Кіріспе

Канадада айналыстан алынған банкноттар – Канадада енді қолданылмайтын және айналымнан шығарылып жатқан банкноттар "айналымнан шығарылды" деп есептеледі.

Қазіргі кездегі мәселелер

Канада банкі, Канаданың банкноталарын шығарушы жалғыз мекеме, қазіргі уақытта бес түрлі номиналды ($5, $10, $20, $50 және $100) банкнота шығарады. Төменгі номиналды банкноталар монеталармен алмастырылды, ал ірі номиналды банкноталар көптеген ірі операциялар электронды түрде жүзеге асырылатын қазіргі заманда қажеттілік тудырмайды. 100 доллардан асатын канадалық банкноталарды қайта шығаруға жоспар жоқ.

Канада банкі банкноттары

Канада банкінің қазіргі Frontier Series-тен бұрын шығарылған барлық банкноттары айналымнан алынып жатыр. Алдыңғы сериялардағы Канада банкінің келесі номиналдары қолданыстан толығымен шығарылды және 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл банкноттар енді заңды төлем құралы емес:

25 доллар

25 долларлық банкнота 1935 жылы ғана, Георг V патшаның күміс юбилейін атап өту үшін шығарылды. Басқа 1935 жылғы банкноталар сияқты, ағылшын және француз тілдеріндегі нұсқалары бөлек басылды. Бұл шектеулі таралымды банкнота, көптеп басылмаған. Банкнотаның түсі сәйкес түрде патшалық күлгін болды; патша және оның жұбайы Мэридің суреттері, сондай-ақ Виндзор қамалы артқы жағында бейнеленген. 25 долларлық банкнота 1937 жылы айналымнан алынып тасталды.

500 доллар

500 долларлық банкнота тек 1935 жылғы серияға енгізілді. Одан бері осы номиналдағы банкноттар басылмаған. Банкнота сепия немесе күйдірілген сиена түсімен боялған; бетінде сэр Джон А. Макдональдтың суреті, ал артында құнарлылықтың аллегориялық бейнесі салынған. 500 долларлық банкнота 1938 жылы айналымнан алынып тасталды. 1911 жылғы басқа банкноттардың Ұлы депрессияны бастан кешіп, сақталғандығы екіталай.

$1

1 долларлық банкноттың басылуы 1989 жылы, 1986 жылы "луни" монетасы айналымға енгізілгеннен кейін тоқтатылды. Бұл банкноттар қазіргі кезде айналымда кездеспейді. 1 долларлық банкнотты қамтитын соңғы банкнот сериясы – «Канада көріністері» болды, 1 доллар 1974 жылы жасыл және қара түстерде шығарылды. Банкноттың алдыңғы жағында Елизавета II патшайымның суреті, ал артқы жағында Оттава өзенінен көрінген Парламент төбесінің суреті және өзенде ағаш ағызу жұмыстары бейнеленген.

2 доллар

2 долларлық банкноттың басылуы 1996 жылдың 18 ақпанында тоқтатылды, осыған орай оны алмастырған 2 долларлық монета – туни пайда болды. Бұл банкноттар қазір айналымда сирек кездеседі (Альбертада олар 1996 жылға дейін де сирек кездесіп, туни кең таралған жерлерде бақытсыз саналды). 2 долларлық банкнот кірген соңғы банкноттар сериясы 1986 жылы жарық көрген «Канада құстары» сериясы болды, онда бұл банкнот терракота түсімен шығарылған. Банкноттың алдыңғы жағында Елизавета II патшайымның суреті, артқы жағында екі торғай бейнеленген шалғын көрінісі салынған.

1000 доллар

2000 жылы 1000 долларлық банкноттың басылуы тоқтатылды. Бұл номинал Бас прокурордың және Корольдік Канадалық шаруа полициясының (RCMP) кеңесі бойынша алынып тасталды, себебі ол жиі ақша жылу және ұйымдасқан қылмыс үшін қолданылды. Канада Банкі қаржы мекемелерінен 1000 долларлық банкноттарды жою мақсатында қайтарып алуды сұрады. Бұл номиналдың соңғы шығарылымы 1992 жылы «Канада құстары» сериясының құрамында болды. Оның алды жағында Елизавета II-нің суреті, ал артқы жағында екі қарағай тұқымдас құсы бейнеленген.

Банкноттар шығарылған жағдайда

Айналымнан шығарылған валюта заңды төлем құралы болып қала береді, бірақ бұл кез келген кредиторды оны айырбас құралы ретінде қабылдауға міндеттемейді. Шығарылған валюта әдетте коммерциялық банктердің бөлімшелерінде айырбасталады, дегенмен кейбір банктер айырбастаушылардың банк клиенттері болуын талап етеді. Банк содан кейін шығарылған валютаны, сондай-ақ тозған валютаны жою үшін Канада Банкіне қайтарады. 1935 жылы провинциялық және Канада Доминионы банкноттары бойынша міндеттемелер Канада Банкіне, ал 1950 жылы жеке банктер банкноттары бойынша міндеттемелер берілді. 2016 жылдың 31 желтоқсанына дейін провинциялық, Доминион, жеке банктер және тоқтатылған Канада Банкі номиналдарының жалпы сомасы 1,139 миллиард долларды құрады, оның ішінде 765 миллион доллардан астамы 1000 долларлық банкноттарда. Бұл сомаға байланысты міндеттемелер Канада Банкінің кітаптарында бүгінгі күнге дейін сақталады. 2018 жылдың 27 ақпанында Канада Үкіметі 2018 жылғы Федералды бюджетінде барлық шығарылған банкноттарды енді заңды төлем құралы етпеу жоспарлары бар екенін жариялады. Егер заң қабылданса, бұл банкноттар номиналдық құнын сақтайды және айналымдағы банкноттарға айырбастауға болады. Қазіргі бес номинал – 5, 10, 20, 50 және 100 доллар – осы уақытта әсер етпейді, бірақ үкімет болашақта осы номиналдардың ескі сериялық үлгілерінен заңды төлем құралы мәртебесін алу туралы шешім қабылдауы мүмкін. 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап барлық сериядағы 1, 2, 25, 500 және 1000 долларлық банкноттар енді заңды төлем құралы болып табылмайды. Канада Банкі бұрын шығарған барлық басқа банкноттар заңды төлем құралы болып қалады.