Кабардин жылқысы: Ресейдің Кабардино-Балкария аймағынан шыққан, төзімді, қиын жағдайға бейімделген тұқым. Тарихы 16 ғасырға дейін жетеді. Жылқы шаруашылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жылқы тұқымы
Breed of horse
Қабарда, Қабардин немесе Шеркес жылқысы – Кавказ аймағынан шыққан, қазіргі Ресейдің Қабардин-Балқария республикасының бөлігі болып табылатын Шығыс Шеркесияда пайда болған жылқы тұқымы. Бұл жылқылардың төзімділігімен және қиын жағдайларға бейімделу қабілетімен ерекшеленеді.
The Kabarda, Kabardin or Circassian horse is a breed from the Caucasus, originating from Eastern Circassia, currently part of the Kabardino Balkaria region of Russia. These horses are noted for their endurance and ease to adapt in difficult environments.
Тарих
Қабарда жылқысы 16 ғасырдан бері Солтүстік Кавказдың таулы тайпалары тарапынан өсіріліп келеді және ғасырлар бойында қатал жағдайларда тіршілік етуге қабілеттілігі үшін таңдап алыну нәтижесінде пайда болған. Қабарда тұқымы далалық жылқылар, қарабахты, араб және түркімен жылқыларының қосылуынан қалыптасқан. Бұл тұқымды әдетте үйірлерде ұстайды, жаз айларында таулы жайылымдарда, ал қыс айларында тау етегіндегі аймақтарда көшіріп жатады. Кабарда және Кливленд шығанағы тұқымдарының ортақ тегі болуы мүмкін деген теория бар. 20 ғасырдың басында граф Строганов араб жылқыларымен будандастыру бағдарламасын бастады, ал нәтижелері қанағаттанарлық деп есептелді. 1917 жылғы Ресей революциясынан кейін Қабарда жылқысының саны күрт азайды, ал 1920 жылдары тұқымды қайта жаңғыртуға күш-жігер жұмсалды. 1935-1953 жылдар аралығында таза тұқымды жылқылардың саны 446 бие және 3272 айғырды құрады. 20 ғасырдың бірінші жартысында Қабарда жылқыларын толыққанды жылқылармен будандастыру арқылы «Англо-Қабарда» деп аталатын жаңа тұқым пайда болды, ал 1966 жылы бұл жаңа тұқым мойындалды. 1980 жылдардың соңына қарай таза нәсілді Қабарда биелердің саны 400-ден 450-ге дейін төмендеді, олар негізінен Малокарачаевский және Малкинский жылқы шаруашылықтарында, сондай-ақ Кабардин-Балқария аймағындағы басқа да асыл тұқымды фермаларда, Ставрополь өңіріндегі «Красный Партизан» колхозында шоғырландырылған. Бұл жылқылар мықты денелі, таза бітімі бар, басы таза, жақсы дамыған мойны, орташа биіктіктегі құрлы қабырғасы, терең кеудесі, ұзын, еңіске иілген иықтары, қысқа, мықты арқасы және бұлшық еттері дамыған, сәл еңіске иілген крупы бар. Аяқтары дұрыс орналасқан, таза, жақсы дамыған буындары мен қатты егіздері бар. Қабарда жылқысының қанында оттегімен қанағаттандыру қабілеті жоғары, бұл тауларда жұмыс істеу үшін өте пайдалы. Бұл тұқым күтімге оңай, яғни май жинауға бейім, бұл жылқылардың экстремалды жағдайларға ұшырағанда көмектеседі, бірақ жылқылар тұраққа орналастырылғанда иелері үшін қиындық тудыруы мүмкін.
The Kabarda has been bred since the 16th century by mountain tribesmen in the northern Caucasus, and is the product of centuries of selective breeding for the ability to survive in harsh conditions. The Kabarda breed was formed from a combination of steppe horses, the Karabakh, the Arabian and the Turkoman. The breed are usually kept in herds, and are moved between mountain pastures in the summer and foothills areas in the winter. A theory exists that Kabardian and Cleveland Bay breeds may have common origins. At the beginning of the 20th century, Count Stroganov began a program of crossing Kabardas with Arabians, and the results were considered satisfactory. After the 1917 Russian Revolution, the numbers of Kabarda were hugely reduced, and during the 1920s efforts were made to re establish the breed. Between 1935 and 1953, the purebred population averaged 446 stallions and 3272 mares. During early half of the twentieth century, a new breed, called the Anglo Kabarda was formed by crossing Kabardas with Thoroughbreds, and in 1966 the new breed was recognized. By the late 1980s the number of purebred Kabarda breeding mares had dropped to between 400 and 450, concentrated mainly at the Malokarachaevski and Malkinski studs and other breeding farms in the Kabardino Balkaria region, including the Krasny Partizan collective farm in the Stavropol territory. They are a solid, cleanly built horse with a clean head, a well muscled neck, medium high withers, a deep chest, long, sloping shoulders, a short, solid back, and a muscular, slightly sloping croup. Their legs are correctly set, with clean, well developed joints and hard hooves. The Kabarda's blood has a heightened oxygenating capacity, useful for work high in the mountains. The breed also is an easy keeper, that is, it has a tendency to accumulate fat quickly, which helps when the horses are exposed to extreme conditions on a regular basis, but can be a hardship for owners when the horses are kept stabled.
Қолданылуы
Қабарда жылқысы тасты және таулы жерлерге бейімделіп өсірілген. Бұл тұқым көбінесе жылдам және жақсы төзімділікке ие. Олар Ресейден тыс елдерде спорттық жылқы ретінде жиі қолданылады, сондай-ақ Англо-Кабарда, Терский және Армения, Әзірбайжан, Грузиядағы жергілікті жылқы тұқымдарын жақсартуға пайдаланылады. Негізінен мінетін жылқы ретінде қолданылса да, олар жегуге және жүк тасуға да жарамды. Кавказ тауларының тұрғындары тік беткейлерде шөп шабу үшін Кабарда жылқысын атпен жүретін шөп кескіш машиналарға жегіп пайдаланады.
The Kabarda horse has been bred for stony and mountainous terrain. The breed is usually fast and has good endurance. They are often used as a sport horse outside of Russia, and for the creation and improvement of other breeds, such as the Anglo Kabarda, the Tersky, and native stock in Armenia, Azerbaijan and Georgia. Although they are mainly used as a saddle horse, they have work well in harness and as a pack horse. The mountain tribesmen of the Caucasus make hay on steep slopes by hitching Kabardas to horse drawn mowers.