Кіріспе

Неміс суретшісі Питер Муг (1871–1930) – шизофрениямен ауыратын неміс аутсайдер суретшісі және Ханс Принцхорнның "Ақыл-есті жоғалғандардың өнері" атты, осы саланы анықтаған еңбегіндегі "шизофрениялық шеберлердің" бірі.

Муг официант болып жұмыс істеген, кейін таверна ашқан, 1900 жылы үш баласы бар әйелге үйленген. Өмірі бойы ол "еркін мінез-құлыққа, алкоголизмге және жарық көруге" (Принцхорн 1972, 144-бет) бейім болған және гонореямен ауырған. 1907 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, 1908 жылы ол алғашқы шизофрениялық эпизодын басынан өткерген. Бұл оқиға оны ақын болуға ынталандырды, ол қаладан қалаға саяхаттап, лекция оқып, жеке баспасын ашуға тырысты. Алты аптадан кейін туыстары оны психиатриялық ауруханаға жатқызды. Ауруханада ол ұятсыз өлеңдер жазды және 1912 жылы сурет салуды бастады. Өлеңдеріне қарамай, оның барлық суреттерінде әулиелер мен діни бейнелер бейнеленген. Суреттерінің стилі боялған әйнектерді еске салады. Суреттер көптеген тар жолақтардан тұрады, олардың әрқайсысы әртүрлі түсті және өзіндік әшекейлік өрнекпен безендірілген. Муг кеңістікті әшекеймен толтырып, аутсайдерлерге тән бос орынға деген қорқынышты көрсетеді. Ол бұрынғы күнәларын өтеу үшін әулиелерді суреттеді, жыныстық қатынасты күнәмен теңеді және ауруханада жүрген жылдары темекі мен алкогольден бас тартты.

Ресурстар

Принцхорн, Ханс. Психикалық аурулардың өнері: конфигурация психологиясы және психопатологиясына үлес. Эрик фон Брокдорф аудармасы. Нью-Йорк, Нью-Йорк: Спрингер Верлаг, 1972 жыл.