Кіріспе

Әйелдер мен қыздарға қарсы зорлық-зомбылықты тоқтату жөніндегі әлемдік белсенді қозғалыс

V Day – жазушы, драматург және белсенді Ив Энслер бастаған әйелдер мен қыздарға қарсы зорлық-зомбылықты тоқтатуға бағытталған әлемдік белсенді қозғалыс. V Day 1998 жылдың 14 ақпанында Нью-Йоркте Энслердің «Вагиналық монологтар» пьесасының алғашқы қайырымдылық көрсетілімімен басталды, ол жергілікті зорлық-зомбылыққа қарсы күресетін ұйымдарға 250 мың доллардан астам қаражат жинады. V Day ұйымдастырылып, барлық әйелдер мен қыздарға (цисгендер, трансгендер және гендерлік зорлық-зомбылыққа ұшыраған сұйық гендерлік идентитігі барлар) қарсы зорлық-зомбылықты тоқтату үшін қаражат жинау және хабардар ету мақсатымен 501(c)(3) ұйымы болып тіркелді. V Day арқылы белсенділер «Вагиналық монологтар» пьесасының авторлық құқықсыз қойылымдарын ұйымдастырып, жергілікті бағдарламаларды қаржыландыруға, қауіпсіз үйлерді, зорлау орталықтарын және отбасылық зорлық-зомбылықтан қорғау орталықтарын қолдауға, әйелдер мен қыздарды қорғау үшін заңдарды өзгертуге және әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа қатысты қоғамдық көзқарасты өзгертуге және білім беруге жәрдемдеседі. V Day аймақтарында іс-шараларды ұйымдастыру үшін 12 халықаралық үйлестіруші жұмыс істейді. Хорватиялық ғалым Рада Борич бұрынғы Шығыс блогы аймағын ұйымдастырады. Қозғалыстың тұрақты өсуі 2010 жылы 1500 жерде 5400 іс-шараның өткізілуіне әкелді. Сол кезде қозғалыс басталғаннан бері 80 миллион доллар жиналған, ал Конго, Гаити, Кения, Египет және Ирактағы 12 мыңнан астам қауымдық зорлық-зомбылыққа қарсы бағдарламалар мен қауіпсіз үйлер қаржыландырылды деп есептелді.

Миссия

V Day әйелдерді зорлау, ұрып-соғу, инцест, әйелдердің жыныс мүшелерін кесу және әйел-құлы саудасы сияқты мәселелерді шешуді мақсат етеді. Ұйым ақша жинау және халықтың санасын арттыру арқылы зорлық-зомбылыққа қарсы күресті күшейтуге, сондай-ақ әлемдегі әйелдер үшін жаңа білім беру және қорғау мақсатындағы заңнамалық бастамаларға негіз салуға ұмтылады. V Day-дің жұмысы төрт негізгі принципке негізделген. Олар:

Өнер ойлауды өзгерте алады және адамдарды әрекет етуге шақырады. Тұрақты әлеуметтік және мәдени өзгерістерді еңбек еткен адамдардың ерекше істері арқасында жүзеге асыруға болады. Әйелдер өздерінің қоғамдарының қажеттіліктерін ең жақсы біледі және тоқтаусыз көшбасшыларға айнала алады. Әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты түсіну үшін нәсіл, әлеуметтік жағдай және гендердің өзара байланысын қарастыру қажет.

