Кіріспе

VI корпус (алтыншы армия корпусы) – Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясының корпусы болды.

Құрылу

Корпус 1862 жылғы 18 мамырда Вирджиния түбегіне жаңадан келген генерал-майор Уильям Б. Франклиннің дивизиясын және осы мақсат үшін IV корпустан алынған генерал-майор Уильям Ф. Смит дивизиясын біріктіру арқылы Алтыншы уақытша корпус ретінде құрылды. АҚШ Соғыс департаменті бұл уақытша шараны бекіткеннен кейін, құрама Потомак армиясының VI армия корпусы деген тұрақты атау алды. Франклин корпус командирі болып тағайындалды, ал Генри У. Слокум Франклин дивизиясының басшылығына ие болды. 1862 жылғы 20 маусымда корпустың құрамында барлығы 24 911 адам болды, оның ішінде 19 405 адам қызметке қабілетті және жабдықталған, ал корпустың артиллериясы 40 зеңбірек құрады.

1862 жыл

Жеті күндік шайқаста Гейнс Милл шайқасында Слокум дивизиясы генерал-майор Фитц Джон Портерге көмекке жіберілді және қатысты шайқаста 8 мыңнан кем адамның арасынан 2021 адамын жоғалтты. Смит (2-ші) дивизиясының Вермонт бригадасы Савидж стансасындағы шайқаста белсенді рөл атқарды, сонда 5-ші Вермонт 209 сарбазды жоғалтты. Корпус Жеті күндік шайқаста басқа да жерлерде шайқасты, бірақ Малверн төбесінде резервте қалды. Жарым арал кампаниясынан кейін VI корпус Вашингтонға қайтарылды және 27 тамызда Булл-Ран көпірінде аяқталған шайқаста қатысқан Слокумның (1-ші) дивизиясының Бірінші Нью-Джерси бригадасынан басқа, Екінші Булл-Ран кампаниясына қатыспады, онда 339 адам қаза тапты, жараланды және хабарсыз кетті, ал бригада командирі генерал Джордж У. Тейлор өлімге алып келетін жарақат алды. Мэриленд кампаниясында Слокум дивизиясы Кремптонның сағасында Оңтүстік таудың беткейіне сәтті шабуыл жасап, жауды берік бекінісінен ығыстырды; Слокумның жоғалтуы 533 адамды құрады (113 қаза тапты, 418 жараланды, 2 жоғалып кетті). Антиетам шайқасында корпус, полковник Уильям Эрвин бригадасынан басқа, резервте ұсталды, ол Қанды жолаққа шабуылға қатысты. Уильям Ф. Смит дивизиясының 1-ші бригадасын басқарған Уинфилд Хэнкок, дивизия командирі генерал-майор Израиль Б. Ричардсон қаза тапқаннан кейін II корпустың 1-ші дивизиясын басқаруға тағайындалды, өйткені дивизиядағы ең жоғары шенді бригада генералы Джон К. Колдуэлл дивизияны басқаруға тым жас деп есептелді. Осы кезде корпуста маңызды өзгерістер болды. Ол IV корпустың генерал-майоры Дариус Н. Коуч дивизиясын қосып алып, құнды күш алды, ол енді VI корпустың 3-ші дивизиясы болды, оған генерал-майор Джон Ньютон басшылық етті. Генерал Франклин VI және I корпустардың Сол жақ Ұлы дивизиясын басқаруға тағайындалды, ал генерал Смит корпустың басшылығына ие болды. Генерал Слокум XII корпустың басшылығына көтерілді, ал генерал-майор Уильям Т. Х. Брукс Слокумның 1-ші дивизиясын басқаруды қабылдады, ал бригада генералы Альбион П. Хоу Смиттың (2-ші) дивизиясын басқаруға тағайындалды.

