Кіріспе
Сваминараян Сампрадаясы ішіндегі индуистік ағым Бочасанваси Аксхар Прушоттам Сваминараян Санста (BAPS;) – Сваминараян Сампрадаясы ішіндегі индуистік ағым. Ол 1905 жылы Ягнапурушдас (Шастриджи Махарадж) Гунатитаннан басталатын гурулар тізбегі арқылы Сваминараянның жер бетінде қалып жанын тапқанына сенгеннен кейін құрылды. 2016 жылдың тамызынан бастап Махант Свами Махарадж BAPS-тің 6-шы гуруы және президенті болып табылады. BAPS философиясы Аксхар Прушоттам Упасана доктринасына негізделген, онда жақтастары Сваминараянды Құдай немесе Прушоттам ретінде, ал оның ең жақсы бақтасы Гунатитаннан Свамиді Аксхар ретінде құрметтейді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша BAPS-тің 44 шихарбхадда мандирлері және бүкіл әлемде 1200-ден астам мандирлері бар, олар осы доктринаны іске асыруға мүмкіндік береді, жақтастарға Сваминараян, Гунатитаннан Свами және олардың ізбасарларының мүртілеріне құлшылық етуге жол ашады. BAPS мандирлері мәдениетті және жастарды дамытуды ынталандыратын іс-шараларды да ұсынады. Көптеген жақтастар мандирді индуистік құндылықтарды тарату және оларды күнделікті өмірге, отбасылық өмірге және мансапқа енгізу орыны деп қарастырады. Сваминараян мен Гунатитаннан Свами заманында жазылған мәтіндер Гунатитаннан Свамиді Аксхардың бейнесі ретінде көрсетеді. BAPS дәстүріне сәйкес, Шастриджи Махарадж мұны өзінің гуруы Бхагатжи Махарадждан түсінген, ал ол Гунатитаннан Свамиді өз гуруы еткен. BAPS жақтастары Сваминараян құруға ниеттенген Екантик дхарманы "Екантик Сатпуруш", яғни Гунатит Гуру бейнелейтініне және таратуына сенеді. Шастриджи Махарадж айтуынша, Сваминараян Гунатит Гуруды сатсангаға (рухани бірлестікке) рухани жетекшілік етуге "арнайы тағайындаған", ал оның жүрек туыстарына бірлестіктің әкімшілік жұмысын өз епархияларында басқаруға көмектесуді тапсырған. Кимнің атап көрсетуінше, "BAPS жақтастары үшін бастапқы Сваминараян храмдарындағы екі мүрті Сваминараянның өзінің үлгілі бақтасының немесе Гурудың мүртісімен қатар өзінің мүртісін орнатқанын білдіреді". Шастриджи Махарадж өз идеяларын жария етуге және Гунатитаннанды Прушоттамның мекені ретінде құрметтеуге тырысты, шамамен Сваминараян. Алайда, оның көзқарастары Вадтал және Ахмадабад епархияларының садхулары тарапынан қабылданбады. Вадтал епархиясының садхулары үшін Сваминараянның екі ачарьяның орнына Гунатитаннанды рухани мұрагері етіп тағайындауы еретикалық ілім болды және олар "адам деп санайтын нәрсеге құлшылық етуден бас тартты". Шастриджи Махарадж Вадталдан бес свами және шамамен 150 жақтасымен бірге кетіп қалды.
