2000 жылға дейін үшінші әлем елдерінің қарызын жою қозғалысы
Jubilee 2000
Жубилей 2000: Әлемдік қарыз шарттарын жеңілдету науқаны. 40 елдегі қозғалыс 2000 жылға дейін үшінші әлем елдерінің қарызын жоюға шақырды. Бібілдік негіздер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үшінші әлем елдерінің борышын 2000 жылға дейін тоқтатуға бағытталған халықаралық қозғалыс
International movement to cancel third world debt by the year 2000
"Юбилей 2000" – 40-тан астам елде құрылған халықаралық коалициялық қозғалыс, ол үшінші әлем елдерінің борышын 2000 жылға дейін тоқтатуды талап етті. Бұл қозғалыс Католик шіркеуіндегі 2000 жылды мерекелеумен, Ұлы юбилеймен бір уақытта өтті. Кампания жалпы алғанда өте табысты деп есептеледі. Жоспарланғандай, "Юбилей 2000" коалициясы мыңжылдық аяқталысымен таратылды, бірақ әлем бойынша ұйымдардың мұрасын қалдырды.
Jubilee 2000 was an international coalition movement in over 40 countries that called for cancellation of third world debt by the year 2000. This movement coincided with the Great Jubilee, the celebration of the year 2000 in the Catholic Church. The campaign has been generally hailed as very successful. As planned, the Jubilee 2000 Coalition dissolved at the end of the millennium year but left a legacy of organisations around the world.
Тұжырымдама
Бұл түсінік Киелі кітаптағы юбилейлік жыл, яғни 50-ші жыл туралы идеядан туындаған. Леуіліктер кітабында айтылғандай, юбилейлік жылда қарыздарға байланысты құлдыққа түскендер босатылып, қарыздың нәтижесінде жоғалған жерлер қайтарылып, теңсіздіктен зардап шеккен қоғам қайта құрылатын еді. Мақсаты – әлемдегі ең кедей елдердің 90 миллиард долларлық қарызын жойып, оны шамамен 37 миллиард долларға дейін төмендету. Бұл идеяны белсенді Пол Валлели алғаш рет 1990 жылы жариялаған «Жақсы самариялықтар: Бірінші әлем этикасы және үшінші әлем қарызы» атты кітабында айтқан. Кейлі университетінің саясат ғылымдарынан зейнеткер оқытушысы Мартин Дент бұл идеяны қолдап, зейнеткер дипломат Уильям Петерспен бірлесіп, Киелі кітаптағы юбилейді қарызды жеңілдетудің заманауи бағдарламасымен байланыстырып, 1990 жылдардың басында «Юбилей 2000» науқанын құрды.
The concept derived from the biblical idea of the year of Jubilee, the 50th year. In the Jubilee Year as quoted in Leviticus, those enslaved because of debts are freed, lands lost because of debt are returned, and community torn by inequality is restored. It aimed to wipe out $90 billion of debt owed by the world's poorest nations, reducing the total to about $37 billion. The idea was first articulated by the activist Paul Vallely in his 1990 book Bad Samaritans First World Ethics and Third World Debt and taken up by Martin Dent, a retired lecturer in politics at the University of Keele, who with his friend, retired diplomat William Peters, linked the biblical Jubilee to a modern debt relief programme and founded the Jubilee 2000 campaign in the early 1990s.
