of this union. Some Medieval commentators, following William of Malmesbury, claimed that Duncan was illegitimate, but this claim is propaganda reflecting the need of Malcolm's descendants by Margaret to undermine the claims of Duncan's descendants, the MacWilliams. Similarly, however, the importance of the MacWilliams to the earls of Orkney around 1200 would have provided an incentive to strengthen the historical ties between the two families, and thus Ingibiorg's marriage to Malcolm may have been created for the purpose of fabricating common descent. The obituary of a certain Domnall, another of son of Malcolm, is reported in 1085; since Domnall has no recorded mother, he may also have been born to Ingibiorg or else to some other unrecorded woman. If historical, Malcolm's marriage to Ingibiorg would have helped create a favourable political position in the north and west. The Heimskringla tells that her father Finn had been an adviser to Harald Hardrada and, after falling out with Harald, was then made an Earl by Sweyn Estridsson, King of Denmark, which may have been another recommendation for the match. Malcolm appears to have enjoyed a peaceful relationship with the Earldom of Orkney, ruled jointly by his possible stepsons, Paul and Erlend Thorfinnsson. The Orkneyinga Saga reports strife with Norway but this is may be misplaced as it associates this with Magnus Barefoot, who became king of Norway only in 1093, the year of Malcolm's death. Malcolm gave sanctuary to Tostig Godwinson when the Northumbrians drove him out in 1065, and appears to have offered indirect support to the ill fated invasion of England by Harald Hardrada and Tostig in 1066, which ended in defeat and death at the battle of Stamford Bridge. In 1068, he granted asylum to a group of English exiles fleeing from William of Normandy, among them Agatha, widow of Edward the Confessor's nephew Edward the Exile, and her children: Edgar Ætheling and his sisters Margaret and Cristina. They were accompanied by Gospatric, by this time earl of Bamburgh. The exiles were disappointed, however, if they had expected immediate assistance from the Scots.

Маргаретке үйлену

1069 жылы жер аударылғандар Англияға қайта оралып, солтүстікте кеңірген көтеріліске қосылды. Госпатрик пен Сивардтың ұлы Вальтеф жыл соңына дейін бағынып бергенімен, Швейн Эстридсон бастаған даниялық әскердің келуі Вильгельмнің жағдайының тұрақсыздығын сақтады. Малкольм соғысқа шешім қабылдап, әскерін оңтүстікке, Камбрияға, Пеннин таулары арқылы алып, Тиздейл мен Кливлендті қиратты, содан кейін олжамен толы күйінде Уэрмутқа, қазіргі Сандерленд қаласының бір бөлігіне жетті. Сол жерде Малкольм Эдгар мен оның отбасымен кездесті, оларды өзімен бірге қайтуға шақырды, бірақ олар бас тартты. Свен үлкен сомадағы Данегельд алып, келісімге келген соң, Малкольм әскерін үйіне қайтарды. Вильгельмнің солтүстік ағылшын көтерілісшілеріне қарсы күйдірілген жер саясатын ескере отырып, Вильгельм Госпатрикті Камбрия арқылы Шотландияға шабуыл жасауға жіберді. Ал шотландтық флот Госпатриктің иеліктері шоғырланған Нортумбрия жағалауына шабуыл жасады. Жыл соңында Эдгар мен оның отбасы, мүмкін, Еуропаға жер аударылу жолында кеме апатына ұшырап, Шотландияға қайта оралды, бірақ бұл жолы олар осы жерде қалды. 1070 жылдың соңында Малкольм Эдгардың қарындасы Маргаретке (кейіннен Әйя Маргарет деп аталды) үйленді. Олардың балаларына қойылған есімдер Малкольм, Синаед және Аед сияқты дәстүрлі шотландтық патшалық есімдерден жаңа бастауды білдірді. Маргареттің ұлдарына – әкесі Эдвардтың құрметіне Эдвард, атасы Эдмундтың құрметіне Эдмунд, шөптесі Эдмундтың құрметіне Этельред, және әкесі Эдгар мен ағасы Эдгар Этелингтің құрметіне Эдгар деп есім қойылды. Бұл есімдердің Англияда қалдырмайтындығы күмәнсіз, себебі Нормандияның Вильгельмі билікке берік орнамаған еді. Болашақтағы Шотландияның Александр I-і үшін (Папа Александр II немесе Александр Ұлы үшін) классикалық Александрды, ал болашақтағы Шотландияның Давид I-і үшін библиялық Давидті таңдау, Вильгельмнің Нормандияны оңай жеңуге болмайтындығын мойындау ма, әлде ағылшын патшалық есімдерінің қайталануына байланысты ма – Эдмунд Эдгардан бұрын болған, белгісіз. Маргарет Малкольмға екі қыз сыйлады: Англияның Генрих I-ге үйленген Эдит және Булоньнің Евстась III-ке үйленген Мэри. 1072 жылы Солтүстіктің басылуы аяқталып, оның жағдайы қайтадан тұрақталғаннан кейін Нормандияның Вильгельмі әскері мен флотымен солтүстікке келді. Малкольм Уильяммен Абернетиде кездесті және, ағылшын жылнамасының сөздерімен айтқанда, "оның адамы болды", өзінің үлкен ұлы Дунканды кепіл ретінде тапсырып, Вильгельм мен Эдгар арасында бейбітшілік орнатты. Ағылшын патшасының билігін қабылдау жаңалық емес еді, себебі бұрынғы патшалар да нәтижесіз істеген. Малкольмның да жағдайы осындай болды; оның ағылшын патшасымен келісімінен кейін Нортумбрияға жасалған тағы бір шабуыл болды, бұл графтықтағы тәртіпсіздікті күшейтіп, Гейтсхедте епископ Уолчердің қазасына әкелді. 1080 жылы Вильгельм өзінің ұлы Роберт Куртозды әскермен солтүстікке жіберді, ал оның інісі Одо Нортумбриялықтарды жазалады. Малкольм қайтадан бейбітшілікке келді, және бұл жолы он жылдан астам сақтады. Малкольм ішкі қарсылыққа көп ұшырамады, Лулахтың ұлы Маэль Снехтайды қоспағанда. Ағылшын жылнамасында Шотландия туралы ақпарат аз болғандықтан, онда 1078 жылы былай делінген: Малкольм [Маэль Колуим] Мелслехтанның [Маэль Снехтай] анасын және оның барлық қазынасын, малын тартып алды; және өзі қиындықпен құтылды. Бұл жанжалдың себебі қандай болса да, Маэль Снехтай 1085 жылға дейін өмір сүрді.

