Кіріспе

Кларк Милл шайқасы – Америка Азамат соғысының бір бөлігі ретінде 1862 жылдың 7 қарашасында Миссури штатының Вера-Круз қаласының жанында болған шайқас. Конфедерация әскерлері, полковниктер Колтон Грин мен Джон К. Бербридж басшылығымен, Гейнсвилл аймағында жалдамалы әскерлер жинады. Федералды капитан Хайрам Э. Барстоу Вера-Круз маңындағы Кларк Миллдегі жасаққа қолбасшылық етіп, Гейнсвилл аймағында конфедераттардың шабуылдары туралы естіді. Жауап ретінде Барстоу Гейнсвилл және Рокбриджге бағытталған күзеттік топтарды жіберіп, соңғысына жеке басшылық етті. Конфедерация күштері Рокбриджге жеткенге дейін кездесіп қалды, содан кейін Барстоу Кларк Миллге қайта шегінді. Конфедерация әскерлері бірнеше бағыттан келді және бес сағаттық шайқастан кейін федералдық позицияны қоршап алды. Түн құлай бастағанда, конфедераттар Барстоуға капитуляциялау шарттарын ұсынды, ол қабылданды. Федералдық сарбаздар босатылып, олардың бекінісі қиратылды; Барстоу да, конфедераттар да шайқастан кейін аймақтан кетіп қалды. Озарктан федералдық қарсы шабуыл келесі күні жасалды.

Өмірбаян

Америка Азамат соғысының басында Миссури штаты қақтығысқа толы майдан болды. Штат азаматтары Конфедерацияға жақын тұрғандар мен АҚШ федералдық күштеріне адал болғандар арасында екіге бөлінді. 1861 жылғы тамызда Конфедерация және Миссури штатының ұлттық гвардиясы (Конфедерацияны қолдайтын штаттық милиция) күштерінің одағы Вильсон-Крик шайқасында федералдық күштерді жеңіп шықты, ал Миссури штатының ұлттық гвардиясы сол жылдың соңында Миссури өзеніне дейін жетті, бірақ жыл соңына қарай оңтүстік-батыс Миссуримен шектелді. Миссуриде екі қарсы үкімет болды: Одақ үкіметі және Миссуридің қарсы Конфедерация үкіметі, ол штаттың аумақтық бақылауын жүзеге асыра алмады. 1862 жылдың наурыз айының басында Арканзас штатының солтүстігіндегі Пи-Ридж шайқасында Конфедерация және Миссури штатының ұлттық гвардиясы күштері жеңіліске ұшырады; бұл шайқас Миссуриді федералистер үшін сақтап қалды. Шайқастан кейін Миссури штатының ұлттық гвардиясы көбінесе Конфедерацияның тұрақты армиясына қосылды, ал екі тарап та Озарк аймағынан әскерлерін шығарды. Федералдық басшылық, оның ішінде аймақтық командир Джон М. Скофилд, бұл аймақты енді тыныш соғыс алаңы деп қарады. Жылдың ортасына қарай штатте Конфедерацияның қызметінің күшеюі бұл пікірдің дұрыс еместігін көрсетті. Партизандық соғысқа қоса, Конфедерацияның генерал-майоры Томас К. Хиндман Арканзастан Миссуридің оңтүстік-батысына өз күштерінің бір бөлігін жетектеп әкелді. Хиндманның Конфедерация әскерлері бірінші Ньютония шайқасынан кейін көп ұзамай қазан айының басында кері шегінді, бірақ Озарк таулы аймағында партизандық күштер қалды.