Ертедегі белсенділігі
Алғашында бұл іс-шаралар шіркеу арқылы жүргізілді, әсіресе жастар топтары белсенді қатысты. Ұлыбританиядағы хатшылық арқылы науқандар ұйымдастырылды, ал «сауда белгісі» 2000 жыл мерейтойының рухында науқан жүргізгендерге франшиза ретінде берілді. Англия шіркеуі бұл қозғалысты қолдады; Кентербери архиепискобы Джордж Кэри Дент пен Питерспен бірге Трафальгар алаңында митингке қатысты, сондай-ақ BBC 1 арнасында Жаңа жылдық сөз сөйлегенде 2000 жыл мерейтойы туралы айтты. 1997 жылы Лейбористер партиясы билікке келгеннен кейін, тиісті үкіметтік ведомстволардың басшыларының бірнешеуі шотландтар болды. Олардың ішінде Гордон Браун мен Аластер Дарлинг Қаржы министрлігінде, ал Робин Кук – Сыртқы істер министрі қызметін атқарды, олардың барлығы бұл бастаманы қолдады. «Юбилей 2000» Шотландиялық коалициясы кәсіподақтар, қайырымдылық ұйымдары және әртүрлі шіркеулердің бірлескен жұмысынан кең қолдау тапты және Шотландияда көптеген іс-шаралар өткізді. Науқанның ерекшелігі – бүкіл Ұлыбритания бойынша жергілікті топтардың халықаралық қарыз мәселелері жөнінде хат жазу, адвокаттық жұмыс жүргізу және ағарту ісіндегі белсенділігі болды. Бұл қозғалыстың ең танымал бөлігі, әлдебір музыка және ойын-сауық индустриясын тартуға бағытталған «Қарызды жою» (Drop The Debt) атты жаһандық науқан болды. Оны қолдаушылардың арасында U2 тобының Боносы, Куинси Джонс, Уилли Колон, Мұхаммед Али, Боб Гелдоф, Юссу Н'Дур, Том Йорк, Н. Т. Райт және тағы да басқалар болды. «Юбилей 2000» 1998 жылы Англияның Бирмингем қаласында өткен G8 саммитінде демонстрация ұйымдастырды. Бирмингемде өткен саммитте, қоршаған ортаны қорғау және тиімді басқару қағидаларын сақтай отырып, тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу мәселелері талқыланды. Оған 50 000-ден 70 000-ға дейін адам қатысты, олар батыс үкіметтерінің күн тәртібіне қарызды жеңілдету мәселесін қою мақсатында бейбіт наразылық акциясын өткізді. Демонстранттар Бирмингем қаласының орталығында адам тізбегін құру, петиция тарату және семинарлар өткізу сияқты, халықтың назарын аударуға бағытталған әрекеттерімен бүкіл әлемде танымал болды.
The activities were initially directed through church channels, and youth groups, in particular, became heavily involved. Campaigns were launched via a secretariat in the United Kingdom, franchising the "trademark" to any who directed campaign in the spirit of Jubilee 2000. The Church of England supported the movement; then Archbishop of Canterbury George Carey addressed a rally in Trafalgar Square with Dent and Peters, and also made Jubilee 2000 the subject of his New Year’s Day address on BBC 1. Several of the UK ministers in charge of the relevant government departments after Labour came to power in 1997 were Scots. These included Gordon Brown and Alastair Darling in the Treasury, and Robin Cook as Foreign Secretary, all of whom would support the initiative. Jubilee 2000 Scottish Coalition attracted widespread support from Trade Unions, charities and different church denominations working together, and held events across Scotland. A feature of the campaign was that local groups were active in letter writing, advocacy and education on international debt issues across the whole of the UK. Perhaps the best known part of the movement was the global campaign created to engage the music and entertainment industries called Drop The Debt. Among the supporters were Bono of rock band U2, Quincy Jones, Willie Colón, Muhammad Ali, Bob Geldof, Youssou N'dour, Thom Yorke, N. T. Wright and others. Jubilee 2000 staged demonstrations at the 1998 G8 meeting in Birmingham, England. At the Birmingham meeting, which, among other things, focused on achieving sustainable economic growth in the context of environmental protection and good governance, between 50,000 and 70,000 demonstrators participated in a peaceful protest in an effort to put debt relief on the agenda of Western governments. The protestors made headlines around the world for their activities aimed at increasing awareness, such as forming a human chain around Birmingham City Centre, passing out petitions, and holding workshops.
