Тендерлік

Бультерьерлер тәуелсіз де, жалтақайып та жасай алады, осы себепті жаңадан ит ұстаған адамдарға жарамды емес деп есептеледі. Бультерьердің мінезі теңдестірілген, жақсы оқытылады. Қайта-қайта қарсылық көрсетсе де, Бультерьер клубы осы тұқымды адамдармен өте жақсы араласатындығын айтады. Ерте әлеуметтендіру иттің басқа иттермен және жануарлармен жақсы қарым-қатынас орнатуына кепілдік береді. Олардың мінезі батыл, жанға қуат сыйлайтын, көңілді және ойнақы болып сипатталады.

Денсаулық

2024 жылы Ұлыбританияда жүргізілген зерттеуде осы тұқымның өмір сүру ұзақтығы 12 жылды құрады, ал таза тұқымды иттерде бұл көрсеткіш орташа есеппен 12,7 жыл, ал будандастырылған тұқымды иттерде – 12 жыл болды. Құлақтың естімей қалуы таза ақ бультерьерлердің 20,4%-ында және түсті бультерьерлердің 1,3%-ында кездеседі, көбінесе жас шақта анықтау қиын. Көптеген бультерьерлерде тері аллергиясына бейімділік байқалады. Мысалы, блохалар, кейде масалар мен кенелердің шағуынан туындаған жәндік шағуы салдарынан жалпы аллергиялық реакция – қышыма, бөртпе және қызыл иек пайда болуы мүмкін. Ұлыбританиядағы тұқымдық сараптама бойынша олардың өмір сүру ұзақтығының медианасы 10 жыл, ал орташасы 9 жылды (1 с.ф., RSE = 13,87% 2 д.п.) құрайды, сонымен қатар көптеген иттер 10–15 жылға дейін өмір сүреді. Акродерматит, сондай-ақ бультерьер акродерматиті деп те аталады, – бұл тек ақ бультерьерлерде (соның ішінде миниатюралық бультерьерлерде) ғана кездесетін сирек кездесетін генодерматоз, моногенді аутосомдық тұқым қуалайтын ауру. Бұл жағдай көбінесе өлімге алып келеді және нашар өсу, қан сарысуындағы мыс пен мырыш деңгейінің төмендеуі, иммуножеткіліксіздік, бронхопневмония, тері зақымдануы және алыс аяқ-қолдардағы эрозиялармен сипатталады. Кейін пайда болатын басқа да белгілерге қабықшалар, папулалар, пустулалар, эритема, гиперкератоз және түссіздену жатады. Ауру өмірдің алғашқы апталарында көріне бастайды және көптеген зардап шеккен күшіктер 2 жасқа толмас бұрын қайтыс болады. Олардың дене мөлшері бір жастағы зардап шекпеген туындарына қарағанда шамамен екі есе кішідірек болады. Адамдардағы акродерматит энтеропатикасынан айырмашылығы, мырышпен толықтыру симптомдарды жақсартпайды.

Тарих

XIX ғасырдың басында "буль және терьер" тұқымдары зиянды кеміргіштерді жою және жануарларға негізделген қанды ойындарды қанағаттандыру үшін шығарылды. Буль және терьерлер көне ағылшын бульдогының (қазір жойылған) және ескі ағылшын терьерлерінің, сондай-ақ басқа терьер тұқымдарының негізінде өсірілді. Бұл жаңа тұқым жеңіл денелі терьерлердің жылдамдығы мен ептілігін, көптеген жағдайларда нашар өнер көрсеткен, тек бұқалар мен аюлармен күресуге арналған бульдогтың жанкештілігімен үйлестірді. Көптеген өсірушілер бульдогтарды терьерлермен будандастыра бастады, мұндай будандастыру ұрысқа қабілеттілікті арттырады деп саптайды. Бульдог пен терьердің будандастырылған ұрпағы құнды болғанымен, тұқымның бастапқы нысаны сақтау үшін көбінесе ештеңе жасалмады. Тұқымдық стандарттардың болмауына байланысты – өсіру сыртқы түріне емес, қабілетіне бағытталғандықтан – "буль және терьер" ақырында "Булл терьерлер" және "Стаффордшир бультерьерлерінің" ата-бабаларына бөлінді, олардың екеуі де ата-аналарына қарағанда кішкентай және басқаруға оңай болды. XIX ғасырдың ортасында Джеймс Хинкс буль және терьерлерді "Ағылшыз ақ терьерлерімен" (қазір жойылған) будандастыра бастады, жақсы дене бітімі мен әдемі басы бар тазарақ сыртқы түрін іздеді. 1862 жылы Хинкс Лондонның Челси қаласындағы Креморн бақшасында өткен иттер көрмесінде өзінің ақ бульдогы "Madman"-нан туған "Puss" есімді иесін "Булл терьер" класына тіркеді. Бастапқыда бұл иттерде қазіргі таныс "жұмыртқа тәрізді" бет болмаған, бірақ бас сүйегінің профилінде айқын тоқтау болды. Иттер бірден танымал болды және өсіру жалғасты, сәнділік пен ептілікті арттыру үшін далматин, испан пойнтері және уиппет, ал тоқтауды азайту үшін борзой және раф колли қолданылды. Хинкс өзінің иттерін ақ түсті етуді қалағандықтан, оларды осы мақсатта өсірді. Қазіргі заманғы алғашқы Бультерьер 1917 жылы "Лорд Гладиатор" деп танылды, ол тоқтауы жоқ алғашқы ит болды. Барлық ақ түсті өсірумен байланысты денсаулық проблемаларына байланысты Тед Лион және басқалар 20 ғасырдың басында түстерді енгізе бастады, олар үшін Стаффордшир бультерьерлерін пайдаланды. Түсті бультерьерлер 1936 жылы жеке тұқым ретінде танылды (кем дегенде AKC бойынша). Сыртқы түрімен қатар, нақты мінез-құлық белгілері де іздестірілді.