Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі ойыншыға арналған үстел ойыны
Two player board game
"Амазонкалар ойыны" (испан тілінде El Juego de las Amazonas; көбінесе қысқасынан "Амазонкалар" деп аталады) – 1988 жылы Аргентиналық Уолтер Замкаускас ойлап тапқан екі ойыншыға арналған абстрактілі стратегиялық ойын. Ойын кезінде фигуралар жылжытылып, қарсыластардың қозғалысын шектеу мақсатында алаңдардан бөгеледі. Соңғы қозғала алатын ойыншы жеңіске жетеді. Бұл ойын аумақтық ойындар тобының мүшесі, Го және шахматтың алыс туысы болып саналады. "Амазонкалар ойыны" 10x10 шағын шахмат тақтасында (немесе халықаралық шахмат тақтасында) ойналады. Кейбір ойыншылар бір түсті тақта қолдануды ұсынады. Екі ойыншы – Ақ және Қара; әр ойыншының төрт амазонкасы бар (шахматтағы амазонка фигурасымен шатастырмау керек), олар тақтада оң жақта көрсетілгендей орналастырылады. Сондай-ақ маркерлер (шашкалар, покер чиптері т.б.) да қажет.
The Game of the Amazons (in Spanish, El Juego de las Amazonas; often called Amazons for short) is a two player abstract strategy game invented in 1988 by Walter Zamkauskas of Argentina. The game is played by moving pieces and blocking the opponents from squares, and the last player able to move is the winner. It is a member of the territorial game family, a distant relative of Go and chess. The Game of the Amazons is played on a 10x10 chessboard (or an international checkerboard). Some players prefer to use a monochromatic board. The two players are White and Black; each player has four amazons (not to be confused with the amazon fairy chess piece), which start on the board in the configuration shown at right. A supply of markers (checkers, poker chips, etc.) is also required.
Ережелер
Ақ түстілер бірінші қозғалады, содан кейін ойыншылар кезекпен қозғалады. Әр қозғалыс екі бөліктен тұрады. Біріншіден, ойыншы өзінің амазонкаларының біреуін бір немесе бірнеше бос қыштарды түзу сызықта (перпендикуляр немесе диагональ бойынша) жылжытады, дәл шахматтағы ферзьдің қозғалысы сияқты; ол екі түстің амазонкасы немесе жебе тұрған қыштарға өте алмайды немесе кіре алмайды. Екіншіден, жылжудан кейін, амазон өзі қонған қыштардан басқа бір қышқа жебе атып жібереді, бұл да ферзь сияқты қозғалыс. Бұл жебе кез келген перпендикуляр немесе диагональ бағытта (тіпті амазонның дәл сол жолымен кері қарай, қаласа бастапқы қышқа немесе оның үстінен) жүре алады. Жебе, амазон сияқты, басқа жебе түскен немесе екі түстің амазоны тұрған қыштардан өте алмайды немесе кіре алмайды. Жебе түскен қыш енді қолданылмайтынын көрсету үшін белгіленеді. Қозғалыс жасауға болатын соңғы ойыншы жеңіп шығады. Тең түсу мүмкін емес.
White moves first, and the players alternate moves thereafter. Each move consists of two parts. First, one moves one of one's own amazons one or more empty squares in a straight line (orthogonally or diagonally), exactly as a queen moves in chess; it may not cross or enter a square occupied by an amazon of either color or an arrow. Second, after moving, the amazon shoots an arrow from its landing square to another square, using another queenlike move. This arrow may travel in any orthogonal or diagonal direction (even backwards along the same path the amazon just traveled, into or across the starting square if desired). An arrow, like an amazon, cannot cross or enter a square where another arrow has landed or an amazon of either color stands. The square where the arrow lands is marked to show that it can no longer be used. The last player to be able to make a move wins. Draws are impossible.