Қарыз саясатына әсері
Бұл наразылықтар Премьер-министр Тони Блэр мен Қаржы министрі Гордон Браунның назарына ілікті, олар кедей елдердің ауыр қарызы мәселесін талқылау үшін Jubilee 2000 директорымен кездесті. Содан кейін Премьер-министр қарызды кешіруге жеке қолдауын және оған деген адалдығын ашық білдірді. Ұлыбританияның үшінші әлем елдерінің маңызды қарыздарын жоюға жасаған қадамы мыңжылдық даму мақсаттарының да ықпалында болды, бірақ Гордон Браунның 2000 жылғы мерейтойға арналған митингте қарызды жоюды қолдау туралы шешімі Ұлыбритания саясатына әсер етудегі қозғалыстың маңыздылығын көрсетеді. Кейіннен 1999 жылы Германияның Кёльн қаласында өткен G7 (Ресейді қоспағанда, G8 қаржы министрлері) отырысында АҚШ-тың қарызы бар елдердің АҚШ-қа берешегінің 100% жою туралы уәдесі, ішінара, осы науқанның ықпалымен байланысты болды. Jubilee кейіннен АҚШ Конгресіне осы уәдені орындау үшін лобби жасады. Конгресс 2000 жылы қарызды жеңілдету мәселелерін шешуге күшейген қысымға жауап ретінде екіжақты және көпжақты қарызды жеңілдетуге 769 миллион доллар бөлді.
The protests caught the attention of Prime Minister Tony Blair and Chancellor of the Exchequer Gordon Brown, who met with the directors of Jubilee 2000 to discuss the issue of heavy debt in poor countries. Subsequently, the Prime Minister publicly expressed his personal support for, and dedication to, debt forgiveness. While the UK's move to cancel significant third world debt was also influenced by the millennium development goals, Gordon Brown's decision to support debt cancellation at a Jubilee 2000 rally at St Paul's Cathedral underlies the significance of the movement in influencing UK policy. Later, a promise from the United States during the G 7 (G 8 financial ministers, excluding Russia) meeting in Cologne, Germany in 1999 to cancel 100% of the debt that qualifying countries owed the US was attributed in part to the influence of the campaign. Jubilee later lobbied the United States Congress to make good on this promise. Congress responded to the growing pressure to address debt relief issues in 2000 by committing $769 million to bilateral and multilateral debt relief.
2000 жылғы мерейтойдан кейінгі кезең
2001 жылдың басында Юбилей 2000 әлем бойынша көптеген ұйымдарға бөлінді: Юбилей Оңтүстік (Африка, Азия және Латын Америкасындағы көптеген бұрынғы Юбилей науқандарын қамтиды); Юбилей борышы науқаны, Юбилей Шотландия және Юбилей зерттеулері (Жаңа экономика қоры ұйымдастырған) Ұлыбританияда; Юбилей АҚШ желісі; Малидегі Юбилей 2000 / CAD Мали; және тағы да көптеген ұлттық ұйымдар. Олар өз әрекеттерін еркін жаһандық конфедерация арқылы үйлестіреді. Вашингтонда орналасқан Jubilee USA, Юбилей 2000-нің АҚШ-тағы жалғасы болып табылады. Erlassjahr.de – Германиялық филиал. Әлемде қарыз мәселесін көтеруді жалғастырып жатқан басқа да ұйымдар бар. Юбилей 2000 Ұлыбританиясының бұрынғы қызметкерлері 2001 жылғы Генуяда өткен G8 саммитіне дейін жұмыс істеу үшін қысқа мерзімді Drop The Debt ұйымын құрды, соның арқасында Юбилей 2000-нің лоббилік жұмысы, танымал тұлғаларды қолдану және жаппай активтік іс-қимылдары сақталды. 2001 жылы Лондондағы Жаңа экономика қорының Jubilee Research ұйымы Юбилей 2000-нің орнына келді және үшінші әлем елдерінің қарызы туралы терең талдаулар мен деректер ұсынады. Jubilee Debt Campaign – Ұлыбританиядағы Юбилей 2000 науқанының жалғасы, ол Ұлыбританияның Юбилей 2000 мүшелерінің көп бөлігін қамтиды, ал Jubilee Scotland шекараның солтүстігінде науқан жүргізеді. Бұл науқан әлемдегі ең кедей елдердің қарызын жоюға шақырады. Қарыз 2005 жылғы «Кедейлікті тарихқа енгізу» науқанының мақсаттарының бірі болды.
