Кіріспе
1906 жылы құрылған қысқа желілік американдық темір жолы
Сан-Диего және Аризона шығыс темір жолы компаниясы – 1906 жылы қант магнаты, дамытушы және кәсіпкер Джон Д. Спрекельс құрған Сан-Диего және Аризона темір жолы (SD&A) ретінде құрылған қысқа желілік американдық темір жол. Көптеген инженерлер оны "Мүмкін емес темір жол" деп атады, себебі оның құрылысы зор логистикалық қиындықтармен байланысты болды. Бұл желі Сан-Диегоға шығысқа тікелей темір жол байланысын қамтамасыз ету мақсатында, Калифорния штатының Эль-Центро қаласындағы Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолы желілерімен қосылып салынды. SD&A-ның 146,4 миль (236 км) қашықтықтық маршруты Сан-Диего, Калифорнияда басталып, Эль-Центро, Калифорнияда аяқталады. SD&AE бастапқы SD&A жүйесінің шамамен 108 милінің (174 км) үстінен өтеді және төрт бөлікке бөлінген:
Негізгі желі: Сан-Диего қаласының оңтүстігінен Сан-Исидроға дейін 15,5 миль (25 км) қашықтықта. Сондай-ақ Сан-Диего троллейбусының көк желісімен де пайдаланылады. Ла-Меса тармағы: Эль-Кахон қаласына қарай шығысқа қарай 16,1 миль (26 км) қашықтықта. Сондай-ақ Сан-Диего троллейбусының қызғылт желісімен де пайдаланылады. Коронадо тармағы (қазіргі уақытта пайдаланылмайды): Ұлттық қаладағы негізгі желіден бөлініп, оңтүстікке қарай Империал-Бичке дейін 7,2 миль (12 км) қашықтықта жүреді. Desert Line (2008 жылдан бері пайдаланылмайды): Текате қаласы маңындағы Мексика-АҚШ шекарасынан Пластер-Ситиге дейін 69,9 миль (112 км) қашықтықта. SD&AE 1933 жылы SD&A операцияларын өз қолына алды, себебі қаржылық қиындықтар Спрекельстің ұрпақтарын темір жолдағы үлестерін Оңтүстік Тынық мұхитына сатуға мәжбүр етті. Жылдар бойы табиғи апаттар мен вандализм желінің бөліктерін қолдануға жарамсыз етті, ал желінің бөліктері әртүрлі тараптарға сатылды. 1979 жылы Сан-Диего қалалық көлік жүйесі (MTS) Сан-Диего троллейбусын, округ ішіндегі жеңіл теміржол жолаушылар желісін құру үшін SD&AE-ді Оңтүстік Тынық мұхитынан сатып алды. Империал округіне дейінгі қалған жол жүк тасымалы үшін қолжетімді, бұл Southern Pacific компаниясының MTS компаниясына сату шартының бір бөлігі болды. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Сан-Диего және Императорлық аңғар темір жолы SD&AE негізгі желісі мен Ла-Меса тармағында BNSF темір жолының Сан-Диего қаласының орталық бөлігіндегі соңғы станциясынан Сан-Диего аймағындағы және Сан-Исидродағы Мексика-АҚШ шекарасындағы өнеркәсіптік тұтынушыларға вагондарды тасымалдауға эксклюзивті құқыққа ие.
Main Line: Runs 15.5 mile (25 km) from Downtown San Diego south to San Ysidro. Also used by the San Diego Trolley's Blue Line. La Mesa Branch: Runs 16.1 mile (26 km) east to the city of El Cajon. Also used by the San Diego Trolley's Orange Line. Coronado Branch (currently unused): Splits from the Main Line in National City and runs 7.2 mile (12 km) south to Imperial Beach. Desert Line (unused since 2008): Runs 69.9 mile (112 km) from the Mexico–United States border near Tecate to Plaster City. SD&AE took over the SD&A's operations in 1933 after financial troubles led Spreckels' descendants to sell their interests in the railroad to the Southern Pacific. Throughout the years, natural disasters and vandalism rendered sections of the line unserviceable, and portions of the line have been sold to various interests. In 1979, the San Diego Metropolitan Transit System (MTS) bought the SD&AE from Southern Pacific to establish the San Diego Trolley, an intra county light rail passenger line. The remaining track into Imperial County is available for freight service, as part of the sale condition to MTS by Southern Pacific. As of 2021, the San Diego and Imperial Valley Railroad has exclusive trackage rights on the SD&AE Main Line and La Mesa Branch to move railcars from the end of the BNSF Railway in Downtown San Diego to industrial customers in the San Diego area and the Mexico–United States border at San Ysidro.
