Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бір мезгілдегі танымның жоқтығы (немесе симультагнозия) – адамның бір уақытта бір ғана нысанды қабылдай алмауымен сипатталатын сирек кездесетін неврологиялық ауру. Бұл көру назарының мәселесі Балинт синдромының үш негізгі құрамының бірі болып табылады (қалғандары – оптикалық атаксия және оптикалық апраксия). "Симультагнозия" термині алғаш рет 1924 жылы Вольперт тарапынан қолданылып, бұл жағдайда зардап шеккен адам күрделі суреттегі жеке бөлшектерді көре алады, бірақ суреттің жалпы мағынасын түсіне алмайды деп сипаттаған. Симультагнозияны екі түрге бөлуге болады: дорсальды және вентральды. Вентральді окципито-темпоральді зақымданулар аурудың жеңіл түрін, ал дорсальді окципито-париетальді зақымданулар аурудың ауыр түрін тудырады.
Simultanagnosia (or simultagnosia) is a rare neurological disorder characterized by the inability of an individual to perceive more than a single object at a time. This type of visual attention problem is one of three major components (the others being optic ataxia and optic apraxia) of Bálint's syndrome, an uncommon and incompletely understood variety of severe neuropsychological impairments involving space representation (visuospatial processing). The term "simultanagnosia" was first coined in 1924 by Wolpert to describe a condition where the affected individual could see individual details of a complex scene but failed to grasp the overall meaning of the image. Simultanagnosia can be divided into two different categories: dorsal and ventral. Ventral occipito temporal lesions cause a mild form of the disorder, while dorsal occipito parietal lesions cause a more severe form of the disorder.
Жіктеу
Бір мезгілдегі танымның бұзылысын екі түрге бөлуге болады: дорсальды және вентральды, олардың әрқайсысы заттардың пішіні мен орналасуын қабылдаумен айналысатын дорсальды және вентральды жүйке жолдарынан атын алады. Осы екі түрлі бұзылыс әртүрлі симптомдармен және мидың жекелеген аймақтарына зақыммен байланысты.
Simultanagnosia can be divided into two different types: dorsal and ventral, with each taking its name from the dorsal and ventral circuits concerned with the perception of objects' shapes and locations, respectively. These two forms of simultanagnosia are associated with different symptoms as well as damage to separate areas of the brain.
Дорсальды бір мезгілдегі анагнозия
Дорсальды синхрондық анагнозия - париетті және төбелік бөліктердің қосылысындағы екі жақты зақымданудың салдарынан туындайды. Дегенеративтік аурулардың нәтижесінде де синхрондық анагнозия симптомдары дамуы мүмкін. Мысалы, бір зерттеуде прогрессивті деменциямен ауыратын төрт науқаста синхрондық анагнозия симптомдарымен қатар Герстман синдромының элементтері және транскортикальді сезімдік афазия дамығаны анықталды. Бұған қоса, Хантингтон ауруымен ауыратын науқастарда синхрондық анагнозияға ұқсас көру қабілетінің бұзылулары байқалған.
Dorsal simultanagnosia results from bilateral lesions to the junction between the parietal and occipital lobes. It is also possible for simultanagnosic symptoms to develop from degenerative disorders. For example, one study found that four patients with progressive dementia eventually developed symptoms of simultanagnosia as well as components of Gerstmann's syndrome and transcortical sensory aphasia. In addition, patients with Huntington's disease have been found to exhibit visual impairments similar to those of simultanagnosia.
Әрекеттің механизміне арналған ұсынылатын теориялар
Бірнеше танымдық механизмдердің кез келгеніне зақым келтіру салдарынан бір мезгілдегі танымның бұзылуы мүмкін. Сонымен қатар, егер екінші сөз бірінші сөзден соң ұзақ үзілістен кейін көрсетілсе, екінші сөзді анықтау жеңілдеді. Бұл нәтижелер бір мезгілдегі танымның бұзылуымен ауыратын науқастардың бір-бірінен кейін тез ұсынылатын объектілерді өңдеуде қиындыққа тап болатынын көрсетеді, себебі науқас назарын бір ынталандырудан екіншісіне жеткілікті жылдамдықпен ауыстыра алмайды, өйткені екінші сөзді анықтау үшін науқасқа бірінші сөзден назарын аударуға белгілі бір уақыт керек.
It is likely that damage to any of several cognitive mechanisms could result in simultanagnosia. Furthermore, if the second word was shown after a long delay following the first word, identification of the second word was easier. These results indicate that patients with simultanagnosia have difficulty processing objects presented in rapid succession, and the patient is unable to shift his attention rapidly enough between successive stimuli since a certain amount of time is required for the patient to shift his attention from the first word in order to be able to identify the second word.
