Кіріспе

Ирландияның Корк округіндегі Францискан монастырының қираған орындары

Килкреа монастыры – Ирландияның Корк округіне қарасты Овенс қаласының жанында орналасқан қираған ортағасырлық аббатхана. Монастырь мен батыстағы қираған Килкреа қамалы екеуі де 15 ғасырдың ортасында Кормак Лейдер МакКартидің шақыруымен, ағылшын әскерлерінен қорғану мақсатында Францискан монахтарымен салынған. 1500 жылдардың соңында ағылшын әскері бірнеше рет монастырды тонады, осыдан ол көп зақым көрді, бірақ 1620 жылдарға дейін монахтар оны пайдалана берді. Маккарти 1494 жылы шайқаста қаза тауып, осы жерге жерленген. Бұл орын қабірстан ретінде үздіксіз пайдаланылып келеді, және оның ішінде әйелі Эйблин Дубх Ни Чонайл оған арнап жазған аңызға толы әнмен танымал Арт О Лаогердің қабірлері де бар. Аббатхананың басты ерекшеліктері – дөңгелек жол, оңтүстік жағындағы трансепт және солтүстік жағындағы монастырлар. Тар мұнараға тік және иіліп өтетін баспалдақпен көтерілуге болады. Мұнараның айналасындағы бөлмелер бұрын жатақханалар, күнделікті бөлмелер және ас үйлер болған. Килкреа атауы Кира есімді ерте ортағасырлық әйел монахтан шыққан, ол Сент-Оуэн (Овенс) приходындағы монастырьдың шығысында әйелдер монастырын құрған деген аңыз бар.

Тарих

Аббат 1465 жылы Кормак Лейдер Маккарти, Мускери лорды, бұрынғы христиандық орында францискандықтар үшін құрылды. Брайд өзенінің аңғарында орналасқан, ол 6-ғасырдағы қасиетті әйел Кира (сонымен қатар Сент Крейд деп те аталады) есімімен аталады, ол осы жердегі алғашқы монастырдың әйел бастығы болған және аңыз бойынша хордың ортасында жерленген болуы мүмкін. Аббат пен жақын орналасқан Килкреа қамалы бүгінгі ашық даланың ішінде орналасқан болса да, бұл орындардың бастапқыда қазіргі тасталып кеткен ерте ортағасырлық елді мекеннің шығыс-батыс осі бойында орналасқандығы айтылады. Килкреаға алғаш рет 1542 жылы ағылшын әскері шабуыл жасап, 1584 жылы тонады, бірақ Маккартитің демеуімен пайдалану жалғасты. 1597 жылы ол Кормак Макдермот Маккартиге берілді. Ол екі рет жөнделді, соның ішінде 1604 жылы, және 1620-жылдарға дейін қолданыста болды, 1621 жылы Фр. Джон Гулд Жоғарғы дәрежедегі қызметкер ретінде тіркелді. Оның жері 17-ғасырдың басынан бері жалпы жерлеу үшін пайдаланылып келеді, көбінесе аббат шіркеуінің қираған жеріндегі зиратта. Бұл 1494 жылдан 1616 жылға дейін Мускеридің Маккартилерінің жерленген орны болды, Кормак Маккартиден бастап. Дегенмен, олардың қабірлерінен ешқандай із қалған жоқ. Кормак Лейдер Маккартидің қабірінде: "Hit Jacet Cormac filius Derm ittu Magni MlcCarthy, Domii nus de Illutsgraiyli IFlayn, at istius conventus prinius fun dator An. Dont. 1495" деген жазу бар. Мұнараның жоғарғы қабаттарындағы бас оның бейнесі деп есептеледі. Килкреяда жазылған, Ренн қолжазбасы деп аталатын 15-ғасырға жататын қолжазба Францияның Ренн қаласында сақтаулы. 125 парақтан тұратын, қағазы нашар сапалы кітап Диншенхас үлгісінің маңызды мысалы болып табылады. Орта ғасырдың соңына жататын, ұзындығы 2,5 дюйм, ені 2,5 дюйм болатын жеке овалды реликвар табылған. Оның екі жағына "IN HOC SIGNUM VINCE" және "EICCE BENEDICTUS AGNUS DEI" деген сөздер жазылған. Бұл затты алып жүруге арналған болса керек, себебі оған тізбек ілуге болатын иілген арқандар бар. Аббат Ирландияның Ұлттық ескерткіші, #182 болып табылады, бұл оны мемлекеттік қорғауға құқылы етеді. Алайда, зиратта металл іздеушілердің заңсыз қазба жұмыстарын жүргізгені туралы хабарлар бар.

Сәулет және орналасуы

Килкреа аббаттығы негізгі шіркеу немесе капелланың төңірегінде орналасқан бірнеше ғимараттардан тұрады. Сақталған қиратылысқа қарамастан, аббаттық салыстырмалы түрде жақсы сақталған, оның ішінде мұнарасы, монастырь және шығыс, батыс және солтүстік жаққа қараған ғимараттар бар. Аббаттықтың капелласында негізгі зал, ғибадатхана, трансепт және L тәрізді дәліз бар. Оған батыс қабырғасындағы есік арқылы кіруге болады. Аркада негізгі залды оңтүстік дәлізден және трансепттен бөліп тұрады. Ғибадатхананың шығыс қабырғасында үлкен терезе бар, ол бастапқы қиылысқан ою-өрнегін жоғалтқан. Қалған төрт тік терезе оңтүстік қабырғаға сегмент тәрізді жиектері бар ойыстар арқылы орнатылған және бір немесе екі бөліктен тұратын шыны панельдерді (жарықтарды) қамтиды. Шығыс терезесінің астындағы бас алтарьдың іздері табылмаған, бірақ оңтүстік қабырғада жақын жерде аркалы бассейн (су тартқыш) табылған. Ғибадатханаға іргелес 16 ғасырда салынған сакристия орналасқан, оның үстінде скрипторий орналасқан. Монастырь аумағы шіркеудің солтүстігінде орналасқан. Аркадалар монастырьдан жоғалып кеткен, бірақ шатыры жоқ екі қабатты құрылыстар жақсы сақталған және көбінесе зақымдалмаған. Шығыс қапталында капелла және асхананың қалдықтары немесе мүмкін ас үй (33 x 21 фут) орналасқан, одан жоғары жатақханалар орналасқан. Кейбір жазбаларда аббаттықта бір кезде емхана болғандығы туралы мәліметтер бар, бірақ нақты бөлме анықталмаған. Скрипторийдің өлшемдері 39 x 17 фут және ол оқу бөлмесі ретінде де пайдаланылған болуы мүмкін. Ортағасырлық ирландиялық аббаттықтарындағы барлық осындай бөлмелер сияқты, бұл бөлме де ең жақсы жарықтандырылған бөлме болды; Килкреадағы бөлмеде 11 биік екі жарықты терезе бар. Есіктің сыртында киелі суға арналған ойық орналасқан, ал есік үстіндегі қабырғада үлкен үш жарықты терезе қалдығы бар. Мұнара төрт қабаттан тұрады, едендері ағаштан жасалған және тас тіреулерге тіреледі. Әр қабат қарапайым, тар, жалпақ терезелермен жарықтандырылған. Тек ең жоғарғы қабатта әр қабырғада бір-бірден арка тәрізді терезе бар. Мұнараның негізі кең, баспалдақ пен мұнараға өту үшін кеңірек.