Кіріспе

Кітаптың, диссертацияның немесе басқа да жазба жұмыстың тақырыптық беті – оның тақырыбы, қосымша тақырыбы, авторы, баспагері және басылымы көрсетілген, көбінесе көркем безендірілген бет. (Ал жартылай тақырыптық бетте тек жұмыстың тақырыбы көрсетіледі.) Тақырыптық бет – кітаптың «алғы сөздерінің» немесе «кіріспесінің» маңызды бөліктерінің бірі, себебі оның және оның кері жағындағы деректер (бірге «тақырыптық парақ» деп аталады) «нақты тақырыпты және, әдетте, бірақ міндетті емес, жауапкершілік туралы мәлімдеме мен жарияланымға қатысты деректерді» анықтау үшін қолданылады. Бұл кітаптың кітапхана каталогтарында және ғылыми сілтемелерде қалай сілтенілетінін анықтайды. Тақырыптық бетте әдетте жұмыстың тақырыбы, оның интеллектуалдық мазмұнына жауапты тұлға немесе ұйым, сондай-ақ кітаптың баспагерінің аты мен мекенжайы және жарық көрген күні көрсетілген мөр болады. Әсіресе, қағаздық басылымдарда мұқабадағыдан қысқа тақырып немесе сипаттамалық қосымша тақырып болмауы мүмкін. Кітаптың жариялануы туралы қосымша ақпарат, соның ішінде авторлық құқық туралы мәліметтер, көбінесе тақырыптық беттің кері жағында басылады. Сондай-ақ, ISBN және «баспахана коды», сонымен қатар «нөмірлік қатар» деп те аталатын, томның таралымын көрсететін деректер де жиі кездеседі. Алғашқы басылған кітаптар, яғни инкунабулалар, тақырыптық беттері болған жоқ: мәтін бірден бірінші беттен басталады, ал кітап көбінесе мәтіннің бастапқы сөздері – инципит – арқылы анықталады. Басқа ескі кітаптарда кітаптың соңында колофондағы библиографиялық ақпарат болуы мүмкін.

Тарихи кітаптардың ластануы

19 ғасырда Париж жасылы және оған ұқсас мышьяк пигменттері жиі алдыңғы және артқы мұқабаларға, жоғарғы, алдыңғы және төменгі жиектерге, тақырыптық беттерге, кітаптарды безендіруге, сондай-ақ кітаптардың иллюстрацияларының баспа немесе қолмен боялған түстеріне қолданылған. 2024 жылдың ақпанынан бастап бірнеше неміс кітапханалары 19 ғасырғы кітаптарының қорына қоғамның кіруін тексеру үшін шектеді.

Жарияланымдар

Смит, М. М. (2000). Басты бет: оның ерте дамуы, 1460-1510 жылдар. Oak Knoll. Гилмонт, Дж. Ф., Ванаутгаерден, А., Деретт, Ф. (2008). Ренессанс кезеңіндегі басты бет: он үш зерттеу, одан кейін 54 басты беттің түсіндірмесі және басты бетке қатысты терминдердің сөздігі. Brepols.