Кіріспе
1990 жылы Франко Зефиреллинің түсірген "Гамлет" фильмі – Уильям Шекспирдің аттас трагедиясы негізінде салынған, Франко Зефирелли режиссерлік еткен және бас рөлде Мел Гибсон ойнаған драмалық фильм. Фильмде Гленн Клоуз, Алан Бейтс, Пол Скофилд, Иан Холм, Хелена Бонэм Картер, Стивен Диллейн және Натаниел Паркер де ойнады. АҚШ, Ұлыбритания және Италия елдерінің бірлесіп түсірген фильмі, Мел Гибсонның бірлесіп құрған Icon Productions компаниясының алғашқы туындысы болды.
Hamlet is a 1990 drama film based on the Shakespearean tragedy of the same name, directed by Franco Zeffirelli and starring Mel Gibson as the eponymous character. The film also features Glenn Close, Alan Bates, Paul Scofield, Ian Holm, Helena Bonham Carter, Stephen Dillane, and Nathaniel Parker. An international co production between the United States, the United Kingdom, and Italy, the film was the first produced by Icon Productions, a company co founded by Gibson.
Сюжет
Фильм көбінесе түпнұсқа пьесаның сюжетін ұстанады, бірақ көркем фильмнің қалыпты ұзындығына сай болу үшін кейбір әңгімелер мен екінші дәрежелі кейіпкерлерді жіберген. Бұл нұсқада заманауи өзгерістер де жасалмаған.
Өндіріс
Зефирелли 1989 жылғы сәуір айында Лос-Анджелесте өткен баспасөз конференциясында фильмнің түсіріле бастағанын жариялады. Мел Гибсон да сол баспасөз конференциясында болды, онда ол Гамлет рөлін ойнайтыны хабарланды. Зефирелли жас көрермендерге түсінікті және қызықты болатын Шекспирдің бейімделуін жасауға ниеттенген, ал Гибсонды актерлік құрамға алу – осы аудиторияны фильмді көруге тарту мақсатымен жасалған қадам деп есептелді. Гибсон өзінің әріптестерінің бірі, көрнекті шекспирлік актер Пол Скофилдті құдай санаған, оның қасында Шекспирді ойнау тәжірибесін "Майк Тайсонмен рингке шақырылғандай" сезіммен сипаттады. Дунноттар қамалы, Стоунхейвен және Блэкнесс қамалы фильмде түсірілім алаңдары ретінде пайдаланылды. Довер қамалы Гамлет пен оның отбасының үйі – Эльсинор қамалының негізгі орны болды. Интерьерлер Лондонның Шеппертон студиясында түсірілді. Осы мақсатта ол "Жыртқыш Макс" (Mad Max) және "Өлімшіл қару" (Lethal Weapon) фильмдерімен танымал Гибсонды бас рөлге шақырды. Картмелл мәтін қатты қысқартылғанын, бірақ әйелдер рөлінің күшейтілгенін де атап өтті. Дж. Лоуренс Гантнер Зефиреллинің операторлық шеберлігі Гибсонды танымал еткен әрекет фильмдері жанрынан көп нәрсе алғанын, орташа кадр ұзақтығы алты секундтан кем екенін айтты. Гибсонды таңдағанда режиссер актердің беделін өнердің бір бөлігіне айналдырды, көрермендерді "оның басқа фильмдерінен күткен Гибсонды көруге" итермеледі. Шындығында, Зефирелли "Өлімшіл қару" фильміндегі Гибсонның кейіпкері Мартин Риггстің өзін-өзі өлтіруді ойлаған көрінісін көргеннен кейін Гибсонды рөлге бекітті. Гамлет пен Лаэрттің арасындағы айқас – Гибсонның әрекет фильмдеріндегі тәжірибесін пайдаланудың мысалы; Гибсон Гамлетті тәжірибелі қылышшеңгер ретінде бейнелейді.
Сыни жауап
Зеффиреллидің "Гамлеті" туралы алғашқы пікірлер қарама-қайшы болды. The New York Times газетінің журналисі Карин Джеймс Зеффиреллидің "табиғи, эмоционалды күшті" режиссурасын жоғары бағалады, сондай-ақ Гибсонның "күшті сезімдерге толы" ойынын "күшті, зиялы және мазаққа түсірілмейтін" деп сипаттады. Лос-Анджелес Таймс газетінің Майкл Уилмингтон Гибсонның "Гамлетін" "Эдиптей қирау" деп атады және Кеннет Бранаг немесе Дэниел Дэй-Льюис Гибсоннан гөрі Гамлет рөліне лайықтырақ болар еді деп мәлімдеді. Кейінірек сол газеттің редакциялық мақаласында Гибсонның ойыны "есте қалған ең бейтарап және түсінікті Гамлет" деп аталды. Metacritic сайтында фильм 18 сыншының пікіріне сүйене отырып 53% балл алды, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A-дан F-ға дейінгі шкала бойынша A бағасын берді.
Кассалық жинақ
Фильм АҚШ және Канадада 20,7 миллион доллар, ал Ұлыбританияда 1,6 миллион доллар тапты.
Марапаттар
Фильм екі «Оскар» сыйлығына ұсынылды: «Ең үздік көркемдік безендіру» (Данте Ферретти, Франческа Ло Шиаво) және «Ең жақсы костюм дизайны» (Маурицио Милленотти) номинациялары бойынша. Сэр Алан Бейтс Клаудиус рөлін сомдағаны үшін BAFTA сыйлығының «Ең үздік екінші пландағы актер» номинациясына ие болды.