Bochasanwasi Akshar Purushottam Swaminarayan Sanstha (BAPS; ) is a Hindu denomination within the Swaminarayan Sampradaya. It was formed in 1905 by Yagnapurushdas (Shastriji Maharaj) following his conviction that Swaminarayan remained present on earth through a lineage of gurus starting with Gunatitanand Swami. As of August 2016, Mahant Swami Maharaj is the 6th guru and president of BAPS. The philosophy of BAPS is centred on the doctrine of Akshar Purushottam Upasana, in which followers worship Swaminarayan as God, or Purushottam, and his choicest devotee, Gunatitanand Swami, as Akshar. As of 2019, BAPS has 44 shikharbaddha mandirs and more than 1,200 mandirs worldwide that facilitate practice of this doctrine by allowing followers to offer devotion to the murtis of Swaminarayan, Gunatitanand Swami, and their successors. BAPS mandirs also feature activities to foster culture and youth development. Many devotees view the mandir as a place for transmission of Hindu values and their incorporation into daily routines, family life, and careers. and texts written during Swaminarayan and Gunatitanand Swami's time period identify Gunatitanand Swami as the embodiment of Akshar. According to the BAPS tradition, Shastriji Maharaj had understood this from his guru, Bhagatji Maharaj, who had Gunatitanand Swami as his guru. Followers of BAPS believe that the Ekantik dharma that Swaminarayan desired to establish is embodied and propagated by the Ekantik Satpurush , the Gunatit Guru. According to Shastriji Maharaj, Swaminarayan had "expressly designated" the Gunatit Guru to spiritually guide the satsang (spiritual fellowship) while instructing his nephews to help manage the administration of the fellowship within their respective dioceses. As Kim notes, "For BAPS devotees, the dual murtis in the original Swaminarayan temples imply that Swaminarayan did install a murti of himself alongside the murti of his ideal bhakta or Guru". Shastriji Maharaj sought to publicly reveal his ideas, and to worship Gunatitanand as the abode of Purushottam, c. q. Swamiarayan. However, his views were rejected by the sadhus of the Vadtal and Ahmedabad dioceses. For the sadhus of the Vadtal diocese, the idea that Swaminarayan had appointed Gunatitanand as his spiritual successor, instead of the two acharyas, was a heretical teaching, and they "refused to worship what they considered to be a human being." Shastriji Maharaj left Vadtal with five swamis and the support of about 150 devotees.
Дін ілімдерін үйрету үшін мандирлер
Сахажанд Свамидің ілімін тарату үшін ғибадатханалар салғанмен қатар, Шастриджи Махарадж да "Бағаван мен Гурудың құлшыныс нышандарын" орналастыру және Сваминараянның ілімдерін түсіндіру үшін өзінің мандирін салуға кірісті. 1907 жылдың 5 маусымында Шастриджи Махарадж Гуджарат штатының Кеда ауданындағы Бочасан ауылында салып жатқан шихарбадда мандирінің орталық бөлігінде Сваминараян мен Гунатитаннанд Свамидің мүртілерін қасиеттеп қойды. Бұл оқиға кейіннен Бочасанваси Ақсар Прушотам Сваминараян Санстханың ресми құрылған күні ретінде танылды, кейіннен ол BAPS деп қысқартылды. Гуджарати тіліндегі "Бочасанваси" сөзі Бочасаннан шыққан дегенді білдіреді, себебі ұйымның алғашқы мандирі осы ауылда салынған. Шастриджи Махарадж 1908-1915 жылдары Гуджарат аймағында насихат жұмыстарын жүргізіп, Бочасан мен Сарангпурда мандирлер құрылысын жалғастырды, соның нәтижесінде көптеген жақтастар, ізбасарлар мен қолдаушылар жинады. Келесі төрт онжылдық ішінде Шастриджи Махарадж Гуджаратта тағы төрт шихарбадда мандирді (Сарангпур – 1916, Гондал – 1934, Атладра – 1945 және Гадхада – 1951) аяқтады.
