Шағын Маттерхорн шыңының құрылысы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Пенин Альптерінің шыңы Клейн Маттерхорн (кейде Кішкентай Маттерхорн деп аударылады) – Швейцарияның Вале кантонындағы Зермат қаласын көріп тұратын Пенин Альптерінің шыңы. Теңіз деңгейінен жоғары орналасқан бұл жерге Еуропадағы ең биік нүктеге әуе трамвайы немесе гондола лифтісімен, сондай-ақ кез келген басқа көлік құралымен жетуге болады. Клейн Маттерхорн – Брейторн массивінің бір бөлігі және оның оңтүстік жағында Италиямен халықаралық шекараның солтүстігінде орналасқан, шамамен бірдей биіктіктегі Брейторн платосы деп аталатын жазық мұздыққа қарайды. "Клейн Маттерхорн" атауы Theodul Pass арқылы көрінетін, одан әлдеқайда үлкен көршісі – Маттерхорн шыңына сілтеме жасайды. Клейн Маттерхорн, оған іргелес шаңғы лифттерімен (аздап биік орналасқан Гобба ди Ролинге дейін) жыл бойғы шаңғы курорты болып табылады, ол "Маттерхорн мұздық жұмағы" деп сатылады және Зермат пен Брейль-Сервиния арасындағы халықаралық шаңғы аймағының бір бөлігі. Жоғары биіктікке жылдам көтерілу сезімтал адамдарда бас ауруына немесе биіктікке байланысты басқа да симптомдарға әкелуі мүмкін.

Клейн Маттерхорн канат көлігі лифтісінің құрылысы

Құрылыс лицензиясын алуға өтініш бермес бұрын, құрылыс жүргізуші Швейцария Альпілік клубымен және Швейцария Табиғатты қорғау қоғамымен келіссөздер жүргізуге тиіс болды. Бұл талқылаулардың нәтижесінде екі ірі табиғи қорық аймағы ("Маттерхорн" аймағы және "Монте Роза" аймағы) құрылды. Үшінші аймақ ("Шварцзее Теодул мұздығы – Клейн Маттерхорн" аймағы) туристік аймақ деп белгіленді. Зерматт тұрғындары Вале кантонының басқару кеңесіне шағым түсіргендіктен, лицензиялау 1969 жылға дейін кешіктірілді. 1970 жылдың желтоқсанында Швейцария үкіметі кабельдік жолға рұқсат берді, бірақ экологиялық белсенділердің наразылығынан кейін ілгерілеу 1973 жылға дейін тоқтап тұрды. Соңында, 1973 жылдың 17 желтоқсанында Федералдық кеңес наразылықтарды қабылдамады және құрылыс лицензиясын берді. Лифт жүйесін салу үшін жұмыс күшін тарту келесі үлкен қиындыққа айналды. Теңіз деңгейінен жоғары биіктікте жұмысшылардың өнімділігі қалыпты деңгейге қарағанда 50%-ға дейін төмендеді, ал жұмысшылар апталар бойы лагерьтерде тұруға мәжбүр болды. Бұл кабельдік жолдың құрылысы 1976 жылдың тамызында үш құрылыс алаңында – аңғар терминалында, үш тіреуіштер орналасқан жерде және тау терминалында басталды. Тау терминалын салу қиын міндет болды. Тау станциясында бетонның бір бөлігі қолданылды, олардың барлығы арнайы оқшауланған резервуарларда тікұшақпен тасымалданып, жылы сумен және 2% антифризбен араластырылды. Жұмыс алаңындағы ауа райы (теңіз деңгейінен жоғары биіктікте) өте ауыр болды: температура төмендеп, қар жауып, желдің жылдамдығы сағатына жететін. 1977 жылдың жазында Швейгматтеннен Трокнер Стегке дейін созылған, жалпы ұзындығы және салмағы тоннаға жететін теміржол, қол және қарсы кабельдер тасымалданды, бұл өзіндік үлкен жұмыс болды. Бұл қашықтықты жүріп өтуге бірнеше апта уақыт кетті, тік биіктігі шамамен метрге жететін, ал кабельдерді дөңгелектеріне орауға да уақыт қажет болды. 1978 жылдың желтоқсанында төрт жолдың да кабельдері орнатылды, ал қалған жұмыстар 1979 жылдың көктеміне дейін аяқталды. 1979 жылдың күзінде екі 100 орындық кабина Täsch ауылынан аңғар терминалына тікұшақпен жеткізілді, вагондар жол кабельдеріне орнатылып, 23 желтоқсанда, қысқы маусымның басталуымен қызмет көрсету басталды. Кабельдік жол Von Roll LTD Bern Switzerland компаниясымен салынды.