ХХ ғасырдың басында
1907 ж. Сан-Диего мен Аризонаның шығыс темір жолының құрылысы басталады. 1919 ж. Сан-Диего мен Аризонаның шығыс темір жолының құрылысы аяқталып, қызмет көрсету басталды. 1979 жылдың 20 тамызы: Сан-Диего қаласының Метрополитендік транзиттік даму кеңесі (MTDB) SD&AE теміржол компаниясын 18,1 миллион долларға, жаңартқыштан өткізілген күйде сатып алады (SP Пластер Сити мен Эль-Центро аралығындағы учаскеге меншік құқығын сақтайды). Ұлттық тасымал комиссиясы (ICC) MTDB-мен шарт бойынша Kyle Railways компаниясына жүк тасымалын жүзеге асыруға рұқсат береді. MTDB SD&AE-ді Невада штатындағы коммерциялық емес ұйым ретінде қайта ұйымдастырады.
ХХ ғасырдың аяғы
1980 жылдың қаңтары: Шөлдегі дауылдардың салдарынан туған су тасқыны АҚШ және Мексикадағы SD&AE Desert Line және S BC Tijuana y Tecate желілерінің бір бөліктерін қиратты. 1983 жылдың қаңтары: Мексикадағы зақымдар жөнделгеннен кейін, Kyle Railways Сан-Диего мен Пластер-Сити арасында теміржол тасымалдарын бастады. 1983 жылдың 18 маусымы: Өрт Desert Line желісіндегі екі көпірді қиратты. 1984 жылдың 18 наурызы: MTDB Техас штатының RailTex компаниясымен жүк тасымалын жүзеге асыру бойынша келісімге келді. Жаңа қызмет Сан-Диего және Императорлық аңғар темір жолы (SD&IV) болып, SDIV идентификаторымен жұмыс істейді. 1984 жылдың 25 сәуірі: ICC Kyle Railways компаниясының темір жолды жабу туралы өтінішін қабылдамады. 1984 жылдың 9 тамызы: ICC RailTex компаниясының жүк тасымалын жүзеге асыруға рұқсат берді. 1984 жылдың 15 қазаны: RailTex-тің Сан-Диего және Императорлық аңғар темір жолы Сан-Диегодан Эль-Кахонға және Сан-Диегодан Сан-Исидроға түнгі уақытта жүк тасымалын бастады, бұл кезде MTS San Diego Trolley LRV вагондары жұмыс істемейді. 1985 жылдың 1 желтоқсаны: Ла-Меса қаласындағы Тынық мұхитының оңтүстік-батыс теміржол мұражайы, Ассоциациясы, Inc. (PSRM) Сан-Диего және Аризона темір жолын (SD&A) қайта жандандырып, Камподағы Миллер-Крик және/немесе Дивизия арасындағы 16 мильдік (26 км) қызықты саяхаттық экспресс-маршруттарды ұсынды, бұл маршруттарды бу және дизельдік локомотивтермен жүзеге асырды. Мұражай SD&A/SD&AE темір жолдарының жабдықтары мен корпоративтік құжаттамасын сақтайды. 1986 жылдың 1 тамызы: SD&IV Мексиканың Коммуникациялар және Көлік хатшылығымен (SCT, lang es) тарифтерді белгілеу және Баха-Калифорнияға жүк тасымалын жүзеге асыру бойынша көп жылдық келісімге келді. 1987 жылдың 1 шілдесі: Ferrocarril Sonora Baja California, S. A. de C. V. және Мексиканың ірі темір жолдары Ferrocarriles Nacionales de Mexico (FNM) компаниясына біріктірілді. 1987 жылдың 10 қазаны: PSRM Текате қаласынан Камподан Текатеге арнайы пойызды іске қосуға шақырылды, бұл қаланың жәрмеңкесі үшін жасалды. Іс-шара сәтті өтті және "Текатеге билет" экспресс-пойыздары айына бір-екі рет жүйтіп тұрды. 1989 жылдың 14 шілдесі: SD&IV Императорлық округына жүк тасымалын бастауға дайындық ретінде Desert Line желісінде жөндеу жұмыстарын бастады. 1996 жылдың 2 тамызы: Southern Pacific (SP) компаниясы Union Pacific (UP) компаниясымен сатып алынды. 1997 жылдың 4 шілдесі: Лейксайдта орналасқан Carrizo Gorge Railway, Inc. (CZRY) Desert Line желісін пайдалану және жөндеу мақсатымен құрылды.
