Раффик Шах: Саяхатшы, саяси қайраткер және кәсіби одақ жетекшісінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Раффик Шах (1946 жылы туған) – Тринидад және Тобагоның кәсіподақ жетекшісі және саяси комментатор. Ол сонымен қатар бұрынғы парламент депутаты және бүлік көтерген адам, 1970 жылы Тринидад және Тобаго әскер полкінің бүлігін басқарған.

Өмірбаян

Шах 1946 жылғы наурыз айында қант шаруасының ұлы ретінде дүниеге келді, анасы үй шаруасымен айналысты. Оның алғашқы білімі Чагуанастағы Презентация колледжінде алды, онда ол Кембридж мектебінің І дәрежелі сертификатын иеленді. Кейін 1964-1966 жылдары ол беделді Sandhurst британдық Корольдік әскери академиясына кадет ретінде қабылданды. Тринидад және Тобаго полкінің лейтенанты ретінде ол 1970 жылы әскери бүлікке жетекшілік етті. «Қара күш» қозғалысының наразылықтары кезінде Эрик Уильямс басқаратын Халықтық Ұлттық Қозғалыс үкіметі 1970 жылдың сәуір айында төтенше жағдай жариялады және бірнеше «Қара күш» көшбасшыларын мен кәсіби одақ өкілдерін қамауға алды. Уильямстың халыққа қарсы әскери күш қолдануына жол бермеу мақсатымен, Чагуарамас түбегіндегі Тетерон жерінде орналасқан полктің бөлігі, лейтенанттар Шах және Рекс Лассалл басшылығымен бүлік көтерді. Жауап ретінде Тринидад және Тобаго жағалау күзеті Тетерон казармасына қайтып келген бүлікшілерге оқ атты, Порт-оф-Испанияға жасалған шабуылдан бас тарды. 10 күннен кейін бүлікшілер капитуляциялады. Көшбасшылар әскери сотқа берілді, Шах және Лассалл түрмеге жабылды. Екеуі де жергілікті апелляциялық сотта жеңіске жетті, ал Лондондағы (Англия) Тайлық Кеңесінің судьялары 1972 жылдың шілдесінде мемлекеттің апелляциясын қабылдамады. Шах, Лассалл және барлық бүлікшілер осы шешімнен кейін 24 сағат ішінде босатылды. Түрмеден шыққаннан кейін Шах ICFTU басшылығымен кәсіби одақ қозғалысына қосылды, бұл үкімет тарапынан мойындалған TICFA (Тринидад аралындағы қант шаруаларының қауымдастығы) ұйымын ығыстыруға тырысқан қант шаруаларының ұйымы болды. Шах, Джордж Уикс және Басдео Пандай 1975 жылы Біріккен Еңбек Фронтын (БЕФ) еңбек конфедерациясы ретінде құрды және 1976 жылы оны саяси партияға айналдырды. Сол жылы өткен жалпы сайлауда БЕФ парламенттегі 36 орынның 10-ын жеңіп алып, ресми оппозиция болды. Басдео Пандай оппозиция басшысы болып тағайындалды, бірақ партия ішіндегі қатыгез даудан кейін Шах оны ығыстырып, 1977 жылдың 9 тамызынан 1978 жылдың 31 наурызына дейін оппозиция басшысы қызметін атқарды. Шах қант шаруаларын басқарып, 1998 жылы Тринидад аралындағы қант шаруаларының қауымдастығының (TICFA) төрағасы болып сайланды. Ол осы күнге дейін осы ұйымның төрағасы болып табылады. Шах сонымен қатар 17 жыл бойы Тринидад және Тобагоның «Mirror» газетінің редакторы болды және Тринидад және Тобаго «Express» газетінде пікір жазушы ретінде жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Кариб теңізінде жол жүгіруді дамытқан жыл сайынғы Clico Trinidad & Tobago International Marathon марафонын ұйымдастырушы ретінде танымал. 2005 жылы ұйымдастыру комитеті төрағасы қызметінен кеткенге дейін ол осы комитеттің төрағасы болды. Ол сонымен қатар жергілікті Ұлттық Әуесқойлар Атлетика қауымдастығының хатшысы болды және әлі күнге дейін спортқа, әсіресе жеңіл атлетикаға үлкен қызығушылық танытады.

Shah was born the son of a sugarcane worker and housewife in March 1946. His early education was at Presentation College, Chaguanas, where he gained a Grade I Cambridge School Certificate. He later won a cadetship to the prestigious British Royal Military Academy Sandhurst between 1964 and 1966. As a lieutenant in the Trinidad and Tobago Regiment, he led an army mutiny in 1970. In the midst of Black Power riots, the People's National Movement government led by Eric Williams proclaimed a State of Emergency in April 1970 and arrested several Black Power leaders and Trade Unionists. In a move to prevent Williams from using the military against the masses, a portion of the Regiment stationed at Teteron (on the Chaguaramas Peninsula), led by Lieutenants Shah and Rex Lassalle mutinied. In response, the Trinidad and Tobago Coast Guard fired on the mutineers who returned to Teteron Barracks, abandoning their foray into Port of Spain. After 10 days, the mutineers surrendered. The leaders were court martialed and Shah and Lasalle were jailed. They both went on to win their appeals at the local Court of Appeal, and judges at the Privy Council in London, England, ruled against the State's appeal in July 1972. Shah, Lassalle and all the other mutineers were freed within 24 hours of that ruling. After being released from prison Shah joined the Trade Union movement leading the ICFTU, a body of cane farmers who sought to displace the government recognised organisation, TICFA (Trinidad Islandwide Cane Farmers' Association). Shah, George Weekes and Basdeo Panday went on to found the United Labour Front (ULF) in 1975 as a labour confederation and transformed it into a political party in 1976. During general election later that year, the ULF secured 10 of the 36 seats in Parliament and became the official Opposition. Basdeo Panday was appointed Leader of the Opposition, but following a bitter row in the party, Shah was able to displace him, and served as Leader of the Opposition between August 9, 1977 and March 31, 1978 when Panday regained control of the party. Shah went on to lead the cane farmers and won an election to head the Trinidad Island wide Cane Farmers' Association (TICFA), in 1998. He has been chairman of that organisation to date. Shah also served as editor of the Trinidad and Tobago Mirror newspaper for 17 years and went on to serve as an op ed columnist in the Trinidad and Tobago Express newspaper. He is also known as the man who founded the prestigious annual Clico Trinidad & Tobago International Marathon, an event that spawned road running throughout the Caribbean. He remained chairman of the organising committee until he stepped down in 2005. He served, too, as secretary of the local National Amateur Athletics Association and still holds a strong interest in sports in general and athletics in particular.