V-Day науқандары

V кампаниясының екі түрі бар: Колледж кампаниясы және Қоғамдық кампания. Осы V Day кампаниялары арқылы жергілікті еріктілер мен колледж студенттері жыл сайын «Вагина монологтары», «Естелік, монолог», «Шағым мен дұға» және «Біздің кез келгеніміз: түрмеден келген сөздер» атты қайырымдылық спектакльдерін қояды. Олар сондай-ақ «V Day» деректі фильмінің «Зорлық тоқтағанша» және PBS деректі фильмінің «Менің сөздерім сенің бойыңда қандай өзгерістер тудырсын деймін» көрсетілімдерін ұсынады, сонымен қатар Spotlight кампаниясы бойынша «V Men» және «Teach In» семинарларын өткізеді. Бұл олардың қоғамдағы зорлыққа қарсы күрестегі ұйымдарға хабардарлық жеткізу және қаржы жинау мақсатында жүзеге асырылады. Жыл сайын V Day зорлық-зомбылыққа ұшыраған әйелдердің белгілі бір тобына назар аударады, осы мәселеге әлемдік БАҚ назарын аудару және осы мәселені шешуге тырысатын ұйымдарға көмек көрсету үшін қаражат жинайды. Мысалы, V Day 2007 жылы Конгода өзгерістерді қолдау үшін «Біздің ең үлкен байлығымыз: Конго Демократиялық Республикасының әйелдері мен қыздарына күш беру» кампаниясын бастады. 2011 жылғы назар орталығы Гаитидегі әйелдер мен қыздарға арналды. Осы жылы Конгодағы жұмыстардың нәтижесінде, аман қалғандардың қауымдастығы «Қуаныш қаласы» жобасы Панзи қоры мен ЮНИСЕФ-пен бірлесіп ашылды. Букаву қаласында орналасқан бұл орталықта жылына 180 конголық әйелге топтық терапия, өзін-өзі қорғау оқулары, сексуалдық білім, экология/егіншілік білімі және мәдени шаралар ұсынылады. Ив Энслердің қолдауымен және V Day кампаниясының жариялануының арқасында 2012 жылдың 14 ақпанында, он бесінші V Day күні зорлықты тоқтату және әділдік пен гендерлік теңдікті насихаттау мақсатындағы жаһандық наразылық акциясы – One Billion Rising құрылды. Бұл атау БҰҰ мен ДДҰ-ның әлемдегі кем дегенде бір рет зорлыққа ұшыраған немесе ұрып-соққан әйелдердің саны бойынша жасаған есебіне сәйкес келеді. Жоба әйелдер мен еркектерді би билеп, зорлыққа қарсы күресуге шақырады. Ол Солтүстік Африка, Азия және Таяу Шығыс сияқты 200-ден астам елге жетті, әр аймақтағы шаралар жергілікті жағдайларға, дәстүрлерге және діндерге байланысты.

Сын

2000-жылдардың басында кейбір оңшыл сыншылар V Day-ді «Валентин күнін иемденіп алу» үшін сынады. Бұл консервативті сыншылар феминистердің махаббат пен романтиканы тойлауға арналған күні зорлау, инцест және зорлық-зомбылық туралы ойлауға адамдарды шақыруы дұрыс емес деп талас жасады. Индивидуалистік феминист Венди МакЭлрой «V Day ондаған жылдар бойы феминистік мәлімдемелерге тән екі стандарттылық пен адалсыздықты көрсетеді» деп мәлімдеді және адамдарды «Валентин күнін қайтарып алуға» шақырды. Бір сын Клара Евгения Рохастың 2005 жылғы «Мексикадағы V Day науқаны: жергілікті әйелдердің белсенділігін игеру және дұрыс пайдаланбау» атты жарияланымында айтылды. Сьюдад-Хуарестегі әйелдердің қазасынан кейін V Day осы мәселеге араласты. Рохас, жергілікті феминист белсенді, денелер табылғаннан кейін, өзі де, ешкім де әділетсіздікке және өзгерістерге назар аудару үшін көп нәрсе жасай алмады деп атап өтті. Жергілікті белсенділер бес жыл бойы зорлық-зомбылық туралы хабардарлықты арттыруға тырысқаннан кейін, V Day оқиғаға ақыры назар аударды және оны жаһандық мәселеге айналдырды. Рохас оқиғаның жаһандық деңгейде жария етілуіне риза болғанымен, V Day тым кеш келді және олар дұрыс емес себептермен, яғни жариялау үшін қатысты деп санайды. Рохас сондай-ақ, қозғалысты бастапқыда осы оқиғаға қатысқан жергілікті феминистерді шеттетуі және оларды шеруді ұйымдастыруға немесе іске асыруға тартудан бас тартуы үшін де сынға алды. Тағы бір сын ЛГБТ (лесбиян, гей, бисексуал, трансгендер) қауымдастығынан түсті. «Квирлік, мүгедектік және «Вагина монологтары»» атты мақаласында Ким Холл V Day қозғалысына және әсіресе «Вагина монологтарына» қанағаттанбаушылығын түсіндірді. Холл пьеса интерсекс адамдарға қарсы зорлық-зомбылық мәселелерін жоққа шығарады және гетеросексизм мен мүгедектікке немесе мүгедектерге деген көзқарастың дұрыс еместігін күшейтеді деп санайды. Бұл сын жарияланғаннан кейін, «Вагина монологтарының» көптеген қойылымдары Солтүстік Американың интерсекс қоғамын қолдауға кірісіп, пьесалар кезінде әдебиет таратып, көрермендерді қаржылық көмек көрсетуге шақырды.