From early 2001, Jubilee 2000 split into an array of organisations around the world; Jubilee South (encompassing many former Jubilee campaigns in Africa, Asia and Latin America); Jubilee Debt Campaign, Jubilee Scotland and Jubilee Research (hosted by the New Economics Foundation) in the UK; Jubilee USA Network; Jubilé 2000/CAD Mali in Mali; and many other national organisations. These co ordinate their actions through a loose global confederation. Jubilee USA, located in Washington, D. C., is the U. S.'s successor to Jubilee 2000. Erlassjahr. de is the German branch. There are also other organisations around the world which also carry forward the debt campaign. Former Jubilee 2000 UK staff founded the short lived Drop The Debt to work in the run up to the 2001 G8 Summit in Genoa, maintaining Jubilee 2000's combination of lobbying, celebrity work and mass activism. Jubilee Research at the New Economics Foundation, located in London, took over from Jubilee 2000 in 2001 and now provides in depth analysis and data on third world debt. Jubilee Debt Campaign is the UK's campaigning successor to Jubilee 2000, comprising much of the UK's original Jubilee 2000 membership, while Jubilee Scotland campaigns north of the border. The campaign calls for cancellation of debts owed by the world's poorest countries. Debt was one of the targets of 2005's Make Poverty History Campaign.
Бағалаулар
Мақсаттарының бәріне қол жеткізе алмаса да, науқан халықтың белсенді қатысуы, көрегендігі және саясат пен кедейлікке нақты әсері үшін өте жағымды баға алды. Джонатан Гленни оны "біздің заманымыздың әділдік үшін ең маңызды жаһандық қозғалыстарының бірі" деп атады. БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан: "Соңғы жылдары көптеген оқиғалар ҮЕҰ-лардың қаншалықты күшті және ықпалды бола алатынын көрсетті. Біз оны жер миналарын тыйым салу науқанында көрдік. Біз оны Халықаралық қылмыстық сот коалициясында көрдік. Ал ең әсерлісі – 2000 жылғы мерейтой науқаны арқылы қарыздарды жеңілдетуге қол жеткіздік" деп жазды. Архиепископ Джастин Уэлби оны "әлде шіркеулердің Мамонды тақтан түсірудегі ең ұлы сәті" деп сипаттады. Ғалымдар бұл науқанды "сол кездегі жаһандық әділдік талаптарының кең контексіне" үлес қосу ретінде бағалады (мысалы, Расизмге қарсы әлемдік конференцияда). Академиялық зерттеудің бір бөлігі ретінде, науқанға қатысушылардың бірі оны "сол уақытта көптеген адамдар жасаған өтемақы талаптарымен тығыз байланысты" деп сипаттады.
Although it did not meet all of its stated goals—which were hugely ambitious—the campaign did receive very positive assessments for its grassroots involvement, vision, and measurable impacts on policy and poverty. Jonathan Glennie called it "one of the most important global movements for justice of our time." Then UN Secretary General Kofi Annan wrote "Many events in the past few years have shown how powerful and influential NGOs can be We saw it with the campaign to ban landmines. We saw it with the coalition for the International Criminal Court. Perhaps most impressively of all, we saw it with the Jubilee 2000 campaign for debt relief." Archbishop Justin Welby described it as "perhaps the churches' finest hour in dethroning Mammon Sustained support from Christians and others across the world led to the cancellation of more than $100billion of debt owed by 35 of the poorest countries." Scholars have described the campaign as contributing to "a wider context of international demands for global justice" going on around the same time (for example, at the World Conference Against Racism). As part of an academic study, one campaign participant described it as having "much tied and linked to the reparations demand that many of us were making at that particular point in time."