Кіріспе

Америка Құрама Штаттары, Калифорния штатындағы Трансверс тау жотасының тау тізбегі.

Сими таулары – Оңтүстік Калифорниядағы Вентура округінің шығысы мен Лос-Анджелес округінің батысында орналасқан, Трансверс тау жотасының төменгі, жартасты тау тізбегі.

География

Сими таулары шығыстан батысқа қарай созылып, 26 мильге (42 км) дейін, ал солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 7 мильге (11 км) дейін жетеді. Сими таулары орталық Трансверс таулар жүйесінің бір бөлігі. Олар негізінен оңтүстік-шығыс Вентура округінде орналасқан, ал кейбір оңтүстік және шығыс етегі батыс Лос-Анджелес округіне қарасты. Сими таулары Сан-Фернандо аңғарының батыс жиегінде жатыр. Солтүстікке қарай Сими аңғары, ал оңтүстік-батысқа қарай Конехо аңғары орналасқан. Сан-Фернандо аңғарының Чатсворт, Вест-Хиллс және Вудленд-Хиллс елді мекендері Лос-Анджелес қаласы мен округіне жақын шығыс етегінде және аңғардың төменгі жағында орналасқан. Агура Хиллз және Вестлейк Виллидж қалалары да Лос-Анджелес округінде, әдетте Сими тауларының оңтүстік-батысында орналасқан. Таузен Оукс (батысқа қарай) және Сими Вэлли қаласы (солтүстікке қарай) Вентура округінің таулары мен жақын орналасқан аңғарларында орналасқан. Жақын жердегі екі тау жотасы: солтүстік-шығыста Санта-Сусана асуы арқылы орналасқан биік Санта-Сусана таулары; және оңтүстік бойындағы Санта-Моника таулары.

Су айдындары

Таулар бірнеше жылдық арналары бар өзендердің және көптеген маусымдық ағыстардың толық немесе ішінара суайдымасын қамтамасыз етеді. Оларға Лас Виргенс Крик (Малибу Криктің саласы), Мур Каньоны Крик, Белл Крик, Дейтон Крик, Вулси Каньоны Крик, Брандейс Крик, Ранкл Каньоны Крик, Арройо Сими, Пало Комадо Крик, Чисборо Крик және Арройо Калабасас (солтүстік саласы) кіреді. Белл Крик және Арройо Калабасас – Лос-Анджелес өзенінің бастауы, олардың қосылысы жақын орналасқан Канога паркінде өзеннің басталуымен аталады. Санта-Сузана далалық зертханасының жерінің 90% Лос-Анджелес өзеніне салалар арқылы ағып түседі.

Бағаналар

Бұл аймақтағы ең биік нүктелерге Simi шыңы (2403 фут / 732 метр), Chatsworth шыңы (2314 фут / 700 метр) және Escorpión шыңы (сонымен қатар Castle Peak деп те аталады, 1475 фут / 450 метр) кіреді.

Климат

Сими тауларының биіктігі төмен болғандықтан, әдетте жаңбырлы және қоңыр қыстар болады. Сими тауларында тіпті ең биік жерлерде де қар сирек жауады. Жазда ауа райы жылы және құрғақ, сондай-ақ мұнда орман өрттері де болады. Тынық мұхитынан келетін салқын желдер Окснард жазығынан өтіп, Санта-Клара өзені мен Конехо алқабы арқылы ішкі аймақтарға соғады. Бірақ, Конехо тауы сияқты төменгі төбелер бұл желдерді Конехо алқабына жеткізбей тоқтатады. Сими таулары одан әрі бұл желдерді тоқтатады, олар Сан-Фернандо аңғарынан жаз бен қыс айларында салқын ауа райын әкеледі.

Флора

Оңтүстіктегі төменгі төбелердің көп бөлігі шөптесі далалармен және еменді саванналармен жабылған. Солтүстік таулы аймақ негізінен шапарал бұталы өсімдіктерімен және еменді ормандармен ерекшеленеді. Сими таулары Калифорния шапаралы мен ормандарының экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Емендер (Quercus spp.) ішінде: мәңгі жасыл жағажай емені (Quercus agrifolia), жапырақты аңғар емені (Quercus lobata) және бұталы емен (Quercus dumosa) бар. Су жағалауындағы өсімдіктерге Калифорниялық сикоморлары (Platanus racemosa) және арройо талдары (Salix lasiolepis) кіреді. Көктемгі жабайы гүлдерге қызыл түсті маймыл гүлі (Mimulus aurantiacus), Пламмердің марипоза лилиясы (Calochortus plummerae) және каньон күнбағысы (Encelia californica) жатады. Улы емен (Toxicodendron diversilobum) осы жердегі жергілікті өсімдіктер қоғамдастығының маңызды мүшесі болып табылады.