In 1069, the exiles returned to England, to join a spreading revolt in the north. Even though Gospatric and Siward's son Waltheof submitted by the end of the year, the arrival of a Danish army under Sweyn Estridsson seemed to ensure that William's position remained weak. Malcolm decided on war, and took his army south into Cumbria and across the Pennines, wasting Teesdale and Cleveland then marching north, loaded with loot, to Wearmouth, now part of the City of Sunderland. There Malcolm met Edgar and his family, who were invited to return with him, but did not. As Sweyn had by now been bought off with a large Danegeld, Malcolm took his army home. Against the backdrop of William's scorched earth policy against the northern English rebels, William sent Gospatric to raid Scotland through Cumbria as a further act of reprisal. In return, the Scots fleet raided the Northumbrian coast where Gospatric's possessions were concentrated. Late in the year, perhaps shipwrecked on their way to a European exile, Edgar and his family again arrived in Scotland, this time to remain. By the end of 1070, Malcolm had married Edgar's sister Margaret (later known as Saint Margaret). The naming of their children represented a break with the traditional Scots regal names such as Malcolm, Cináed and Áed. The point of naming Margaret's sons—Edward after her father Edward the Exile, Edmund for her grandfather Edmund Ironside, Ethelred for her great grandfather Ethelred the Unready and Edgar for her great great grandfather Edgar and her brother, briefly the elected king, Edgar Ætheling—was unlikely to be missed in England, where William of Normandy's grasp on power was far from secure. Whether the adoption of the classical Alexander for the future Alexander I of Scotland (either for Pope Alexander II or for Alexander the Great) and the biblical David for the future David I of Scotland represented a recognition that William of Normandy would not be easily removed, or was due to the repetition of Anglo Saxon royal names—another Edmund had preceded Edgar—is not known. Margaret also gave Malcolm two daughters, Edith, who married Henry I of England, and Mary, who married Eustace III of Boulogne. In 1072, with the Harrying of the North completed and his position again secure, William of Normandy came north with an army and a fleet. Malcolm met William at Abernethy and, in the words of the Anglo Saxon Chronicle, "became his man" and handed over his eldest son Duncan as a hostage and arranged peace between William and Edgar. Accepting the overlordship of the king of the English was no novelty, as previous kings had done so without result. The same was true of Malcolm; his agreement with the English king was followed by further raids into Northumbria, which led to further trouble in the earldom and the killing of Bishop Walcher at Gateshead. In 1080, William sent his son Robert Curthose north with an army while his brother Odo punished the Northumbrians. Malcolm again made peace, and this time kept it for over a decade. Malcolm faced little recorded internal opposition, with the exception of Lulach's son Máel Snechtai. In an unusual entry, for the Anglo Saxon Chronicle contains little on Scotland, it says that in 1078:
Malcholom [Máel Coluim] seized the mother of Mælslæhtan [Máel Snechtai] and all his treasures, and his cattle; and he himself escaped with difficulty. Whatever provoked this strife, Máel Snechtai survived until 1085.

Өлім

Солтүстікке қарай қайта жорыққа шыққанда, Малкольм 1093 жылғы 13 қарашада Альнуик маңында жерін жойған Нортумбрия графы Роберт де Моубрейдің шабуылына ұшырады. Сол жерде Бамбург қамалының басқарушысы Аркил Морел оны өлтірді. Бұл қақтығыс Алнуик шайқасы деп белгілі болды. Эдвард та сол шайқаста қаза тапты. Маргарет, айтуынша, Эдгардан олардың қазасы туралы хабар алғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Ольстер жылнамасында былай делінген:

Малкольмның денесі жерлеу үшін Тайнемут монастырына апарылды. Патшаның денесі оның ұлы Александрдың тұсында солтүстікке қайта жерлеу үшін Данфермлин аббаттығына немесе мүмкін Ионаға жіберілді. 1250 жылғы 19 маусымда Рим папасы Иннокентий IV Малкольмның әйелі Маргаретті қасиетті деп жариялағаннан кейін Маргареттің сүйегі ашылып, қасиетті қалдықтар сақталатын орынға (реликварийге) қойылды. Реликварийді Данфермлин аббаттығының бас алтарына, Малкольмның қабірінен өткізгенде, оны жылжыту мүмкін болмай қалды. Осының салдарынан Малкольмның сүйегі де ашылып, Маргаретпен бірге алтардың жанына жерленді. Маргарет пен оның күйеуінің сүйектерін протестант реформаторларының шабуылынан қорғау үшін абат Джордж Дюри Данфермлиннен шығарды; бастапқыда олар Крейглускардағы ауылдық иелікке, содан кейін шетелге апарылды, ал 1580 жылы Испания королі Филипп II-нің бұйрығымен Мадридке жақын Сан-Лоренцо-де-Эль-Эскориалдағы Сент-Лоуренс корольдік монастырына орналастырылды, олар содан бері сол жерде сақталып келеді.