1863 жыл

Фредериксбургте, 13 желтоқсан 1862 жылы корпустың бірнеше полкі ғана қатысты, бірақ барлығы ауыр артиллериялық отқа ұшырады. Алайда, корпус сол жерде, 1863 жылдың 3 мамырында, ең батыл және ерлікпен көзге түсіп, танымал болды. Осыған дейін корпус толығымен үлкен шайқасқа қатыспаған, тек оның бөлімдері ғана жарым аралдағы және Антиетам шайқастарында күш көрсеткен. Ақыры, генерал-майор Джозеф Хукер Потомак армиясын Чанселлерсвиллге жеткізгенде, VI корпусты Фредериксбургтің алдында қалдырды, оны жаудың күшті күштері әлі де бақылап тұрды. Корпусқа жаңадан тағайындалған генерал-майор Джон Седжвик Марй биіктігіне шабуыл жасауға бұйрық берді. Бұл биіктік, бұрынғы шайқастағы шабуылдардың барлығына тойтарыс берген, енді VI корпустың штыкпен шабуылымен алынды. Ньютон мен Хоу дивизиялары полковник Хирам Бернхамның жеңіл дивизиясымен бірге шайқасқа қатысты. Брукстің (1-ші) дивизиясы күнінің соңында Салем шіркеуі түбінде шайқасқа қатысты. Бұл шайқаста корпус 4589 сарбазды жоғалтты (485 қаза тапты, 2619 жараланды, 1485 жоғалып кетті). Жоғалғандардың көп бөлігі Салем шіркеуі түбіндегі шайқаста қаза тапты. Шабуылдан бір күн бұрын корпустың тізімінде 23 730 адам «қызметке қабілетті» деп көрсетілген, олардың ішінде шайқасқа қатысқандардың саны 20 000-нан аз болды. Жеңіл дивизия шайқастан кейін таратылды, оның полктері басқа дивизияларға бөлінді. Геттисбург жорығында дивизияларға генералдар Хорацио Г. Райт, Хоу және Ньютон басшылық етті. Олар 1863 жылдың 1 шілдесінде Мэриленд штатының Манчестер қаласында орналасып, Геттисбургке жету үшін шамамен 17 сағатта 37 мильден астам жол жүрді. 1-ші дивизия Литтл Раунд Топ және Бидай даласында шайқасқа қатысты. Сол кезде Одақ армиясының ең ірі корпусы болғанына қарамастан (16 000 адам), VI корпус көбінесе Геттисбургтің шығысында резервте сақталды. Шабуылдың екінші және үшінші күндері корпус бірлік ретінде сақталмады, оның бригадалары желідегі қиықтарды жабу үшін шашырап кетті. 2 шілдеде бригада генерал Александр Шалер бригадасы оң жақ флангдағы XII корпусты қолдау үшін шайқасқа жіберілді; Ньютон дивизиясының сол жағындағы генералдар Генри Л. Юстис және Фрэнк Уитон бригадаларында да бірнеше сарбаздар қаза тапты. Уитон бригадасы күнінің соңында сол фланқты тұрақтандыруға көмектесті. (Ньютон корпустан шығып, I корпустың басшылығына тағайындалды, ал бірінші күні Джон Ф. Рейнольдс қаза болғаннан кейін Уитон шайқастың қалған бөлігінде 3-ші дивизияға басшылық етті.) Геттисбургтен кейін Роберт Ли армиясын қуғанда Вермонт бригадасы Мэриленд штатының Фанкстаун қаласында шайқасқа қатысты, онда бұл бригада бір шақырымнан астам ұзындықтағы желіге жайылып, жалғыз және көмексіз, әлдеқайда көп күштердің қаһарлы шабуылына тойтарыс берді. Вермонт сарбаздары аз ғана шығынға ұшырады, өйткені олар ыңғайлы, табиғи позицияны басып алған. Вирджинияға оралғаннан кейін корпус Бристоу жорығына қатысты. 1863 жылдың 7 қарашасында Раппаханнок станциясында жаудың бекіністеріне сәтті шабуыл жасады. 6-шы Мэн және 5-ші Висконсин осы шабуылда ерекше көзге түсті, шабуылдаушы топты бастап, тек штыкпен бекіністерді басып алды. Бұл жеңіс қана емес, сонымен қатар генерал-майор Джубал Эрли дивизиясынан көптеген тұтқындар, ұсақ қару-жарақ, артиллерия және шайқас туларын қолға түсірді. Майн-Ран жорығында дивизияларға генералдар Райт, Хоу және Генри Д. Терри басшылық етті, бірақ олар шайқасқа қатыспады. Корпус Брэнди станциясында қыстауға орналасты.

