Кіріспе

Генри Хатэуэйдің 1948 жылғы америкалық драмалық фильмі «Northside 777-ге қоңырау шалыңыз». Фильм Чикаголық журналистің 11 жыл бұрын кісі өлтіргені үшін сотталған адамның әділетсіз айыпталып сотталғанын дәлелдеген нағыз оқиғаға негізделген. Джеймс Стюарт – табанды журналист, ал Ричард Конте – түрмеде отырған Фрэнк Вичек рөлінде. Вичек – 1932 жылы Чикаго полицейін өлтірді деген айыппен әділетсіз айыпталып сотталған Джозеф Майчек прототипінде жасалған, ол уақыт тыйым салу кезінде ұйымдасқан қылмыстың ең қатты жылдары еді.

Сюжет

1932 жылы Чикагода, тыйым салу кезінде, бір полиция қызметкері құпия қонақханада өлтіріледі. Фрэнк Вичек пен тағы бір адам дереу тұтқындалады, ал 1933 жылдың қараша айында екеуі де кінәлі деп танылып, кісі өлтіргені үшін 99 жылға бас бостандығынан айырылады. Он бір жыл өткен соң Вичектің анасы Чикаго Таймс газетінде полиция қызметкерін өлтіргендер туралы ақпарат бергендерге 5000 доллар сыйақы ұсынатын хабарлама жариялайды. Бұл газеттің қалалық редакторы Брайан Келлиге репортер П. Дж. Макнилге осы істі жан-жақты зерттеуді тапсырады. Макнил бастапқыда Вичектің кінәлі екеніне күмән келтіреді. Бірақ ол ойын өзгерте бастайды және полиция мен прокуратура кеңсесінен күшейген қарсылыққа тап болады, олар өз қателіктерін мойндағысы келмейді. Бұған мемлекеттік астанадан саяси қысым да қосылады, онда саясаткерлер әкімшілікке ұят келтіруі мүмкін оқиғаны тоқтатуға асығады. Ақырында, Вичектің кінәсіздігі дәлелденеді, оның ішінде газеттегі күнді көрсететін фотосуреттің үлкейтілуі арқылы маңызды куәгердің көрсетпесі жалған екені анықталады. (Шындығында, Вичектің кінәсіздігі фильмде айтылғандай емес, басты куәгердің бастапқыда полицияға шабуыл жасаған екі күдіктіні анықтай алмайтынын айтқаны, бірақ прокуратура бұл фактіні жасырғаны анықталғанда белгілі болды.)

Өндіріс

1947 жылғы 24 қаңтарда студия мәлімдемесіне сәйкес, фильм деректі фильм түрінде түсіріледі деп хабарланды. Fox оқиғаға қатысқан тұлғалардан қажетті құқықтық рұқсаттарды алып, продюсер Отто Ланг пен сценарист Леонард Хоффманды фильмге материал жинау үшін Чикагоға жіберді. Кейін Квентин Рейнольдс пен Джей Дратлер Хоффманмен бірге сценарий жазуға қосылды. Фильмге актерлерді таңдау қиын болды. 7 наурыздағы «Нью-Йорк Таймс» газетінің хабарлауынша, Twentieth Century Fox Генри Фонданы «Call Northside 777» фильміндегі газет тілшісінің рөліне бекітті, ол Фонданың кестесінде «Chicken Every Sunday» және «Lone Star Preacher» фильмдерінен бұрын түсіріледі. Бірақ бір айдан кейін тағы бір хабарда Fox Фонданы Элизабет Джейнвейдің «Daisy Kenyon» романының экрандық бейімдемесіндегі басты рөлге тағайындағаны айтылды, бұл «Call Northside 777» фильмінде Фонданы алмастыру қажеттігін тудырды. Екі айдан кейін басқа бір хабарда «Twentieth Century Fox» «Call Northside 777» фильміндегі басты рөлге Джеймс Стюартпен келіссөздер жүргізіп жатыр деген ақпарат берілді. Ллойд Нолан бастапқыда Брайан Келли рөліне тағайындалған еді, бірақ Ли Дж. Кобб оны соңында алмастырды. Леопольдин Константин қате айыпталған адамның анасын ойнауға жоспарланған, бірақ рөл ақырында Касия Орзазевскиге берілді. Бұл Чикагода түсірілген алғашқы голливудтық көркем фильм болды. Фильмде Мерчанди Март және Изгі Үштік поляк миссиясының көріністері бар. Стейтвилл түрмесінде түсірілген сахнада ағылшын философы Джереми Бентамның жобасы бойынша салынған «Roundhouse» деп аталатын «паноптикон» түрме блогының ішкі жағы көрсетілген.

Шығару

Фильм 1948 жылғы 18 ақпанға дейін аяқталған аптада Балтимордағы «Жаңа Театр» кинотеатрында, ал 18 ақпанда Нью-Йорк қаласындағы «Рокси» кинотеатрында көрсетілімге түсті.

Сыни жауап

Фильм алғашқы көрсетілімінде және 2004 жылы DVD форматында шыққанда көбінесе жағымды пікірлер алды. 2004 жылы Onion AV Club шолуы фильмнің нағыз кинонуар емес болуы мүмкін екенін, бірақ бәрібір жақсы екенін айтты: "Тамаша локациядағы түсірілім және Стюарттың жалынды ойыны, ақылға сыймас фильмді жанды, қызықты фильмге айналдырады, тіпті батыры мен ол қорғайтын сотталған адам кинонуар үшін тым адал." DVD Verdict сайты фильмді көрудің басты себебі – бас рөлдегі актер болуы мүмкін деген пікірді білдірді: "Фильмнің құндылығы Стюарттың циник, бірақ ар-ұжданымен күрескен адамды керемет бейнелеуінде." "Бұл қазіге дейін түсірілген ең жақсы деректі фильм, ең сарапты, ақпаратты, тартымды және көрермендердің қызығушылығын ең жоғары деңгейде ұстайды" – АГЕР, ПМ. "Бұл фильм әрбір газетшіге үш дүркін шапалақ, ал киноға барушы әрбір адамға кем дегенде екі дүркін шапалақ тартуға лайық" – КРЕЛМАН, Н.Й. Сан.

Кассалық жинақ

Call Northside 777 фильмі шыққан үшінші аптасында АҚШ прокаттарында 17 қаладан 500 000 долларлық табыс алып, бірінші орынға шықты.

Бейімделулер

CBS радиосының «Голливуд саунд-сайысы» бағдарламасының 1951 жылғы 27 желтоқсандағы эфирі үшін Гарри Кронман фильмнің 30 минуттық қысқартылған нұсқасын бейімдеп, режиссерлік етті, басты рөлдерді Дана Эндрюс пен Томас Гомес сомдады. Тони Барретт, Боб Суини, Бетти Лу Герсон және Фрэнк Нельсон қосалқы рөлдерде ойнады. Мерседес МакКэмбридж бас рөлде ойнаған «Қорғаушы адвокат» (кейін «Қорғаныс тоқтады») радио бағдарламасының 1951 жылғы 17 сәуірдегі сынақ эпизоды да осы сюжетке негізделген, бірақ кейбір өзгерістер енгізілген. Равиндра Дейв режиссерлік еткен 1958 жылғы үнді хинди фильмі «Post Box 999» осы фильмнен шабыттанды.