Орынбасарлар
1910 жылы 12 тамызда Шастриджи Махарадж өзінің болашақ ізбасары Йогиджи Махараджбен Бочасандағы Джадавджи үйінде кездесті. 1939 жылы 22 қарашада Шастриджи Махарадж оны Шанти Бхагат ретінде паршадтар орденіне, ал 1940 жылы 10 қаңтарда Нараянсваррупдас Свами ретінде суамилер орденіне қабылдады. Бірақ Шастриджи Махарадж бірнеше ай бойы талап етіп, соңында гуруының тілегі мен қысымын көріп, Шастри Нарайансваррупдас жауапкершілікті қабылдады. Өмірінің соңғы жылдары Шастриджи Махарадж БАПС-тің өсуін және болашағын қамтамасыз ету үшін 1947 жылы Үндістанның жаңа заң кодексі бойынша БАПС-ті қайырымдылық қор ретінде тіркеді. Йогиджи Махарадж ұйымның рухани жетекшісі, яғни гуруы болды, ал Прамух Свами ұйым президенті ретінде әкімшілік мәселелерді жалғастырып бақылады. Йогиджи Махарадж Шастриджи Махараджтың Акшар Прушотам Упасана доктринасын дамыту миссиясын жүзеге асырып, ғибадатханалар салды, ауылдарды аралады, шетелде уағыз айтты және балалар, жастар мен қарттар үшін апталық жергілікті діни жиындарды ұйымдастырды. 1951 жылдан 1971 жылға дейінгі 20 жыл ішінде ол 4000-нан астам қала, кент және ауылды аралап, 60-тан астам мандирлерді құрды және бақтастарға 545 мыңнан астам хат жазды. Жастардың рухани қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Йогиджи Махарадж Бомбей қаласында жастар жиынын (Ювак Мандал) тұрақты түрде өткізе бастады. Соның нәтижесінде көптеген жастар монах болып қалуға шешім қабылдады. 1961 жылы 11 мамырда Гадхада Калаш Махотсавы кезінде ол 51 колледж бітірген жасты суамилер орденіне қабылдады. Ол сондай-ақ Найроби, Накуру, Кисуму, Тороро, Джинджа, Кампала, Мванза және Дар-эс-Салам қалаларына сапар шекті. Осының нәтижесінде Йогиджи Махарадж 1960 жылы Шығыс Африкаға екінші рет сапар жасап, Угандадағы Кампала, Джинджа және Тороро қалаларында хари мандирлерін құрды. Йогиджи Махарадж 1970 жылы Найроби маңындағы Нгарадағы ғибадатхананы ашты. 1953 жылдан бастап Д.Д. Механи кеңсесінде бірнеше ізбасарларын жинап, ұйымдасқан жиын өткізді. 1958 жылы Үндістан мен Шығыс Африкадан Навин Сваминараян, Прафул Патель және Чатранжан Патель сияқты жетекші бақтастар Ұлыбританияға келе бастады.
Америка Құрама Штаттары
Йоги Махарадж өзінің бірнеше рет шетелге саяхаттаған кездері АҚШ-қа бара алмады. Дегенмен, ол доктор К.С.Пателден АҚШ-та сатсанг жиналыстарын бастауды сұрады. Пателге сатсанг жиналыстарын өткізуге көмектесетін 28 сатсангі шәкірттің есімдерін берді. Бұл сапар ізбасарларын елдің әр жерінде әр жексенбі күні өз үйлерінде сатсанг сабхаларын өткізуге ынталандырды. Осылайша, 1971 жылы Йогиджи Махарадж қайтыс болғанға дейін АҚШ-та жаңа ғана құрылған сатсанг-мандал пайда болды.
Өсім және одан әрі жаһандық кеңею (1971-2016 жж.)
Йоги Махарадж қайтыс болғаннан кейін, Прамух Свами Махарадж 1971 жылы БАПС ұйымының рухани және әкімшілік басшысы атанды. Ол БАПС ұйымының бесінші рухани гуруы болды. Оның басшылығымен БАПС жаһандық индуистік ұйымға өсіп, көптеген салаларда кеңейді. Оның еңбегі Шастриджи Махарадж бен Йоги Махарадж салған негіздерге құрылған.
Жеке көмек (1971-1981)
Прамух Свами Махарадж жаңа Рухани Гуру ретінде қызмет еткен алғашқы он жылдығында дереу қарбалас рухани сапарға шықты. 1980 жылы катаракта операциясы жасалғанына қарамастан, ол 4000-нан астам ауыл мен қаланы аралап, 67 000-нан астам үйге барып, осы алғашқы он жылдықта 77 храмда Мурти Пратишта (мүсін орнату) рәсімдерін өткізді. Сондай-ақ, ол 1974 жылдан бастап гуру ретінде бірқатар шетелдік сапарларға шықты. Келесі сапарлар 1977, 1979 және 1980 жылдары жасалды. Барлығы 1974 жылдан 2014 жылға дейін 28 халықаралық рухани сапарға шықты. Оның саяхаттарының себебі, жандарға рухани көтерілуге көмектесу және Сваминараянның үйретіктерін тарату ниеті болды.
