Кіріспе

Өкпелік секвестрация – өкпе тініне айналатын тіндік бөлік қалыпты өкпе дамуындағыдай, өкпе артериясының қанмен қамтамасыз етілуіне жалғанбаған медициналық жағдай. Сондықтан, бұл тіндік бөлік қалыпты бронхтық тыныс жолдарымен байланыспайды және организмнің тыныс алуына қатыспайды, үлес қоспайды. Бұл жағдай көбінесе балаларға диагноз қойылады және туа біткен деп саналады. Көбірек және көбірек жағдайларда, бұл зақымданулар жүктілік кезеңіндегі ультрадыбыс тексеруі арқылы анықталады.

Презентация

Симптомдар әртүрлі болуы мүмкін, бірақ олардың арасында тұрақты құрғақ жөтел болады.

Себеп

Өкпе тұтқындауының туа біткен проблема ме, әлде қайталанатын өкпе инфекциясының нәтижесі ме деген мәселе әлі де қызу талқылауда. Көпшілік пікір бойынша, экстралобарлық өкпе тұтқындаулары нәрестелік кезеңдегі өкпе ақауларынан, ал интралобарлық өкпе тұтқындаулары жасөспірімдер мен жас ересектердегі қайталанатын өкпе инфекцияларынан дамуы мүмкін. Тұтқындаудың қалыптасуына қатысты ең көп қолдау тапқан теория – бастапқы ішек алды бөлігінен пайда болатын қосымша өкпе бүршігі. Осы қосымша өкпе бүршігінің көп мүмкіндікке ие тіндері қалыпты дамып келе жатқан өкпемен бірге қаудальды бағытта жылжуы мүмкін. Ол қанмен жабдықталуын аортамен байланысы бар қан тамырлары арқылы алады және бастапқы ішек алды бөлігін жабады. Аортамен байланыстар жүйелік артериялық қанмен жабдықталуды қамтамасыз ету үшін сақталады. Қосымша өкпе бүршігінің ерте эмбриологиялық дамуы қалыпты өкпе тінінде тұтқындаудың қалыптасуына әкеледі. Тұтқындаудың жабылуы плевра қабығының ішінде жүреді. Бұл – интрапулмональды түр. Ал қосымша өкпе бүршігінің кейінгі дамуы өкпеден тыс түрге әкеледі, ол асқазан-ішек жолымен байланысқа түсуі мүмкін. Екі түрдегі тұтқындаудың артериялық қанмен жабдықталуы көбінесе көкірек немесе іш аортасынан жүзеге асады. Сирек жағдайларда, кеуде білігі, ішкі сүт безі, қолтық асты немесе бүйрек артериясы да қатысуы мүмкін. Интрапулмональды тұтқындау қалыпты өкпе тінінің ішкі плеврасында пайда болады. Әдетте, трахеобронхиалды ағашпен байланыс болмайды. Ең көп кездесетін орны – артқы базальды сегмент, және өкпе тұтқындауларының шамамен үштен екісі сол өкпеде пайда болады. Веналық дренаж көбінесе өкпе тамырлары арқылы жүзеге асады. Ішек алды бөлігімен байланыс өте сирек, ал осыған байланысты аномалиялар жиі кездеспейді. Өкпеден тыс тұтқындау толықтай өз плевра қапшығына жабылады. Ол диафрагманың үстінде, ішінде немесе астында пайда болуы мүмкін, және олардың көп бөлігі сол жағында орналасады. Трахеобронхиалды ағашпен байланыс болмайды. Веналық дренаж көбінесе жүйелік веналық жүйе арқылы жүзеге асады. Ішек алды бөлігімен байланыс және диафрагмалық жарық сияқты байланысты аномалиялар жиірек кездеседі.

Диагностика

Бронхопульмонарлық секвестрация (БПС) – төменгі тыныс жолдарының сирек кездесетін туа біткен ақаулығы. Ол трахеобронхиалдық ағашпен қалыпты байланысы жоқ, жүйелік қан айналымы арқылы артериялық қанмен қамтамасыз етілетін, жұмыс істемейтін қалыпты өкпе тінінің массасынан тұрады. БПС барлық туа біткен өкпе ақауларының 1-6 пайызын құрайды деп есептеледі, бұл оны өте сирек кездесетін ауруға айналдырады. Секустрациялар анатомиялық белгілері бойынша жіктеледі. Интралобарлық секустрацияда зақым қалыпты бөліктің ішінде орналасқан және өз висцеральді плеврасы болмайды. Экстралобарлық секустрацияда масса қалыпты өкпеден тыс орналасқан және жеке висцеральді плевраға ие. Өкпелік секустрациялардың 75 пайызының қанмен қамтамасыз етілуі көкірек немесе іш аортасынан жүзеге асырылады. Қалған 25 пайызының қан ағыны субклавиандық, қабырғааралық, өкпе, перикардиофреникалық, анонимді, ішкі сүт, целиак, көкбауыр немесе бүйрек артерияларынан түседі.

