Кіріспе

Америка Азаматтық Соғысының шайқасы

Кейп-Жирардо шайқасы – 1863 жылдың 26 сәуірінде Миссури штатының Кейп-Жирардо қаласында болған Америка Азаматтық Соғысының әскери көрсетілімі. Бұл қақтығыс Конфедерация Бригады генерал Джон С. Мармадуктың АҚШ Бригады генерал Джон Макнилді Оңтүстік-Шығыс Миссури арқылы қуудың бір бөлігі болды. Қақтығыс бүгінге дейін шайқас ретінде танымал болғанымен, бұл салыстырмалы түрде шағын қақтығыс болды, және оның басты маңызы генерал Мармадукедің екінші Миссури жорығын тоқтатқан шешімді кезеңі болды.

Өмірбаян

Генерал Мармадук 1863 жылғы 18 сәуірде Солтүстік-Шығыс Арканзастан Миссуриге екінші шабуылды бастады. Шабуыл барысында ол бірнеше жүз қарусыз және аттан түскен әскерлеріне қажетті жабдықтама алуды жоспарлады. Генерал қарусыз әскерлері қалып қойса дезертирлік жасайды деп қорқады, бірақ оларды алып кетсе, шабуыл кезінде түтқындалған қару-жарақ пен жылқылармен жабдықталуы мүмкін еді. Мармадук өзінің шамамен 5000 сарбазын екі бригададан тұратын екі колоннаға бөлді. Полковник Джордж У. Картер бір колоннаны басқарды, ол полковник Колтон Грин басқарған бригададан және Картердің өзі басқарған бригададан құралды. Екінші колоннаға полковник Джозеф О. Шелби жетекшілік етті және ол полковник Джордж В. Томпсон басқарған «Темір бригадасынан», сондай-ақ полковник Джон К. Бербридж басқарған тағы бір бригададан тұрды. Барлығы, дивизияда сегізден онға дейін артиллериялық құрал болды. Генерал Мармадук полковник Картердің колоннасына Блумфилдке қарай жылжуға және АҚШ бригадир-генералы Джон МакНил басқаратын Федералды гарнизонды басып алуға тырысуға бұйрық берді. Егер МакНил қашып кетсе, Конфедерация әскерлері оның солтүстікке қарай Пилот-Кнобқа, аймақтың Одақ штабына баратынын болжады. Сондықтан Мармадук полковник Шелбидің колоннасын солтүстікке, Фредериктаунға осындай әрекетті тоқтату үшін ертіп алып жүрді. Шелбидің колоннасы 1863 жылғы 22 сәуірде Фредериктаунға келді, бірақ Картердің колоннасы Минго батпақтарын кесіп өту қиын болғандықтан 23 сәуірге дейін Блумфилдке жетпеді. Картер Блумфилдке келгенде, МакНилдің оны екі күн бұрын қиратып кеткенін көрді. МакНилдің Пилот-Кнобқа баратын жолда Мармадуктың орналасқан жерін білгендіктен, Пилот-Кнобқа шегіну туралы бұйрыққа бағынбай, керісінше, солтүстік-шығысқа қарай, мықты бекінілген Кейп-Жирадоға қашып, 24 сәуірдің кешінде жетті. Картерге МакНил Фредериктаун мен Пилот-Кнобқа баратын жолдан басқа бағытта қашса, оны қумай тұруға ескертілді. Алайда, Картер бұйрыққа бағынбай, МакНилді Кейп-Жирадоға дейін, шамамен 4 мильге дейін қуды, 25 сәуірде күндіз жетті. Картер МакНилге гарнизонның капитуляциясын талап етіп, 30 минут ішінде жауап беруді талап ететін хат жіберді. Хатқа Конфедерация генерал-майоры Стерлинг Прайс қол қойды, оның аты МакНилге генерал Прайс жақын маңда екендігіне үрей тудыруы тиіс еді. Алайда, МакНил өзінің қорғанысының күштілігіне сенімді болды және капитуляциялаудан бас тартты. Шабуылдан қорқып, Картер генерал Мармадукеге жағдай туралы хабарлады, ол дереу полковник Шелбидің колоннасымен бірге Картердің әскерлерін Кейп-Жирадодағы кез келген әрекеттерге күш беру үшін аттанды.

Беделді құрылыс

1861 жылы генерал Улисс С. Грант Кейп-Жирардо қаласының маңызды жерлерінде төрт бекініс салуға рұқсат берді. Олар А, В, С және D форттары деп аталды. А форты қаланың солтүстік жағында, Миссисипи өзеніне қарайтын тіктеуге орналастырылды және қаланы өзендегі Конфедерация канонерлік кемелерінен қорғау үшін салынды. В форты қазіргі Оңтүстік-Шығыс Миссури мемлекеттік университеті орналасқан төбеде салынды және Перривилл және Джексон жолдары (қазіргі Бродвей даңғылы) арқылы қалаға жақындауға тырысатын жаудан қорғау мақсатында болды. С форты қазіргі Оңтүстік Эллис көшесі мен Гуд Хоуп көшесінің қиылысына жақын орналасқан және Блумфилд, Гордонвилл (қазіргі Тәуелсіздік көшесі) және Коммерция (қазіргі Спригг көшесі) жолдарынан келетін жауды күзеткен. Дегенмен, D форты Кейп-Жирардо шайқасында маңызды рөл атқармады.

Іс-қимыл

25 сәуір түні генерал МакНил шабуылды күтіп, әйелдер мен балаларды өзеннің жоғары жағындағы қауіпсіз жерге пароходпен эвакуациялауға бұйрық берді. Сол түні екі канонерлік кеме мен бір пароход МакНилдің әскерлеріне көмек үшін қосымша күштермен келді. Канонерлік кемелер орналасқаннан кейін МакНил қаланың Миссисипи өзені жағынан ешқандай қауіп көрінбейтіндігін сезді, сондықтан өзен бойындағы А және D бекіністерінен зеңбіректерді қаланың батыс жағындағы B және C бекіністеріне көшірді. Дегенмен, кейбір полктер шайқас аяқталғаннан кейін келген болуы мүмкін. Генерал Мармадуктың толық дивизиясы қаланың батыс жиегіне жеткен кезде, ол полковник Бербридж бригадасын орталыққа, Шелбиді сол жаққа, ал Картерді оң жаққа орналастырды. Олардың қатары солтүстіктегі Сент-Мэри зиратының шығыс жағынан (қазіргі Миссури даңғылы мен Миссисипи көшесінің қиылысының маңында) оңтүстіктегі Гордонвилл жолына дейін созылды. Орталық Джексон жолында орналасқан еді. Екі тараптан да атты әскерлер шабуыл жасады, федералды әскерлер полковник Шелбидің басым атты әскерлері тарапынан кері қайтарылды, ал конфедераттар далалық артиллерия мен B және C бекіністерінің атысынан күшті қарсылыққа тап болды. Бекіністер мен Шелби бригадасы арасындағы артиллерия атысы шайқастың көп бөлігін құрады. Шайқас шамамен төрт-бес сағатқа созылды және генерал Мармадук сағат 14:00-ден кейін әскерлеріне шегінуге бұйрық бергеннен кейін аяқталды.