Фестивальдер мен ұйымдастыру (1981-1992)
Алдыңғы дәуірде (1971–1981) Прамух Свами Махарадждың ауылдар мен қалаларға сапар шегуі, жандарға хат жазуы және насихаттар айту арқылы жеке вичаран (аутрич) әлемдік БАПС қауымдастығын сақтап қалуға үлкен үлес қосты. 1970 жылдардың басында Гуджарат халқының қоныс аудару үрдісі, жаһандану факторлары және Үндістан мен Батыс елдері арасындағы экономикалық байланыстар ұйымды трансұлттық рухани қозғалысқа айналдырды. Ұйымдық қажеттіліктер жаңа елдердегі жаңа буынға рухани насихаттар арқылы мәдени сәйкестігін жеткізуден бастап, храмдарды күтіп-ұстауға және рухани білімді тарату үшін аймақтық және жергілікті орталықтарға сапар шегуге дейін қамтыды. Осының нәтижесінде, бұл дәуірде Үндістанда да, шетелде де қауымның ұйымдық қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін көптеген суамилер тағайындалды. Сонымен қатар, еріктілердің және қауымның көп болуы ұйымға Сваминараянның, Гунатитаннанд Свамидің және Йоги Махарадждің екі жүз жылдық мерейтойлары сияқты маңызды мерейтойларды кең ауқымда тойлауға мүмкіндік берді. Мерекелік шаралар ұйымдық мүмкіндіктерді жетілдіруге, еріктілердің адалдығы мен біліктілігін арттыруға және монахтық жолға қызығушылықты күшейтуге әсер етті. 1981 жылдың сәуір айында Ахмадабадта Сваминараянның екі жүз жылдық мерейтойы өткізілді. 1981 жылдың 7 наурызында 207 жас монахтар монахтық орденге қабылданды. 1985 жылы Гунатитаннанд Свамидің туғанына екі жүз жыл толуы тойланды. Бұл мерекеде 200 жас монах монахтық орденге қабылданды. Ұйым 1985 жылы Лондонда және 1991 жылы Нью-Джерсиде Үндістан мәдени фестивальдерін өткізді. Осы кезеңнің соңында, фестивальдердің табысы мен жастарға тигізген мәдени әсері нәтижесінде, ұйым 1991 жылы Сваминараян Акшардхам (Гандинагар) храмында тұрақты көрме құру қажеттігін сезінді. 1992 жылы Йоги Махарадждің 100 жылдығын тойлау және Сваминараян Акшардхам (Гандинагар) храмын және тұрақты көрмені ашу мақсатында бір айлық фестиваль өткізілді. Фестиваль барысында тағы 125 жас монах монахтық орденге қабылданды, нәтижесінде тағайындалған суамилердің жалпы саны 700-ден асты, бұл Йоги Махарадждың болжамын орындады.
Мандирлер мен әлемдік өсім (1992-2016 жж.)
Үшінші кезеңде ұйым әлемдік үнді диаспорасының қарқынды өсуіне байланысты мандирлерді салу жөнінде бұрын-соңды болмаған деңгейдегі қызметтерді атқарды. Бұл 1992 жылы Сваминараян Ақсардамның (Гандинагар) ашылуымен басталды. Ірі қалаларда бірнеше шихарбадда мандирлер (үлкен дәстүрлі тас мандирлер) ашылды: Лондон (1995), Найроби (1999), Нью-Дели (2004), Хьюстон (2004), Чикаго (2004), Сваминараян Ақсардам (Нью-Дели) (2005), Торонто (2007), Атланта (2007), Лос-Анджелес (2012) және Роббинсвилл (Нью-Джерси) (2014).
