Кіріспе

Орфорд Несс радио тарату станциясы – Ұлыбританиядағы Саффолк жағалауындағы Орфорд Несс мүйісінде орналасқан, Еуропаның көп бөлігіне хабар тарата алатын ірі радио тарату құрылысы. Ол 30 жылдан астам қызмет еткеннен кейін 2012 жылдың мамырында жабылды. 2017 жылы Радио Каролина осы жерден хабар таратуды бастады, бірақ бастапқы стансаның Еуропадағы аудиторияны қамту деңгейімен салыстырғанда, мұның көлемі шешілді. Станция екі жиілікте – 648 және 1296 кГц – Еуропаның көп бөлігіне қуатты орта толқынды (AM) сигналдарды тарату үшін жобаланған. Британ үкіметі салған бұл құрылыс 1997 жылы жекешелендірілгеннен кейін түрлі иелерге өтті. 2010 жылдан бастап ол ірі инженерлік және қорғаныс қызметтерін ұсынатын Babcock International Group компаниясына тиесілі болды. Қазіргі уақытта осы жерге иелік ететін компания – 2015 жылы құрылған Cobra Mist Limited телекоммуникациялық компаниясы. Орфорднес станциясы жылдар бойында түрлі радио қызметтерін ұсынды. Ол, әсіресе Ұлыбританияда, 1982 жылдың қыркүйегінен 2011 жылдың наурызына дейін 648 кГц жиілігінде BBC World Service ағылшын тілінде тәулік бойы хабар таратуымен танымал болды. Станцияның атауы бір сөзбен жазылады, ал оның орналасқан шиңбелі түкіріктің атауы екі сөзден тұрады.

Тарих

Бұл жер 1960 жылдардың соңында «Кобра Мист» деп аталатын эксперименттік, көкжиегінен артық радар станциясы үшін салынған. Радар қанағаттанарлық жұмыс істеген жоқ және жоба 1973 жылы тоқтатылды. 1975 жылы бұл жер мен ғимараттар Сыртқы істер министрлігінің және Ұлттар Достастығының коммуникациялық инженерлік бөліміне (әлі де бұрынғы атауымен, Дипломатиялық сымсыз қызмет ретінде жақсы танымал) өтті, олар 50 кВт орта толқынды хабар тарату трансляциясын орнатты. Сәтті сынақтардан және қосымша трансляциялар орнатылғаннан кейін, 1978 жылдан бастап бұл орын BBC-нің Еуропаға арналған орта толқынды қызметтеріне жауапкершілікті бөлісті, бұл қызметтер Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Суссекстегі Кроубородағы Сыртқы істер министрлігінің трансляциялық станциясымен қамтамасыз етілген. 1982 жылдың қыркүйегінде Кроуборо станциясы жабылғаннан кейін, Орфорднесс барлық осындай BBC трансляцияларын жүзеге асырды. 1986 жылы BBC өзі Сыртқы істер министрлігінен орынды басқаруды өз қолына алды, бірақ министрлік станцияның меншік құқығын сақтап қалды. 1997 жылы BBC пайдаланатын Ұлыбританиядағы барлық трансляциялық станциялар жекешелендіріліп, станцияны бұрынғы BBC инженерлері мен жиілік менеджерлері құрған Merlin Communications International Ltd (көбінесе жай ғана Merlin деп аталады) сатып алды. 2001 жылы Merlin компаниясын VT Group plc (2002 жылға дейін Vosper Thorneycroft деп аталды) сатып алып, VT Merlin Communications деп атады, кейін VT Communications. 2010 жылы VT Communications компаниясын Babcock сатып алды.