1864 жыл

1864 жылғы наурыз айында армия қайта ұйымдастырылғанда бірнеше өзгерістер енгізілді. 3-ші дивизия таратылды, Шейлер бригадасы Горацио Г. Райттың (1-ші) дивизиясына берілді, ал Генри Л. Юстис және Уитон бригадалары 2-ші дивизияға қосылды, оның құрамына генерал Джордж В. Гетти тағайындалды, ол IX корпуста және Суффолк қоршауында VII корпуста дивизия командирі болып қызмет еткен. 3-ші дивизияның орнын 3-ші корпустың 3-ші дивизиясы басты, аталған корпус таратылған болатын; бұл дивизияның басқаруы генерал-майор Джеймс Б. Рикеттке жүктелді. Корпустың құрамында 49 жаяу әскер полкі, 8 батареядан тұратын артиллерия бригадасы (48 зеңбірек) және жаяу әскерлік міндеттерді атқаратын ауыр артиллерия батальоны болды. Барлығы 24 163 адам "қызметке қабілетті және жабдықталған" еді. Шөл және Спотсильвания шайқастарында VI корпус өте қиын күреске қатысты. Шөлде Гетти дивизиясының Вермонт бригадасы Рапидан өзенін кешіп өткен 2800 сарбаздың 1232-сін жоғалтты. Спотсильванияда Райт дивизиясының Джерси бригадасы қатыгез шайқасқа қатысты, 15-ші Нью-Джерси полкіндегі қаза тапқандар саны соғыс бойына бір ғана жағдайда теңестірілді. Генерал Седжвик 9 мамырда Спотсильванияда снайпер оғынан қаза тапты, бұл корпустың сарбаздарына үлкен қайғы әкелді, олар өздерінің "Джон ағасын" жақсы көріп, құрметтеген. Генерал Райт корпустың басқаруын иеленді, бригадалық генерал Дэвид А. Расселл 1-ші дивизияның басқаруын Райттен кейін иеленді. 10 мамырда полковник Эмори Аптон VI корпусынан таңдалған он екі таңдалған полктерден құралған шабуыл тобын басқарды; олар қолма-қол шайқастан кейін "Есек аяқкиім" деп аталатын жердегі Конфедерация бекінісін басып алды, онда байонет жаралары жиі беріліп, қабылданатын. 12 мамырда бүкіл корпус "Қанды бұрыш" деп аталатын жерде шайқасты, ондағы жауынгерлік Азамат соғысының тарихындағы ең қатал және жақын шайқастардың бірі болды. Шөлдегі корпустың жоғалғандары 5035 адамды құрады (719 қаза тапқан, 3660 жарақат алған, 656 жоғалған); ал Спотсильванияда 4042 адам (688 қаза тапқан, 2820 жарақат алған, 534 жоғалған). 1864 жылғы 1 маусымда Колд-Харбор шайқасында корпус тағы бір ауыр жоғалды, оның 2715 сарбазы қаза тапты немесе жарақат алды. Әскермен бірге Петербургке жетіп, ол бекіністі қоршауға байланысты алдын ала операцияларға қатысты. Бірақ ол онда ұзақ тұрмады. Генерал-лейтенант Джубал А. Эрлидің Мэрилендке шабуыл жасауына байланысты, оған қарсы тұру үшін әскерлерді ауыстыру қажет болды, және 1864 жылғы Аңғарлық науқандарда VI корпусы осы міндетке таңдалды. 