Интралобарлық секвестрлеу

Интралобарлық түрлер барлық секвестрлердің 75 пайызын құрайды. Көбінесе жасөспірім немесе ересек жаста қайталамалы пневмониялармен көрінеді. Өкпе тіні, ол пайда болған бөліктің бірдей висцеральды плеврасының ішінде жатады. Ерлер мен әйелдер тең дәрежеде зардап шегеді. Артериялық қанмен жабдықталу көбінесе төменгі кеуде немесе жоғарғы іш қуысының аортасынан жүзеге асырылады. Веналық дренаж көбінесе өкпе тамырлары арқылы сол жақ жүрекшеге бағытталады, солдан-солға шунт құрады. Жанама қосылыстар көк тамырға, азигос тамырына немесе оң жүрекшеге болуы мүмкін. Екі жағдайда үштен екісінде секвестр сол жақ төменгі бөлігінің артқы сегментіндегі паравертебральды ойыста орналасқан. Экстралобарлық секвестрлерден айырмашылығы, ол сирек басқа даму аномалияларымен байланысты. Науқастар төменгі бөліктегі өкпе инфекциясының белгілері мен симптомдарымен келеді. Бактериялар Кохн тесіктері арқылы қоныс аударғанда немесе секвестр толық емес болғанда инфекцияның дамуы мүмкін деп саналады.

Суреттеу

Артериограмма жүйелік қан ағынын анықтауда маңызды роль атқарды, нақты диагноз қоюға және операцияға дейінгі жоспарлауға мүмкіндік берді. Жаңа бейіндеу техникаларының пайда болуы бұл көзқарасты өзгертіп, жаңа бағыт берді.

Кеуде рентгенографиясы

Секестрация көбінесе кеуде қуысының немесе өкпе паренхимасының ішінде біркелкі тығыз масса түрінде көрінеді. Қайталама инфекция масса ішінде кисталық қуыстардың пайда болуына алып келуі мүмкін. Бронх арқылы байланыс нәтижесінде ауа-сұйықтық деңгейлері байқалуы мүмкін.

Ультрадыбыстық зерттеу

BPS-тің әдеттегі сонографиялық бейнесі – жақсы көрінетін немесе дөңгелексіз болатын эхогенді біртекті масса. Кейбір зақымданулар кисталық немесе одан да күрделі болып көрінеді. Допплерлік зерттеулер аортадан бастау алатын ерекше аберрантты жүйелік артерияны анықтауға және веналық дренажды нақтылауға көмектеседі.

СТ

КТ сканирование өкпе секвестрациясын диагностикалауда 90% дәлдікке ие. Ең көп кездесетін көрінісі – біртекті немесе әртекті, кейде кисталық өзгерістері бар қатты масса. Сирек кездесетін анықтамалар: ауа-сұйықтық деңгейі бар үлкен қуыстық зақымдану, ауа немесе сұйықтық қамтитын көптеген кішкентай кисталық зақымданулар жиынтығы немесе анық шекарасы бар кисталық масса. Зақымдану шегіндегі эмфизематоздық өзгерістер ерекше және олар кеуде рентген суретінде көрінбей қалуы мүмкін. Зақымдануларды ең жақсы көрсету үшін КТ техникасы, қазіргі заманғы көлемдік сканерлеуді пайдаланып, тез интравенді (IV) контраст инъекциясының жылдамдығын, көлемін және өлшеміне қарай уақытын талап етеді. Көп жазықтықты және 3D реконструкциялар көмектеседі.

МРТ

Контрастпен күшейтілген МРА немесе тіпті дәстүрлі Т1 салмақталған спиндік эхо (СЭ) суреттері өкпелік секвестрлеуді диагностикалауға көмектеседі, әсіресе аортадан базальдық өкпе массасына жүйелік қанмен қамтамасыз етілуін көрсетеді. Сонымен қатар, МРА массаның веналық дренажын көрсетуі мүмкін және одан да инвазивті зерттеулер қажеттігін болдырмауы мүмкін. Дегенмен, КТ жұқа қабырғалы кисталарды және эмфизематоздық өзгерістерді МРТ-ге қарағанда анығырақ көрсетеді.