Махант Свами Махарадж - Гуру (2016 қазіргі)
2012 жылдың 20 шілдесінде Ахмадабадта аға суамилердің қатысуымен Прамух Свами Махарадж Кешавживандас Свамиді (Махант Свами) өзінің рухани жаңғыртыласы ретінде таныстырды. 2016 жылдың 13 тамызында Прамух Свами Махарадж қайтыс болғаннан кейін Махант Свами Махарадж BAPS-тің 6-шы гуруы және президенті болды. 1961 жылы Йоги Махарадж оны суами дәрежесіне көтеріп, Кешавживандас Свами деп ат қойды. Мумбайдағы мандирдің басшысы (махант) болып тағайындалғандықтан, ол Махант Свами деп белгілі болды. Ол Ақшарбрахма гуруларының дәстүрін жалғастырып, бүкіл әлемдегі BAPS мандирлерін аралап, рухани ізденушілерге жол көрсетіп, жаңадан келгендерді баулу, суамилерді тағайындау, мандирлерді салу және күту, сондай-ақ қасиетті жазбалардың дамуына көмектеседі. Ол өз сөздерінде, негізінен, адамның өзбеншілдігінен (нирмани) арылу, барлық жаратылыста құдайлықты көру (дивьябхав), өзгелердің кемшіліктеріне назар аудармау, олар туралы сөйлемеу және оларға елікпеу (но абхав авгун) және бірлікте болу (самп) арқылы қалай Құдайға және тыныштыққа қол жеткізуге болатыны туралы айтады. 2017 жылы Оңтүстік Африканың Йоханнесбург және Австралияның Сидней қалаларындағы шикарбадда мандирлердің негізін қалау рәсімін өткізді, ал 2019 жылдың сәуір айында Әбу-Дабидегі дәстүрлі тас мандирдің негізін қалады. 2021 жылдың мамыр айында Ақшардхам мандирін салуға қатысқан алты жұмысшы мандир басшыларына қарсы сотқа шағымданып, нәтижесінде еңбек заңнамасын бұзу мүмкіндігі бойынша үкіметтік тергеу басталды. BAPS өкілдері бұл талаптар негізсіз екенін мәлімдеді. 2021 жылдың қараша айында жұмысшылар АҚШ-тағы BAPS мандирлерін де қамтитын талап арызын кеңейтіп, мандир басшыларының біліктілігі жоқ жұмысшыларды тас кесу және сурет салу мамандары ретінде көрсетіп, R 1 визасына қол жеткізуге көмектескенін айыптады. Сотта жұмысшылар Үндістандағы маргиналды топтар – далиттер мен адивасилерден жұмысқа алынғанын мәлімдеді. 2023 жылдың шілдесінде оннан астам талапкер сот ісінен өздерінің есімдерін ерікті түрде шығарды, олардың айтуынша, иммиграция адвокаты Свати Савант оларды мандир құрылысын тоқтату мақсатында BAPS-қа қарсы жалған айыптаулар жасауға мәжбүрлеген және адастырған. Жұмысшылар Саванттың оларды АҚШ азаматтығына ие болу мүмкіндігімен алдап, егер шындықты айтса, полиция тарапынан қудалау және түрмеге қамау жазасы төленеді деп қорқытқанын айтты.
Ақшар
BAPS философиясы Ақшар-Пуршуттам Упасана доктринасының негізінде құрылған, онда ізбасарлары Сваминараянды Құдай немесе Пуршуттам ретінде, ал оның ең жақсы адалы Гунатитананд Свамиді Ақшар ретінде құлшылық етеді. BAPS Ақшардың Пуршуттамның құдайлық мекені екендігімен және «мәңгілік рухани шындық екі формада бар, жеке емес және жеке» дегенмен келіседі. BAPS ізбасарлары Ақшар-Пуршуттам Упасана ішінде Ақшарды түсінуді қолдайтын Сваминараянның әртүрлі кітаптары мен құжатталған мәлімдемелерін анықтайды. Сонымен қатар, Вачанамурт Вадтал 5-те Сваминараян былай дейді: «Егер адам Құдайдың манси пуджасын орындаса, сондай-ақ Құдайдың прасадын ұсынып, Құдайдың үлгілі Бхактасының манси пуджасын да орындаса; және егер ол Құдайға тал дайындаса, сондай-ақ Құдайдың үлгілі Бхактасына тал дайындап, оған қызмет етсе; және егер ол Құдайға бес рупия сыйласа, сондай-ақ ұлы Сантқа ақша сыйласа – онда Құдайға және ең жоғары қасиеттерге ие Сантқа осындай қызметті зор махаббатпен жасаса, ол осы өмірде ең жоғары дәрежедегі адал адам болады». BAPS-тің барлық мандірлерінде Ақшардың бейнесі орталық қасиетті орында орналастырылып, Пуршуттамның бейнесімен бірге құлшылыққа алынады. Бұдан әрі, BAPS сенімді, Құдайдың ең жақсы адалының ұлылығын түсіну және оған, сондай-ақ Құдайға адалдық пен қызмет ету арқылы ізбасарлары рухани өсуге қабілетті.