Шайқас

Конфедерация әскерлерінің арасында Колтон Грин мен Джон К. Бербридж полковниктерінің жұмылдырған адамдары да болды. Бербриджтің жасағы кейін 4-ші Миссури кавалерия полкіне, ал Грин – 3-ші Миссури кавалерия полкіне айналды. Грин мен Бербридж Гейнсвилл маңында әрекет етті. Аймақта федералды әскер де болды, Гейнсвиллдің солтүстігіне қарай. Капитан Хайрам Э. Барстоу басқаруымен бұл күш Вера-Круз маңындағы Кларк Миллде орналасқан. Тарихшы Луи Гертеис Барстоудың шамамен 100 адамы болғанын айтады, олардың жартысы 10-шы Иллинойс кавалерия полкінен, ал қалғаны милициядан құралған. Тарихшы Брюс Николс Барстоудың күшін шамамен 200 адам деп есептейді. Барстоудың шайқастан кейінгі есебінде оның 110-ға жуық адамы болғаны көрсетілген. Милициядан келгендер 2-ші Миссури милиция кавалериясынан еді. Барстоу бұрыннан аймақтағы Конфедерацияның әрекеттері туралы хабардар болған, бірақ бұрынғы дабылдар негізсіз болып шықты. 7 қараша күні таңертең Барстоу Конфедерацияның ол жердегі тонаулары туралы қауесеттерге жауап ретінде жиырма адамын Гейнсвиллге жіберді, ал өзі жеке басқарып, сол сияқты күшті Рокбридж бағытына жолдады. Рокбриджден шамамен арақашықтықта Барстоудың тобы Конфедерация әскерлерімен кездесті. Барстоудың шайқастан кейінгі есебінде бұл қақтығыста Конфедерациядан тоғыз адам қаза тапқан, ал федералдылардың төрт адамы зардап шеккен, олардың екеуі қаза тапқан. Конфедерация әскерлерінің бірнеше бағыттан жақындап келе жатқанын сезген Барстоу Кларк Миллге қайта шегінді. Оның әскерінің көп бөлігі тек қолғаппен қаруланған, бірақ федералдылардың екі фунттық немесе екі зеңбірегі болды. Барстоу Гейнсвиллге жіберілген жиырма адамына бір хабаршыны, ал Маршфилдтегі федералды бекетке екіншісін жіберді, бірақ соңғысы Конфедерация шебінен өте алмады. Конфедерация күштері бірнеше бағыттан келген соң Барстоудың бекетін қоршады. Гертеис Конфедерация күшін 1500-нен астам деп есептейді, сақтаушы Фрэнсис Э. Кеннеди Конфедерация күшін 1750 адамға бағалайды, ал Огайо штаты университетінің дайындаған шайқас туралы қорытындысында Конфедерация күшін шамамен 1000 адам деп көрсетеді. Конфедерацияда сондай-ақ төрт 6 фунттық зеңбірек болды. Кларк Миллдегі шайқас сағат 11-де басталды. Шайқас бес сағатқа созылды, Барстоу оны федералдық күзет шебі бұзылғанша үзіліспен атыс деп сипаттады. Жергілікті тарихшы Дэнни Келлер бұл шайқасты артиллериялық жекпе-жек деп сипаттайды, ол Конфедерация әскерлері федералдық позицияны қоршап алып, кері шегіну жолын кесіп тастауымен аяқталды. Шайқас барысында федералдылар барлық оқ-дәрілерін жұмсады. Түн жайлағанда, Бербридж Барстоуға бітім туралы ұсыныс жасады, оған туын көтеріп, капитуляциялау шартын ұсынды; федералды офицер келісті. Федералды әскерлер босатылып, Кларк Миллдегі блокхаус қиратылды. Тарихшы Джеймс МакГиеге сәйкес, Конфедерация әскерлері 200 қару, екі зеңбірек, шамамен 40,000 долларлық жабдық және көптеген жылқыны тартып алды. Барстоудың шайқастан кейінгі есебінде Конфедерация әскерлері федералды тұтқындарға жеке мүліктерін сақтап қалады деп уәде бергені, бірақ кейін жылқыларын алып кеткені айтылған.

Салдары

Барстоудың есебінде федералдылар жеті адамды өлтіріп, екі адамды жараланғаны айтылады, ал федералды офицер 34 конфедераттың қаза тапқанын, ал тағы да көп адамның жараланғанын мәлімдеді. Бёрбридж өз кезегінде конфедераттардың төрт жаралысы болғанын мойындады. Николс федералдылардың төрт адам қаза тауып, шамамен 150 адам тұтқынға алынғанын хабарлады. Кеннеди федералдылардың жоғалтуларын 119 адам деп есептеді, оның ішінде 113-і тұтқынға алынды. МакГи шамамен 150 федералды тұтқынға алғанын мәлімдеді. Шайқас аяқталғаннан кейін Барстоу Маршфилдке бет алды, ал конфедераттар Кларк Милл аймағынан Брайант Крикке қарай шегінді. 14-ші Миссури штаты милициясының атты әскерлері шайқастан кейінгі күні қарсы шабуыл жасады, Озарктен Дуглас округіне, содан кейін Арканзас штатының Дубуке қаласына қарай жылжыды, жолында шамамен 30 конфедератты өлтірді немесе тұтқынға алды.