Кіріспе

Модалды сынақ – сыналатын нысанның табиғи (модалды) жиіліктерін, модалды массаларын, модалды сөндіру коэффициенттерін және нысанның өздік пішіндерін анықтауға арналған тербеліс сынау түрі. Модалды сынақ деректерді жинау және талдау кезеңдерінен тұрады. Бұл толық процесс көбінесе модалды талдау немесе эксперименталды модалды талдау деп аталады. Модалды сынақты жүргізудің бірнеше тәсілі бар, бірақ соққылы сынақ және дірілдеткіш (вибрациялық тестілеу) сынағы ең көп қолданылады. Екі жағдайда да жүйеге белгілі жиілік құрамы бар энергия беріледі. Құрылымдық резонанс туындағанда, жауап спектрінде анық байқалатын жауаптың күшеюі орын алады. Жауап спектрлері мен күш спектрлерін пайдаланып, беру функциясын алуға болады. Беру функциясы (немесе жиілік жауап функциясы (FRF)) көбінесе модалды параметрлерді есептеу үшін қисық сызыққа сәйкес келеді; алайда, модалды параметрлерді есептеудің көптеген әдістері бар және бұл мәселе көптеген зерттеулердің нысаны болып табылады.

Соққыны соққылау балғасының модульді сынағы

Құрылымға жасалатын идеалды соққы – шексіз кішкентай ұзақтықтағы толық импульс болып табылады, ол жиілік саласында тұрақты амплитудаға ие болады; мұндай жағдайда барлық діріл режимдері тең энергиямен қозғалады. Соққы балғасымен сынақ осыны қалпына келтіруге бағытталған; алайда, шындығында балғаның соққысы шексіз кішкентай уақытқа созыла алмайды, бірақ белгілі бір контактілік уақыты болады. Контактілік уақыттың ұзақтығы күштің жиілік құрамына тікелей әсер етеді, ал ұзақ контактілік уақыт жиілік жолағының тарлуына әкеледі. Күшті өлшеуге арналған датчик балғаның соңына орнатылып, күшті жазады. Соққы балғасымен сынақ кішкентай, жеңіл конструкциялар үшін өте қолайлы. Дегенмен, құрылымның мөлшері артқан сайын, сигнал мен шу арақатынасының нашарлауына байланысты мәселелер туындауы мүмкін, бұл ірі азаматтық инженерлік құрылымдарда жиі кездеседі.

Шейкердің модульдік сынағы

Шейкер – бұл объектіні немесе құрылысты күшейтілген кіріс сигналына сәйкес қоздыратын құрылғы. Модальды сынау үшін бірнеше кіріс сигналдары қол жетімді, бірақ синустық сканерлеу және кездейсоқ жиіліктік тербеліс профильдері ең көп қолданылатын сигналдар болып табылады. Кішкентай объектілерді немесе құрылымдарды тікелей шейкердің үстелге бекітуге болады. Кейбір шейкерлердің түрлерінде арматураны көбінесе фортепиано сымы арқылы (тарту күші) немесе итергіш (итеру күші) арқылы сынауға болатын нысанға қосады. Сигнал фортепиано сымы немесе итергіш арқылы берілгенде, объект соққымен сынау сияқты жауап береді, кейбір жиіліктерді әлсіретіп, ал кейбіреулерін күшейтеді. Бұл жиіліктер модальді жиіліктер ретінде өлшенеді. Әдетте, шейкер мен құрылым арасына қоздыру күшін алу үшін жүктеме жасушасы (load cell) орналастырылады. Ірі азаматтық құрылыстар үшін 100 кг және одан да көп массасы бар, жүздеген Ньютон күшін қолдана алатын әлдеқайда үлкен шейкерлер қолданылады. Шейкерлердің бірнеше түрі кең таралған: айналмалы массалық шейкерлер, электродинамикалық шейкерлер және электрогидравликалық шейкерлер. Айналмалы массалық шейкерлерде күшті масса мен айналу жылдамдығын білу арқылы есептеуге болады, ал электродинамикалық шейкерлерде күшті шейкердің қозғалатын массасына орналастырылған жүктеме жасушасы немесе акселерометр арқылы алуға болады. Шейкерлердің соққылы балғадан артықшылығы бар, олар құрылымға ұзақ уақыт бойы көбірек энергия бере алады. Дегенмен, мәселелер де туындауы мүмкін; шейкерлер құрылымның динамикалық қасиеттеріне әсер етуі мүмкін, сондай-ақ терезе қателерге байланысты талдаудың күрделілігін арттыруы мүмкін.