Even before the construction license application was filed, the building promoter had to negotiate with the Swiss Alpine Club and with the Swiss Nature Conservation Society. These discussions resulted in two large natural reserve zones (the "Matterhorn" region and the "Monte Rosa" region). The third area (the "Schwarzsee Theodul Glacier Klein Matterhorn" region) was designated as a tourist zone. Licensing was further delayed until 1969 by the citizens of Zermatt filing a complaint to the governing council of the Canton of Valais. In December 1970, the Swiss government finally gave permission for the cable way, but progress was further delayed until 1973 by objections from environmentalists. Eventually, on 17 December 1973, the Federal Council rejected objections and granted a construction license. The next major obstacle proved to be the recruitment of a work force to build the lift system. At altitudes of above sea level, worker productivity would be reduced by up to 50% compared to normal levels, and workers would be required to live for weeks on end within the camps. The construction of this cable car started in August 1976 at all three construction sites: the valley terminal, the three tower sites and the mountain terminal. Creation of the mountain terminal was a difficult undertaking. Some of concrete were used in the mountain station, all of which had to be transported there by helicopter in specially insulated tanks, mixed with warm water and 2% anti freeze. Weather conditions at the work site ( above sea level) in high mountain terrain were extreme: temperatures falling to , snowfalls, and high winds of over
In the summer of 1977 the track, hand and counter cables totalling in length and weighing to were dragged from Schweigmatten to Trockener Steg, a massive undertaking in itself. It took several weeks to cover the distance of , with a vertical altitude of almost and to rewind the cables on their reels. In December 1978, all four track cables were installed, and all remaining operations were completed by the spring of 1979. In the fall of 1979, the two 100 passenger cabins were flown from the village of Täsch to the valley terminal, attached to the hanger frames with the carriages lifted onto the track cables, with operations starting on 23 December, the start of the winter season. The Cable car was built by Von Roll LTD Bern Switzerland.

Қазіргі жұмыс

Клайн Маттерхорн – Церматтадан Фури және Трокенер Стег арқылы жүзеге асырылатын көп сатылы канат жолы сапарының соңында орналасқан. Соңғы станция таудың солтүстік беткейінде, ... биіктігінде жатыр. Түннель оны оңтүстік жағындағы Брейторн жазығымен байланыстырады. Үстіңгі жағында лифтпен (түннельдің ортасында орналасқан) және содан кейін баспақышпен көтерілуге болатын панорамалық аяқталған платформа да бар. Мұз үңгірі ("Бұздық үңгірі") оңтүстік кіреберістің сыртында, төмендегі мұздыққа көрініс ашады. 2005 жылға дейін, құрылысы аяқталғаннан бері 14 миллионнан астам жолаушы келді, орташа жылдық көрсеткіш – 560 000 адам. 2005 жылы вагондар жаңартылды. Станция – биік таулық аймақ, сондықтан жұқа ауада кез келген физикалық күш-жігерді қолданғанда сақтық таныту қажет. Мүмкін болса, Клайн Маттерхорнға жол тартқанда, ауа райына бейімделу үшін уақыт бөліңіз. Жоғары көтерілісте осыған қатысты көп ескертулер бар. Көтеріліс Еуропадағы ең ірі және ең биік жазғы шаңғы курортыне қызмет көрсетеді. Жаз айларында мұнда кәсіби және бастаушы шаңғышыларды көптеп кездестіруге болады. Шаңғы трассаларына таудың ішінде тікелей қазылған туннель арқылы қол жеткізуге болады. Клайн Маттерхорн – бірнеше сағаттың ішінде шамасы жеткізілетін бірнеше шыңдарға барудың бастапқы нүктесі. Олардың қатарында Брейторн және оның қосалқы шыңдары Поллюкс және Кастор бар.

Жоспарлар

2005 жылғы 9 желтоқсанда ZBAG (Zermatt Bergbahnen AG, осы станцияның иесі) Кляйн Маттерхорндағы инфрақұрылымды едәуір кеңейту жоспарларын жариялады. Олар Швейцарияның бес ірі сәулет фирмасына келесі талаптарды атап көрсету үшін зерттеулер тапсырды: жаңа жылыту, су, қалдықтарды шығару және электрмен жабдықтау жүйелері, жаңа дәретханалар, дүкен және кафе, мейрамхана, тау шатыры (40 орын, SAC (Schweizer Alpen Club) үлгісінде), мұздық сарайына (мұз үңгіріне) жер астынан кіру және 2 канат жолына қосалқы бөлме: біреуі Trockener Steg (3 кабельді гондола) және біреуі Testa Grigia (қос кабельді вагон). Сонымен қатар, жеке инвестор (Хайнц Юлен) қонақ үй салу идеясын көтерді. Ресми баспасөз хабарламасы (неміс тілінде).

2006 жылдың шілдесінде бұл құрылыстың жеңімпаз жобасы шыныдан жасалған пирамидадан тұратыны, сыртқы қабырғасында аспан лифттері орналасқан 4000 метрлік бақылау алаңшасы болатыны және олар жолаушыларды «жаңа шыңға» жеткізетіні хабарланды. Зермат тау кабельдік жолдары бұл құрылысты «Альп тауларындағы 4000 метрден асатын ең жаңа шың» деп насистеуге ниетті.