Кіріспе

Джеймс Дуглас, Мортонның 3-ші графы (1548 жылы қайтыс болды), Мортонның 2-ші графы Джон Дугластың ұлы және Мортонның 1-ші графы Джеймс Дуглас пен Шотландияның Джеймс I-нің қызы Джоанның немересі болды. Ол Шотландия королі Джеймс IV-нің әйелі Марион Бойдтан туған заңды емес қызы Кэтрин Стюартқа үйленді. Олардың үш қызы болды: Маргарет, Беатрикс және Елизавета. Оның орнын күйеу баласы, Мортонның 4-ші графы Джеймс Дуглас, оның қызы Елизаветаның күйеуі иеленді. Оның қызы леди Маргарет Дуглас, 1566 жылы оның ұлы Джеймс туғанға дейін Шотландия королевасы Мэридің мұрагері болған, Джеймс Гамильтонға, 2-ші Арран графына тұрмысқа шықты. Беатрикс Роберт Максвеллге, 6-шы лорд Максвеллге үйленді. Мортонның үш қызының барлығы да психикалық денсаулық проблемаларымен күресті.

Бречиндегі отставка

1541 жылы король Джеймс V графқа Инвернеске барып, үй қамауында болуға бұйрық берді. Бірақ король оны 1541 жылдың 17 қазанында Бречинде жолда кездестірді. Мортон Далкейт сарайындағы өкілдіктері мен жерлерін корольге қайтарды, содан кейін үйіне қайтуға рұқсат алды. Заңдық құжатқа Дэвид Битон, Холтунның Томас Эрскині, Джон Теннент, Питкэрнстің Оливер Синклері, Ларгоның Эндрю Вуд және басқа да көрнекті сарайлықтар куә болды. Жерлер дереу корольдің бұрынғы сүйіктісі Маргарет Эрскиннің күйеуі Лохлевеннің Роберт Дугласына берілді. Роберт Дуглас кейіннен 1542 жылдың 20 қаңтарында титулды Джеймс V-ке қайтарды, тек Абердур қамалын сақтап қалды. 1543 жылы Джеймс V қайтыс болғаннан кейін, граф кеңесші Арранның кеңесі алдында өзінің отставкасының заңдылығын сәтті қорғады. Мортон өзінің қарт және денсаулығы нашар екенін, Шығыс Лотианның ыңғайлылығынан алыс Инвернесте қамауда өмір сүруі қиын екенін және корольдің "қорқынышты" мінезі мен "мақтаншақ сөздермен" келген хабарларынан туған "негізді қорқыныштан" (заңмен қорғалған қорқыныштан) қиын жағдайға түскенін айтты. 1542 жылдың 29 наурызында ол өзінің наразылығын нотариусқа жасырын жаздырды. Арранның кеңесі оны қорқыныш пен үрейге қарсы тұрған "сенімді адам" деп жариялады және мәмілелер болашақта күшін жояды деп шешті. Мортонға 1543 жылы Питтендрейхтің Джордж Дугласы өзінің құқықтарын қорғауға көмектесті. Тарихшы Джейми Кэмерон Джеймс V-нің ниеті, егер ерлік Джордж Дугластың ұлына өткен жағдайда, Маргарет Эрскиннің ұлы Джеймс Стюарт, Морейдің 1-ші графына Мортон мұрасын беру болуы мүмкін деп болжайды.