Аумақтық картаға түсірудің тапшылығы
Сонымен қатар, кеңістіктік орналасуды тіркеу механизмдерінің бұзылуы да simultanagnosia-ға алып келуі мүмкін. Объектілерді анықтау үшін, көріністегі объектілердің сезімдік бейнелерін олардың дұрыс орналасқан жерлеріндегі ерекшеліктерімен байланыстыруға шоғырланған назар қажет. Париетальды зақымданулар кеңістіктік орналасудың бас картасына нұқсан келтіреді, нәтижесінде simultanagnosia сияқты түрлі тапшылықтар пайда болуы мүмкін. Егер объектілерді ажырату үшін кеңістік қажет болса, онда бас картадағы кеңістіктік ақпаратқа тікелей қол жеткізудің жетіспеуі бір уақытта бір объектіден артығын қабылдауға кедерілдіреді. Бір зерттеу жоғары деңгейдегі визуалды өңдеудің компьютерлік моделін жасады, ол төмен деңгейдегі визуалды өңдеуден өзгеше, объектілерді анықтау және бағыттану үшін бұрын сақталған ақпаратты пайдалануды қамтиды. Модельдің кеңістіктік бейнелеу жүйесінің бір бөлігі зақымданғанда, simultanagnosia симптомдары пайда болды. Simultanagnosia модельдемесінде барлық стимулдарға бірдей орын берілді, бұл модельдің бірден бірнеше объектіні анықтауына кедерілді. Модель бірінші объектіге "қарсы тұрып", назарын бұра алмады, немесе бірінші объектіні тану аяқталғаннан кейін, ол екінші объектімен ауыстырылу үшін көзден "жоғалып" кетті. Кослетт пен Саффран бір науқасты зерттеді, ол бір пішіннің орналасу ақпаратын сақтай алмады. Кеңістіктік және пішін ақпараты арасында тек бір тікелей байланыс мүмкін болғандықтан, науқас бір уақытта бір объектіден артығын қабылдай алмады. Нәтижелер көрсетіп тұрғандай, талдаудың бұзылуы, мысалы, торлық қабықшадан маңызды аймақтарды бөліп алу процесі немесе қарапайым визуалды ерекшеліктерді ажыратудағы қиындықтар simultanagnosia-ға әкелуі мүмкін.
It is also possible that impairments in mechanisms that register spatial locations lead to simultanagnosia. In order to identify objects, focused attention is required to bind perceptual representations of objects being viewed with features in their proper locations. Parietal lesions damage the master map of locations, and as a result, a variety of deficits can occur, including simultanagnosia. If space is necessary to distinguish objects, then deficits in explicit access to spatial information located in the master map leads to the inability to perceive more than one object at a time. One study developed a computer model of high level visual processing, which contrasts with low level visual processing in that it involves the use of previously stored information to identify objects and navigate. When the spatiotopic mapping subsystem of the model was partially damaged, simultanagnosic symptoms resulted. In the model simulation of simultanagnosia, the same location was assigned to all stimuli, therefore preventing the model from identifying multiple objects at once. Either the model "locked" onto the first object and was unable to disengage attention, or once recognition of the first object was completed, it "disappeared" from sight to be replaced by the second object. Coslett and Saffran studied one patient who was unable to maintain location information for more than one shape. Since only a single explicit binding could occur between spatial and shape information, the patient was incapable of perceiving more than one object at a time. The results suggest that impairments in parsing, such as the process by which important regions are extracted from the retinal image, or difficulty in discriminating elementary visual features led to simultanagnosia.
Аумақтық индекстеудің тапшылығы
Соңында, бірмезгілік агнозиясы кеңістіктік индекске қабілетсіздіктен туындауы мүмкін. Бұл белгілер алынғаннан кейін оларды индекстеуге болады, бұл оларға қосымша визуалды тәртіптер үшін тірек нүктелері ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік береді; визуалды тәртіптер – визуалды іздеу немесе текстураны бөлу сияқты элементар операциялардың тізбектері, олар объектілер арасындағы кеңістіктік қатынастарды, сондай-ақ олардың қасиеттерін анықтайды. Белгінің айқындығы оны индекстеудің оңайлығын арттырады. Тағы бір зерттеуде қатысушы инсульт салдарынан пайда болған вентральді бірмезгілік агнозиясынан кейін 18 ай өткен соң жақсарғаны байқалды, бұл "ерте вентральді бірмезгілік агнозиясы / таза Алексиядан әдеттегідей ішінара қалпына келуді көрсетеді".
Finally, simultanagnosia may result from deficits in spatial indexing. Once these features have been extracted, they can be indexed, which allows them to function as anchor points for additional visual routines; visual routines are sequences of elemental operations, such as visual search or texture segregation, which define the spatial relationships among objects as well as their properties. Saliency of a feature facilitates the ease with which it can be indexed. In another study a participant showed an improvement 18 months after stroke induced ventral simultanagnosia, this "represents the usual partial recovery from an early ventral simultanagnosia/pure alexia".