Аумақ және ұпай
Ойын стратегиясы жебелерді (сондай-ақ, төрт амазонканы) пайдаланып, қарсыластың амазонкаларының қозғалысын тоқтату және аумақты біртіндеп қоршауға негізделген, қарсыластарды кішігірім аймақтарда қоршап, өздеріне үлкен аумақтарды иеленуге тырысу. Әр қадам қолжетімді ойын алаңын азайтады, және соңында әр амазонка басқа амазонкалардан бөлінген аумақта қалады. Амазонка осы аумақта қозғалып, қозғалуға орын қалмайынша жебелерін атуға болады. Барлық қадамдарды ойнау қиын болғандықтан, ойын көбінесе барлық амазонкалар бөлек аумақтарда қалғанда аяқталады. Көп аумақты иеленген ойыншы жеңеді, себебі қарсыласы өз аумағын жылдам толтыруға мәжбүр болады. Амазонка турнирлерінде тең түскен жағдайда ұпайлар қолданылуы мүмкін. Ұпай санағанда, ойыншыға қалған қадамдар саны әдетте сол ойыншының амазонкалары орналасқан аумақтардағы бос жайлардың санына тең болғанымен, кемшіліктері бар аумақтар кездесуі мүмкін екенін ескеру қажет. Ең қарапайым мысал – түзу сызықта емес, ортасында амазонка орналасқан үш бір түсті шаршы (мысалы, a1+b2+c1, амазонка b2-де).
The strategy of the game is based on using arrows (as well as one's four amazons) to block the movement of the opponent's amazons and gradually wall off territory, trying to trap the opponents in smaller regions and gain larger areas for oneself. Each move reduces the available playing area, and eventually each amazon finds itself in a territory blocked off from all other amazons. The amazon can then move about its territory firing arrows until it no longer has any room to move. Since it would be tedious to actually play out all these moves, in practice the game usually ends when all of the amazons are in separate territories. The player with the largest amount of territory will be able to win, as the opponent will have to fill in their own territory more quickly. Scores are sometimes used for tie breaking purposes in Amazons tournaments. When scoring, it is important to note that although the number of moves remaining to a player is usually equal to the number of empty squares in the territories occupied by that player's amazons, it is nonetheless possible to have defective territories in which there are fewer moves left than there are empty squares. The simplest such territory is three squares of the same colour, not in a straight line, with the amazon in the middle (for example, a1+b2+c1 with the amazon at b2).
Тарих
"Амазонка ойыны" алғаш рет 1992 жылдың желтоқсанында Аргентинаның "Эль Асертихо" ойын журналында испан тілінде жарияланды. Майкл Келлер жазған ағылшын тіліндегі мақұлданған аудармасы 1994 жылдың қаңтарында "World Game Review" журналында және 1995 жылы Visual Basic графикасымен жаңартылған нұсқасында пайда болды. Бұл, квадраттық тор графигінің кубикалық кіші графигінің Гамильтондық жолын табуға келтіру арқылы дәлелденеді. Жалпыланған Амазонкалар (яғни, n x n тордағы Амазонкалар ойынының кез келген бастапқы орналасудан жеңімпазын анықтау) – PSPACE толық. Мұны екі тәсілмен дәлелдеуге болады. Бірінші тәсіл – PSPACE толық деп белгілі жалпыланған Хекс позициясын Амазонка позициясына келтіру. Екінші тәсіл – PSPACE толық болатын GEOGRAPHY BP3 деп аталатын белгілі бір түріндегі жалпыланған географияны Амазонка позициясына келтіру. Бұл Амазонка позициясында тек бір қара патшайым және бір ақ патшайым қолданылады, осылайша жалпыланған Амазонкалар тек әр тараптан бір патшайымға рұқсат берілген жағдайда да PSPACE толық екенін көрсетеді.
El Juego de las Amazonas was first published in Spanish in the Argentine puzzle magazine El Acertijo in December 1992. An approved English translation written by Michael Keller appeared in the magazine World Game Review in January 1994. and an updated version with graphics in Visual Basic in 1995. This is proven by reducing it to finding the Hamiltonian path of a cubic subgraph of the square grid graph. Generalized Amazons (that is, determining the winner of a game of Amazons played on a n x n grid, started from an arbitrary configuration) is PSPACE complete. This can be proved in two ways. The first way is by reducing a generalized Hex position, which is known to be PSPACE complete, into an Amazons position. The second way is by reducing a certain kind of generalized geography called GEOGRAPHY BP3, which is PSPACE complete, to an Amazons position. This Amazons position uses only one black queen and one white queen, thus showing that generalized Amazons is PSPACE complete even if only one queen on each side is allowed.