Мокша
BAPS ілімдеріне сәйкес, ізбасарлар Брахманға ұқсас рухани жағдайға жетуді мақсат етеді, ол – толық азаттық. Ұлы индус болу үшін, ізбасарлар Брахманмен бірігуі керек, материалдық денеден бөлек болуы керек және Құдайға адал болуы керек. Брахманның жеке түріне адал қызмет ететін дживалар, болғанымен онтологиялық тұрғыдан ерекшеленсе де, Брахман сияқты рухани деңгейге жете алады, содан кейін Ақшардхамға барады. Тек Брахманға бағышталу арқылы ғана Парабрахманды түсінуге және оған қол жеткізуге болады.
Екінші дхарма
Бағышталғандар Ақшардың рухани басшылығын ұстануға тырысады, оның ішінде дұрыс мінез-құлық (дхарма), білім (гнан), материалдық ләззаттардан безгішілік (вайрагья) және Құдайға деген бағыныштылық (бхакти) принциптерін өмірлеріне енгізеді. Жамағат гнанды рухани дәрістерді үнемі тыңдап, қасиетті жазбаларды оқып, Құдай туралы және өздерінің нағыз жаны туралы білім алуға тырысады. Дхарма – қасиетті кітаптарда белгіленген дұрыс мінез-құлықты қамтиды, соның ішінде тамақта пияз, сарымсақ және басқа да өнімдерден бас тарту. Сваминараян өзінің жамағатының дхармасын «Шикшапатри» кітабында баяндаған. Ол неке адалдығын сақтау, ақсақалдарды, гуруларды және билікті құрметтеу сияқты өмірдің практикалық аспектілерін де қамтыды. Бағышталғандар жанды (джива) рухани түрлендіріп, оны брахмалық күйге жеткізу үшін безгішілікті (вайрагья) дамытады. Бұл айдың әр кезегінің он бірінші күнінде екі апта сайын ораза ұстау және Құдайға берілгендіктен дүниелік ләззаттардан тыйылу сияқты амалдарды қамтиды. Төртінші тірек – бағыныштылық (бхакти) – дін қауымның өзегі болып табылады. Бағыныштылықтың негізгі амалдарына күнделікті дұғалар, Құдайдың мүсініне дайындалған тағамдарды (тал) ұсыну, Құдайды және оның үлгілі бағышталғанын ойша құрметтеу және діни әндер оқу жатады. Осы көптеген амалдар Сваминараянның басқаларға қызмет ету арқылы рухани бағыныштылықты үйреткен идеалдарынан туындайды. Жамағат гуруға қуаныш сыйлау үшін қауымда қызмет етеді және ерікті болады, осылайша гуруға қызмет етуге ұмтылады. Бұл қарым-қатынас жамағаттың рухани амалдарының қозғаушы күші болып табылады. Гуру – Махант Свами Махарадж, ол өзімен-өзінен айырылған бағыныштылықтың бейнесі. Махант Свами Махарадждың басшылығымен жамағат жоғарыда аталған амалдар арқылы Сваминараянның қағидаларын сақтайды, гуруға қуаныш сыйлауға және Құдайға жақындауға тырысады. BAPS мандирлері Ақшар Пурушоттам Даршанға деген бағыныштылықты жеңілдетеді, онда жамағат Ақшарбрахманның немесе үлгілі бағышталғанның рухани кемелдігіне жетуге тырысады, осылайша Прушоттамға, Жоғары Құдайға дұрыс құлшылық ету қабілетін иеленеді.
