Кіріспе
Тюльпан қабықшалының түрі – жылқы жаңқасы
Speciesbox
|image = Pleuroploca gigantea. jpg
|image caption = In situ, note the orange soft parts
|genus = Triplofusus
|species = giganteus
|authority = (Kiener, 1840)
|synonyms ref = On average, it weighs over 11 pounds. Although known as a horse conch, this is not a true conch, as it is not in the family Strombidae. With a shell length that can reach 60 cm, this species is the largest gastropod in United States waters, and one of the largest gastropods in the world.
Түр туралы мәліметтер
Speciesbox
|image = Pleuroploca gigantea. jpg
|image caption = In situ, note the orange soft parts
|genus = Triplofusus
|species = giganteus
|authority = (Kiener, 1840)
|synonyms ref = On average, it weighs over 11 pounds. Although known as a horse conch, this is not a true conch, as it is not in the family Strombidae. With a shell length that can reach 60 cm, this species is the largest gastropod in United States waters, and one of the largest gastropods in the world.
|сурет = Pleuroploca gigantea.jpg
|сурет сипаттамасы = Табиғи ортада, қызғылт сары жұмсақ бөліктеріне назар аударыңыз
|туыс = Triplofusus
|түр = giganteus
|авторы = (Kiener, 1840)
|синонимдер = Орташа салмағы 11 фунттан асады. Жылқы жаңқасы деп аталғанымен, бұл нағыз жаңқа емес, себебі ол Strombidae тұқымдастығына жатпайды. Қабығының ұзындығы 60 см-ге дейін жете алады, бұл түр АҚШ суларындағы ең ірі гастропод және әлемдегі ең ірі гастроподтардың бірі.
Speciesbox
|image = Pleuroploca gigantea. jpg
|image caption = In situ, note the orange soft parts
|genus = Triplofusus
|species = giganteus
|authority = (Kiener, 1840)
|synonyms ref = On average, it weighs over 11 pounds. Although known as a horse conch, this is not a true conch, as it is not in the family Strombidae. With a shell length that can reach 60 cm, this species is the largest gastropod in United States waters, and one of the largest gastropods in the world.
Таксономия
Triplofusus giganteus 1840 жылы Луи Чарльз Кинер атын берген, бастапқыда Fasciolaria gigantea деп аталған. Бұл түр кейін Pleuroploca туысына жатқызылды. 1953 жылы оған Triplofusus деген атау ұсынылды. T. giganteus сондай-ақ, 1825 жылы Джордж Бреттингэм Соверби I атайтын Fasciolaria papillosa деген атпен де белгілі болды, бірақ бастапқы сипаттаманың қысқалығы және типтік үлгінің жоғалғанына байланысты бұл атаудың бастапқыда қандай түрге қатысты екенін анықтау мүмкін емес.
Тарату
Бұл үлкен теңіз шаяғы Американың Атлант мұхитының жағалауында, АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатынан солтүстікке қарай, Мексика шығанағындағы Юкатанға дейін таралған. *T. giganteus* екі жапырақты молдаулармен сирек тамақтанады, тіпті олар оңай қолжетімді болған жағдайда да, бірақ *Atrina* туысына жататын қалам қабықшаларын жейді, олар оның рационының 20% құрауы мүмкін. Оның аквариум жағдайында *Clibanarius vittatus* түрінің кішкентай кеудегер крабтарымен қоректенгені байқалған. Тұтқынға алынған *T. giganteus*-тың өз тегінің өкілдерін жегені анықталған, бірақ мұндай жағдайлар жеткілікті тамақтандырылмаған жануарларда ғана тіркелген.
Көбею
Әйел Т. giganteus шамамен алты немесе жеті жасқа келгенде репродуктивтік пісілігіне жетеді және қабығының ұзындығы 200-ден 250 мм-ге дейін жетеді. Бір рет шағылысқанда, аналық 400-ге дейін жұмыртқа қапшықтарын туады, әр қапшықта 70-ке дейін балапаны болады. Дегенмен, шағылысу сирек болады және олар репродуктивтік пісілігіне жеткеннен кейін бірнеше жыл ғана өмір сүреді.
Жыртқыш жануарлар
Тигр акулалары көбінесе T. giganteus-ты жейді.
Паразиттер
Triplofusus giganteus-тің паразиттеріне Lophotaspis vallei трематодасы жатады.
Қазіргі заман
1969 жылы АҚШ-тың Флорида штаты оны штаттық қабық деп жариялады. Бұл қабық үлкен өлшемді болғандықтан қабықтарды жинаушылардың арасында танымал.
Археологиялық және антропологиялық қолданыстар
Классикалық майя өнерінде жылқы шалғасы түрліше қолданылған, оның ішінде элиталық жазушылардың бояу мен сия сақтағыштары ретінде, сондай-ақ керней немесе труба ретінде. Флориданың оңтүстігіндегі Калуса және Теквеста сияқты үндістер жылқы шалғасын түрлі заттар жасау үшін пайдаланған. Қабықшаның толық бөлігі немесе көбінесе тек колумелласы ғана ағаш тұтқаға бекітіліп, балға немесе ағаш өңдеу құралы ретінде қолданылған. Қабықшаның спиральді бөлігі су ішуге арналған кесе ретінде пайдаланылған. Колумелладан салмақтар немесе балық аулауға арналған салдақтар да жасалған.
Қорғау
T. giganteus популяциясы азайып барады, және олардың шағылысу оқиғаларының сирек кездесуі оларды популяцияның күрт төмендеу қаупіне ұшыратады.
Пайдаланылған әдебиеттер
Розенберг, Г. 1992 ж. "Теңіз қабыршақтары энциклопедиясы". Дорсет: Нью-Йорк. 224 б. 91 бет.