Кіріспе

Рабиналь – Гватемаланың Баха-Верапас департаментінде орналасқан, 2018 жылғы санақ бойынша 15 157 тұрғыны бар шағын қала. Ол сол аттас муниципалитеттің әкімшілік орталығы болып табылады. Муниципалитеттің аумағы 336 км² және 2018 жылғы санақ бойынша халық саны 40 797 адамды құрайды. Жергілікті тұрғындардың басым бөлігі – Ачи Майя тайпасына жататын, Ачи Майя тілінде сөйлейтін үндістер.

Тарих

Рабиналь елді мекені 1537 жылы Бартоломе де лас Касас майя жерлеріне жасаған экспедициясы барысында құрылған.

Испандықтар мен доминикандық монахтар

Гватемалаға екінші рет келген кезде, 1537 жылы, монах Бартоломе де лас Касас, О.П. өзінің жаңа дінге өткізу әдісін екі принципке негізделген: 1) барлық адамдарға Ілвангелді уағыздау және оларға тең қарау, және 2) дінге өту ерікті болуы керек екенін, сондай-ақ, сенім туралы білім мен түсінікке негізделуі тиіс. Лас Касас үшін бұл әдісті зайырлы отарлаушылардың араласуынсыз сынап көру маңызды болды, сондықтан ол Гватемаланың орталық бөлігінде бұрын отарланбаған, ал жергілікті тұрғындары қатыгез және соғысқа бейім деп есептелетін аймақты таңдады. Әскери күшпен басып алу мүмкін болмағандықтан, Гватемала губернаторы Алонсо де Малдонадо, егер кәсіпорны сәтті аяқталса, аймақта жаңа энкомендалар құрмауға уәде берген келісімге қол қоюға келісті. Лас Касастың монахтар тобы Рабиналь, Сакапулас және Кобанда доминикандықтардың бекінісін құрды, сондай-ақ Шахалға дейін жетті. Лас Касастың миссионерлерінің күш-жігері арқасында «Соғыс елі» деп аталған аймақ «Верапаз», яғни «Нағыз бейбітшілік» деп аталды. Лас Касастың стратегиясы – христиан әндерін саудагер-үнді христиандарына үйрету болды, олар осы аймаққа барып уағыз айтты. Осылайша ол Атитлан және Чичикастенанго басшылары сияқты бірнеше жергілікті басшыларды дінге өткізіп, Алта-Верапас аймағында бірнеше шіркеу салдырды. Олар қазіргі Рабиналь қаласының орнында христиан үндістердің тобын біріктірді. 1538 жылы Лас Касас епископ Франсиско Маррокиннің шақыруымен миссиясынан қайтарылды, ол оны Мексикаға, содан кейін Испанияға барып, миссияға көмектесу үшін көбірек доминикандықтарды іздеуіне бұйырды. 1572 жылы сол кездегі Чиапас епискобы Бартоломе де лас Касас бастаған жоба бойынша колониалды католиктік барокко стиліндегі әсем шіркеудің құрылысы аяқталды. 19 ғасырдың ортасында, Рабиналь приходтық діни қызметкері Шарль Этьен Брасссер де Бурбург жоғарғы Майяның алғашқы этнографиялық зерттеулерін жүргізіп, халықтық аңыздар мен құжаттарды жинады, сондай-ақ Рабиналь Ахидің алғашқы аудармаларын еуропа тілдеріне жасады. 1850 жылы халық саны 6500 адамға жуық деп есептелді. Рабиналь Гватемала азамат соғысының ең қанды қырғындарының ошағы болды, соның ішінде План де Санчес және Рио Негродағы оқиғалар да осы қатарға жатады. Рабиналь қаласы 1981 жылы Тәуелсіздік күнін тойлау кезінде кең ауқымды қырғынға ұшырады.