Би-би-си хабарларын тарату

1982 жылдың қыркүйегінен бастап 648 кГц арнасы BBC World Service бағдарламаларын ағылшын тілінде тәулік бойы таратуға қолданылды. 1987 жылдан бастап 1990-жылдарға дейін арна BBC 648 деген атпен арнайы қызмет көрсетті, онда ағылшын тіліндегі негізгі хабарлармен бірге француз және неміс бағдарламалары да берілді. Француз қызметі 1995 жылы, ал BBC-нің неміс қызметі 1999 жылы жабылды, сосын 648 арнасы қайтадан тек ағылшын тілінде хабар таратуға көшті. 1296 кГц арнасы, Орфорднесс 1978 жылдан бері таратып келген, кешкі және таңертеңгі уақытта Шығыс Еуропа тілдеріндегі BBC хабарларын тарату үшін пайдаланылды. Суық соғыс аяқталғаннан кейін, мақсатты елдерде BBC-ні FM арқылы қайта тарату мүмкіндігі туған соң, 1296 арнасын пайдалану тоқтатылды.

648 кГц

BBC World Service бюджетіне енгізілген кесімдерден кейін, 2011 жылдың 27 наурызында 00:00 GMT/UTC мезгілінде Орфорднесс станциясынан 648 жиілігіндегі ағылшын тіліндегі хабар тарату тоқтатылды. 2011 жылдың тамыз және қыркүйек айларында 648 арнасы Нидерландының ішкі жаңалықтар/ақпарат желісі Radio 1 үшін уақытша шара ретінде қайта іске қосылды. Бұл хабарлау 2011 жылдың 15 шілдесінде Нидерландыдағы Лопик және Хогерсмильде FM хабар тарату орталықтарында болған өрт салдарынан Орфорднесс қаласынан таратылды.

1296 кГц

2001 жылы Нидерландтың Radio Nationaal станциясы Нидерланды мен Бельгиядағы көздеген тыңдаушылар тобына сигнал беру үшін 1296 жиілігін пайдалануға жалдады. 2008 жылы Еуропалық Одақ қаржылаған, ағылшын тіліндегі Network Europe бағдарламасы 1296 жиілігі арқылы күніне жарты сағаттан хабар таратты. 2003 және 2012 жылдар аралығында BBC World Service DRM цифрлық радио жүйесін қолданып, хабар тарату үшін 1296 кГц жиілігінде Orfordness-ті күннің белгілі бір уақыттарында пайдаланды. Нидерланд радиосы күннің басқа уақыттарында голланд тілінде аналогты хабар тарату үшін 1296 жиілігін жалдады. Орфорднесс станциясынан (қай жиілік болсын) соңғы хабар тарату 2012 жылдың 10-11 мамырында Нидерланд радиосының 24 сағаттық қоштасу хабары болды, ол олардың Нидерланд қызметінің аяқталуын білдірді.

Сайттың қазіргі жағдайы

2012 жылдың қазан айында Ұлыбританияның хабар таратуды реттеуші органы Ofcom Babcock компаниясының 648 кГц жиілігін пайдалануға берген рұқсатын кері қайтарып алды. Теориялық тұрғыдан алғанда, Babcock Орфорднесстегі басқа жиілікте (1296 кГц) хабар тарату құқығын сақтап қалды. Дегенмен, одан кейін хабар тарату жүргізілген жоқ. Сайтты Cobra Mist Ltd компаниясына сату алдында Babcock барлық тарату жабдықтарын алып тастады, бірақ 2016 жылдың тамызына дейін барлық үш антенна жүйесі орнында қалды. 2017 жылы Cobra Mist Ltd компаниясы Radio Caroline компаниясымен 648 кГц жиілігінде олардың қызметтерін толық бағытты антенна арқылы тарату туралы келісім жасады (төменде қараңыз). Сынақ таратулар 2017 жылдың қараша айында басталды және толыққанды қызмет көрсету 2017 жылдың 22 желтоқсанында іске қосылды. 648 кГц жиілігіне арналған Ofcom лицензиясы 2017 жылдың маусым айында Radio Caroline компаниясына берілді.