Мандр рәсімдері
Бхакти, яғни Құдайға деген құлшылық, мандир қызметінің орталық бөлігі болып табылады. BAPS-тің барлық Сваминараян мандирлерінде мүртілер, яғни Сваминараянның, Гунатитаннанд Свамидің, BAPS гуруларының және басқа да қасиетті тұлғалардың бейнелері ішкі киелі орында орналастырылған. Прана пратишта, яғни өмірлік күшті орнату рәсімдері аяқталғаннан кейін, құдайлар мүртілерде мекендейді деп есептеледі, сондықтан олар күнделікті қасиетті рәсімдер арқылы тікелей құлшылыққа ие болады. Көптеген мандирлерде мүртілер киімдермен және әшекейлермен безендіріледі, ал ізбасарлар мүсінді көру арқылы құдайға құлшылық етеді, бұл даршан деп аталады. Артти – мүртінің әртүрлі бөліктерін жарықтандыру үшін жанған шамдарды дөңгелек қозғалыспен ұстап, мадақтау әнін орындау рәсімі. Шихарбаддха мандирлерде артти күніне бес рет, ал кіші мандирлерде күніне екі рет орындалады. Сонымен қатар, таал рәсімі ретінде күніне үш рет мүртілерге тамақ ұсынылады, ән шырқалып тұрады, содан кейін қасиетті тамақ ізбасарларға таратылады. Мандирде түрлі индуистік кітаптарды күнделікті оқу және олар бойынша дүрбелеңдер де жүргізіледі. Көптеген мандирлерде BAPS свамилері, яғни монахтар тұрады. Сенбі және жексенбі күндері жиналыстар өткізіледі, онда свамилер мен ізбасарлар түрлі рухани тақырыптар бойынша дүрбелеңдер жасайды. Осы жиналыстар кезінде, құлшылық дәстүрлі музыкалық сүйемелдеумен жауапты әндер (киртан) түрінде ұсынылады. Сонымен қатар, әртүрлі жастағы балалар мен жасөспірімдер үшін діни жиындар ұйымдастырылады. Жыл бойы мандирлер дәстүрлі индуистік мерекелерді тойлайды. Рама Навами, Жанмаштами, Дивали және басқа да маңызды индуистік мерекелерді атап өту үшін арнайы дүрбелеңдер, киртандар және басқа да қойылымдар ұйымдастырылады. Бұл сектаның мүшелері сатсангилер деп аталады. Ер сатсангилер әдетте свамилерден немесе үлкен ер адамдардан канти алып баптайды, ал әйелдер үлкен әйелдерден вартман алады.
Мандр қызметі
БАҚС мандирлері діни қызметпен қатар, мәдениеттің де орталығы болып табылады. Көптеген дәстүрлі үнді өнер түрлері индуистік кітаптарда тамыр жайып, мандирлерде сақталып, дамып келеді. BAPS-тің Үндістаннан тыс жерлердегі көптеген мандирлерінде кітаптарды зерттеуді жеңілдету үшін гужарати тілінде сабақтар, фестивальдардағы қойылымдарға дайындық үшін дәстүрлі билер бойынша оқу және студенттерге табла сияқты дәстүрлі аспаптарда ойнауды үйрететін музыкалық сабақтар ұйымдастырылады. Мүміндер мандирді индуистік құндылықтарды тарату және оларды күнделікті өмірге, отбасылық өмірге және кәсіби қызметке енгізу орыны деп қарастырады. Орталықтарда әйелдерді күштендіру мақсатында конференциялар өткізіледі. Сонымен қатар, балалар мен жастардың арасында денсаулықты сақтауды насихаттау үшін спорт турнирлері мен бастамалар ұйымдастырылады. Көптеген орталықтарда ата-аналарға арналған семинарлар, неке кеңестері және отбасылық байланысты нығайтуға бағытталған іс-шаралар өткізіледі. BAPS мандирлері мен мәдени орталықтары жергілікті волонтерлердің күшімен іске асырылатын гуманитарлық қызметтердің орталығы болып табылады. АҚШ және Ұлыбританиядағы мандирлер жыл сайын ауруханалар мен мектептер сияқты жергілікті қайырымдылық ұйымдарына қаражат жинау үшін жарыс ұйымдастырады. Орталықтарда жыл сайын денсаулық жәрмеңкелері өткізіледі, онда мұқтаж азаматтар тегін медициналық тексерулерден өте алады. Сенбі күндері өткізілетін жиналыстарда дәрігерлер профилактикалық медицинаның түрлі салалары туралы лекция оқып, кең таралған аурулар туралы хабардарлықты арттырады. Апат болған кезде, зардап шеккен аймаққа жақын орналасқан орталықтар тағамдық көмек көрсетуден бастап, қалаларды қайта құруға дейінгі көмек көрсету орталықтарына айналады.