October 10, 1987: PSRM is invited by the city of Tecate to run a special train from Campo to Tecate, for the city's fair. The event is a success, and "Ticket to Tecate" excursion trains become regular once or twice a month. July 14, 1989: SD&IV begins repairs on the Desert Line as a prelude to the start of freight service to Imperial County. August 2, 1996: Southern Pacific (SP) is bought by Union Pacific (UP). July 4, 1997: Lakeside based Carrizo Gorge Railway, Inc. (CZRY) is formed to operate and repair the Desert Line.
2000 жылдар
4 қаңтар 2000: RailTex компаниясы RailAmerica компаниясына сатылып алынды және теміржолдың тіркеу белгісі SDIY болып өзгертілді. 2000: FNM жекешелендірілді. Тихуана-Текате желісінің меншігі SCT-ге ауыстырылды және Баха-Калифорния штаты жаңа Administradora de la Vía Corta Tijuana Tecate арқылы басқарылады. ADMICARGA SDIY компаниясымен жаңа шартқа қол қойды. 1 шілде 2001: ADMICARGA Carrizo Gorge Railway, Inc. (CZRY) компаниясын жаңа теміржол операторы ретінде тағайындады. Мексикада 16 жыл қызмет еткеннен кейін RailTex-тің SD&IV зейнеткерлікке шықты. CZRY желінің жұмысын жергілікті кәсіпкер Герман Рейес Гил басқаратын Ferrocarriles Peninsulares del Noroeste, S. A. de C. V. (FPN) компаниясына тапсырды. 15 мамыр 2004: 8 және 16-шы туннельдердегі жөндеу жұмыстары аяқталып, қираған көпірлер, соның ішінде Goat Canyon Trestle қайта салынды. CZRY Пластер Ситиге және Union Pacific Railroad станциясына жүк тасымалын ресми түрде қайта ашты. Imperial Valley-ден құмның ірі көлемде тасымалдануы Сан-Диего құрылыс нарығына дайын бетон қоспасын жеткізуге, сондай-ақ ағаш және астық сияқты жүктерді Мексикаға тасымалдауға пайдаланылды. 20 сәуір 2005: Tierra Madre Consultants Tierra Madre Railway компаниясын құрып, бір вагонды (TMRX 1) сатып алып, оны Tren Turistico del Noroeste, S. A. de C. V. компаниясына жалға берді. Бұл компания Тихуанадан Текатеге және Мехикалиден Пуэрто-Пенаскоға қатынайтын туристік пойызды іске қосуды жоспарлап отыр. 17 қазан 2008: Carrizo Gorge Railway Кампо мен Пластер Сити арасындағы Desert Line желісіндегі қозғалысты тоқтатты, себебі Баха-Калифорния үкіметінің жобасы бойынша Энсенада портының интермодальді терминалына қызмет көрсету үшін жолдарды жаңарту қажет болды. 25 желтоқсан 2009: Өрт салдарынан 3-ші туннель (Линдеро) зақымданып, "Текатеге билет" атты экскурсиялар тоқтатылды.