Бергіштер

Жылдар бойында объектіге бірнеше хабар таратушылар орнатылды, ең қуаттысы AEG Telefunken S4006 болды, оның ең жоғары қуаты 600 кВт құрады. Дегенмен, 648 және 1296 кГц жиіліктері үшін тіркеу тізімдерінде екі жиілікте де қолданылатын ең жоғары қуат 500 кВт ретінде көрсетілген. AEG Telefunken S4006 хабар таратушысы 648 кГц жиілігінде динамикалық тасымалдаушыны басқару технологиясын қолданды, бұл аудио деңгейі төмен болғанда хабар таратушының тасымалдаушы сигналының қуатын азайтатын энергияны үнемдеу тәсілі. Басқа хабар таратушылардың ішінде екі Doherty 250 кВт құрылғысы болды, олар ORF 2A және 2B деп белгіленді (екеуі де бастапқыда Crowborough орналасқан), олардың қуаттарын бір жиілікте 500 кВт қуатты беру үшін біріктіруге болады. 2003 жылы DRM мүмкіндігі бар Nautel NA200 хабар таратушысы іске қосылды және 1296 кГц жиілігінде цифрлық сигналдарды таратып тұрды. Ол ORF 4 деп аталды. 200 кВт қуатқа есептелгенімен, DRM режимінде жұмыс істегенде әдетте 35 кВт шығыс қуатымен жұмыс істеді. 1975 жылы Орфорднессте орнатылған және станцияның алғашқы сынақтарында қолданылған бастапқы 50 кВт хабар таратушы (Continental Electronics 317 үлгісі), 1987 жылдың 15-16 қазанында Оңтүстік Англияны қампқан үлкен дауылдан кейін, объектіге негізгі электр қуатының берілуі тоқтатылғаннан кейін қайта қолдануға берілді.

Аэропорттық жүйелер

Станцияда екі бағыттық антенна жүйесі бар: біреуі 648 кГц, екіншісі 1296 кГц. 648 кГц бағыттық антеннасы (1981-82 жылдары орнатылған) үшбұрышты қимасы бар 106,7 метрлік (350 фут) болат торлы бес мұнараның қатарынан тұрады, олардың негізі оқшауланған. Бес мұнараның барлығына тіреулер орнатылды. Ол 131 градусқа (яғни оңтүстік-шығысқа) бағытталған, бірақ нақты бағыт номиналды болды, себебі сәуле шығыс және оңтүстікке қарай өте кең болды. Ол жер толқыны арқылы күндіз Бельгия, Нидерланды, Люксембург, Францияның солтүстік-шығысы және Германияның солтүстік-батысын, ал түнде аспан толқыны арқылы Еуропаның көп бөлігін қамтыды. 1296 кГц бағыттық антеннасы (1978 жылы орнатылған) алты болат торлы мұнарадан тұрады. 648 кГц бағыттық антеннасынан айырмашылығы, олар әрқайсысында үш мұнарасы бар екі параллель қатарға орналастырылған. Тек әр үш мұнараның ортаңғысы тіреуге орнатылған; қалған мұнаралар пассивті шағылыстырғыш және бағыттағыш элементтер ретінде жұмыс істеді. Ол 96 градусқа (яғни шығысқа) бағытталған және бастапқыда Польша, Чехословакия, Венгрия және Батыс КСРО-ның түнгі (аспан толқыны) жабылуын қамтамасыз етуге арналған, бұл BBC үшін Соғыс кезіндегі басты мақсатты аймақтар болды. Ол сондай-ақ Нидерланды мен Бельгияның күндізгі хабарларын тарату үшін де қолданылуы мүмкін. 648 және 1296 кГц бағыттық антенналары батысқа сәулеленуін шектейді, яғни, таратушылардың жоғары қуатына қарамастан, Ұлыбританиядағы Орфорднесс қабылдауы нашар немесе мүлдем болмады, тек Оңтүстік-Шығыс Англияның (Лондонды қоса) және Шығыс Англияның кейбір бөліктерінен басқа. Сонымен қатар, 1983 жылы орнатылған 648 кГц үшін омнидирекциялық мачта-радиатор бар, ол 250 кВт дейін беріліс қуатын қабылдай алады және бағыттық антеннада техникалық жөндеу жұмыстары жүргізілген кезде пайдаланылды. Қазір бұл мачта 648 кГц жиілігінде Radio Caroline станциясын тарату үшін қолданылады.