Белгілі мандирлер
BAPS-тің негізін қалаушы Шастриджи Махарадж Гужараттың Бочасан қаласында алғашқы мандирді салдырды, бұл ұйымды «Бочасанваси» (Бочасандық) деп атауға себеп болды. Ұйымның екінші мандирі Сарангпур қаласында салынды, онда БАПС суамилері үшін семинария құрылған. Гондалдағы мандир Гунатитаннанд Свамидің Ашар Дери маңында салынды, ол Ашарбрахманның көрінісі ретінде құрметті ұсталатын, Гунатитаннанд Сваминің кремациялық ескерткіші. Шастриджи Махарадж өзінің соңғы мандирін Гадхададағы Гела өзенінің жағасында салды, онда Сваминараян өмірінің көп бөлігін өткізген. Йогиджи Махарадж Ахмадабадтың Шахибауг ауданында мандир салдырды, ол ұйымның халықаралық штаб-пәтері болып табылады. Прамух Свами Махараджтың басшылығымен Гуджарат пен Үндістанның басқа аймақтарында, сондай-ақ шетелде 25-тен астам шихарбаддха мандирлер салынды. Үндістаннан эмиграцияның нәтижесінде Африка, Еуропа, Солтүстік Америка және Азия-Тынық мұхиты аймақтарында мандирлер бой көтерді. Лондонның Неасден қаласындағы БАПС мандирі Еуропада салынған алғашқы дәстүрлі индуисттік мандир болды. Ұйымның Солтүстік Америкада алты шихарбаддха мандирі бар: Хьюстон, Чикаго, Атланта, Торонто, Лос-Анджелес қалаларында және Нью-Джерси штатының Трентон қаласына жақын Роббинсвилл елді мекенінде. BAPS Сваминараянға арналған үш ірі храм кешенін салды, олар Сваминараян Аксардхам деп аталады. Олар Жаңа Дели, Гандхинагар (Гуджарат) және Роббинсвилл (Нью-Джерси) қалаларында орналасқан. Бұл кешендерде үлкен тасқа қашалған мандирлермен қатар индуисттік дәстүрлерді, Сваминараян тарихын және құндылықтарын түсіндіретін көрмелер де бар. BAPS Hindu Mandir Abu Dhabi – БАӘ-нің астанасы Абу-Дабиде 55 000 шаршы метр жерде орналасқан және барлық діни көзқарастың адамдарына ашық храм. Үндістанның Премьер-министрі Нарендра Моди 2018 жылы БАӘ-де (үш миллионнан астам үндістандықтардың мекені) храмның іргетасын салу рәсіміне қатысты. Ал 2024 жылдың 14 қаңтарында ол Үндістанның Премьер-министрі тарапынан ашылды.
BAPS қайырымдылық ұйымдары
BAPS Charities – Бочасанваси Ақсар Прушоттам Сваминараян Санста (BAPS) ұйымынан туындаған, қоғамға қызмет етуге бағытталған, діни емес, қайырымдастық ұйымы. Олардың қызмет тарихы Сваминараянға (1781-1830) дейін жетеді. Ол кедейлер үйлерін ашып, паналар салған, тәуелділікке қарсы күрескен, сондай-ақ азапты жою және оң әлеуметтік өзгерістерді іске асыру мақсатында сати және қыз балаларды өлтіру салдарынан болатын зұлымдықтарды тоқтатқан. Ұйымның "әрбір адам бейбіт, қадір-қасиетті және дені сау өмір сүруге құқылы" деген көзқарасы қоғамға қызмет етуге бағытталғандығын көрсетеді. Ал жеке адамның өмір сапасын жақсарту арқылы біз отбасыларды, қоғамдарды, әлемді және болашақты жақсартамыз. BAPS Charities денсаулық сақтау туралы хабардар ету, білім беру қызметтері, гуманитарлық көмек көрсету, қоршаған ортаны қорғау және сақтау, сондай-ақ қоғамды күштендіру арқылы өзімшілдіктен ада қызмет рухын танытуға ұмтылады. Жергілікті қоғамдарға қаржы жинау мақсатындағы «Жүру марафоны» немесе демеушілікпен ұйымдастырылатын жүрістерден бастап, шұғыл қажеттілік туған кезде гуманитарлық көмек көрсетуге, қоғамдық денсаулық жәрмеңкелерінен дамып келе жатқан елдердегі ауруханалар мен мектептерді қолдауға дейін, BAPS Charities жергілікті және жаһандық деңгейде қызмет етуге ниеттенген адамдарға мүмкіндік береді.