Фауна

Сими таулары – жағалаудағы Санта-Моника тауларын ішкі Санта-Сусана тауларымен, Топатопа тауларымен және Сан-Габриэль тауларымен байланыстыратын жалғыз екі құрлықтағы жабайы жануарлар дәлізінің негізгі және әлдеқайда кеңірек бөлігі, олардың барлығы көлденең қатардағы фауна қауымдастығына жатады. Сими таулары Санта-Моника таулары үшін осы және Шығысқа қарайғы басқа көлденең қатарлардағы тауларға дейін маңызды жабайы табиғат дәлізі болып табылады. Дамытылмаған табиғи орта Санта-Мониканың ірі құрлықтағы жануарларын генетикалық оқшауланудан қорғайтын жолдарды ұсынады. Уоллис Анненберг жабайы табиғат өткелі – Калифорния штатының Агура Хиллс қаласындағы Либерти Каньонында Вентура тас жолын басып өтетін өсімдіктермен жасылдандырылған көпір. Сими тауларының кең аумағы парктер мен ашық кеңістіктегі қорықтармен қорғалған. Санта-Сусана далалық зертханасының жері, Санта-Сусанаға дейінгі маңызды жабайы табиғат дәлізі, жабық нысанды тазартқаннан кейін қоғамдық ашық саябаққа айналдыру ұсынылып отыр. Қызыл аяқты бақалардың саны аз және оқшауланған, ал 2018 жылдың қараша айында аймақты шарпыған Вулси өрті оларға әсер етті.

Тарих

Сими төбелері 8000 жылдан астам уақыт бойы палеоиндейлер мен Чумаш Вентурано тайпаларының қоныстары мен аң ауру орындары болған. Чумаш тайпасының Ху’вам ауылы Каньон-дель-Эскорпионда (Белл-Каньон) орналасқан. Бұл орын Чумаш, Тонгва және Татавиам халықтарының сауда-саттық жүргізіп, бірге өмір сүрген көпмәдениетті тоғысқан жер болды. Қазіргі Белл-Каньон паркі орналасқан Эскорпион шыңының төменгі жағындағы Белл Крик өзенінің жанында олар мекен еткен. Сими төбелерінің бұл шыңы (сонымен қатар Касл Пик деп те аталады) Чумаш территориясындағы тоғыз маңызды нүктенің бірі болып саналады және табиғаттың тепе-теңдігін сақтауда маңызды рөл атқарады. Өзеннің жоғары ағысында емдік бұлақтар мен жартастардағы ұнтақтау тастары бар. Жақын жерде Бурро Флэтс суреттелген үңгірі орналасқан. 1769 жылы Хуан Баутиста де Анза экспедициясы осы аймақтан өтіп, Сими төбелерін еуропалықтардың алғашқы көруіне себеп болды. АҚШ Ұлттық саябақтар қызметі Хуан Баутиста де Анза ұлттық тарихи жолын басқарады, ол Эль-Эскорпион паркіне Мур каньонынан кіріп, Оңтүстік төбелер арқылы Жоғарғы Лас-Виргенес каньонының ашық кеңістігі мен Чизеборо/Пало Комадо каньоны паркі арқылы Конехо аңғарына дейін созылады. 1845 жылы Мексика губернаторы Пио Пиконың бұйрығымен Ранчо Эль-Эскорпион жеріне грант берілді, ол шыңның жанында орналасқан және оның құрметіне аталған. Грантты бір Чумаш және екі Тонгва тайпасының өкілдері алды, бұл америкалықтардың жер иесі болуының сирек кездесетін жағдайы болды. Ранчо Эль Конехо батыс жағында орналасқан және Сими төбелерінің солтүстік бөлігін қамтыды. 20-шы ғасырдың бірінші жартысында Сими төбелерінде кино түсіру үшін төрт ірі кино ранчосы құрылды. Белл-Каньон қауымдастығы 1968 жылы географиялық Белл-Каньонды дамытуды бастады. U.S. 101 тас жолының солтүстігінде, Таузенд-Окс қаласының шығысында және Сими-Вэлли қаласының батысында 1960-шы жылдардың басында Лос-Анджелес агломерациясының қала маңына кеңейуі Сими төбелерінде шағын және ірі жер учаскелерін дамытуға әкелді. Тау беткейлеріндегі құрылыстар табиғи контурларды терассалы жерлерге өзгертіп, таулардың көрінісін, су ағызу жүйесін және сол аймақтардағы тіршілік ортасын өзгертті. Джордан ранчосы және Ахмансон ранчосындағы жаңа жоспарланған кең ауқымды жобалар жергілікті тұрғындар мен Санта-Моника тауларын сақтау қорының күш-жігері арқасында тоқтатылды, бұл төбелердің кең аумағын ашық кеңістікте сақтап қалуға мүмкіндік берді. Сими төбелері 1947 жылдан 1990 жылға дейін Rocketdyne Santa Susana Field Laboratory (SSFL) зымыран қозғалтқыштарын ашық ауада сынау орталығы болды, сонымен қатар 1959 және 1969 жылдар аралығында төрт ядролық апат болған тәжірибелік ядролық реактор эксперименттерінің орны болды. Бұл жобалар мен апаттар 1989 жылы құпиясы ашылды. 1959 жылы болған алғашқы апат ең ауыр болды, өйткені реактор толығымен балқып кетті. Апаттың ауқымы аспаптардың жеткіліксіздігіне байланысты белгісіз, бірақ кең ауқымда радиация тарағаны мәлім. 1959 жылғы оқиғада 20 жылдан кейін болған Үш Майл аралындағы апатқа қарағанда көбірек радиация шығарылды. Сими төбелерінің астындағы жер асты сулары, SSFL-де бұрын қолданылған токсиндер мен радионуклидтермен ластанған, жаңа құрылыс шешімдерінде маңызды мәселе болып табылады және SSFL мүлкінің болашағы алдағы тазалаудан кейін саябақ жерін пайдаланумен шектеледі, бұл аймақта ашық кеңістікті сақтауға көмектеседі. "Рим оф Вэлли Трейл" дәлізі жобалануда және Сими төбелерінің ашық кеңістіктегі саябақтары мен жаңа аумақтарды қамтиды.