6 шілдеде Рикетстің (3-ші) дивизиясы Сити-Пойнттен кемеге отырып, 8 шілдеде Балтиморға қонды және Эрлиге қарсы аттанды. Бұл дивизия келесі күні Монокаси шайқасына қатысты, және Эрлиді жеңе алмаса да, оның Вашингтонға қарай жылжуын тоқтатты, бұл қорғанысқа ұйымдасуға уақыт берді. Қалған екі дивизия 10 шілдеде Вашингтонға келіп, Эрлиге шабуыл жасады, оның алға жылжуы қала шегіндегі Форт Стивенске жетті. Бұл шайқастың ауыртпалығы Геттидің (2-ші) дивизиясының 3-ші бригадасының бригадалық генералы Дэниел Д. Бидуэллге тиді, бұл бригададағы полк командирлерінің барлығы дерлік, біреуінен басқа, қаза тапты немесе жарақат алды. Корпус Эрлиді Мэриленд арқылы Вирджинияға дейін, содан кейін Шенандоа аңғарына дейін қуды. Генерал-майор Филип Шеридан Шенандоа армиясының басқаруына тағайындалды, ол VI, VIII және XIX корпустардан құралды, және аңғардағы оның науқаны Үшінші Винчестер, Фишердің төбесі және Седар-Криктегі жеңістерінің арқасында есте қаларлық болды. Соңғы шайқаста Шериданның Винчестерден саяхаты болды, содан кейін Эрли ешқашан қалпына келмеген жеңіліс болды. Гетти дивизиясы Седар-Крикте ерекше көзге түсті, басқа бөлімшелер шегінгеннен кейін жаудың шабуылын ұзақ уақыт бойы тоқтатты. Генерал Расселл Үшінші Винчестерде, ал генерал Бидвелл Седар-Крикте қаза тапты. Опекуондағы корпустың жоғалғандары 1699 адамды құрады (211 қаза тапқан, 1442 жарақат алған, 46 жоғалған). Седар-Крикте ол 2126 адамды жоғалтты (298 қаза тапқан, 1628 жарақат алған, 200 жоғалған). 22 тамыздан 20 қазанға дейін Шенноа науқанында оның жалпы жоғалғандары 4899 адамды құрады, тамыз айындағы "қызметке қатысуға" жарамды 12 615 сарбаздан. Генерал Уитон Расселлдің басқаруын иеленді, ал бригадалық генерал Трумэн Сеймур Седар-Крикте ауыр жарақат алған генерал Рикетстің орнына 3-ші дивизияның басқаруына тағайындалды.

1865 жыл

1864 жылдың желтоқсанында VI корпус Потомак армиясына Петербург траншеяларына оралды, қысқы жайлауларын жасады және Велдон темір жолының жанына орналасты. 1865 жылдың 2 сәуірінде корпус Петербург бекіністеріне жасалған соңғы шабуылда маңызды және шешуші рөл атқарды. Содан кейін Аппоматток науқанында Лидің шегініп бара жатқан әскерлерін қарқынды қуып жете бастады, оның барысында корпус Сейлер сағасында шайқасты. Бұл VI корпустың соңғы шайқасы болды және ол барлық шайқастарындағыдай шапшаңдық, қатал күрес (кейде штыкпен), жеңіс және көптеген адамдар, тулар, қару-жарақтар мен материалды тұтқындау сипаттамаларымен ерекшеленді. Корпус өзенді кесіп өтетін кезде Конфедерация жасаған шабуыл артиллерияның көмегімен тойтарылды, ал қарсы шабуыл генерал-лейтенант Ричард С. Юэллдің қатарын бұзды. Роберт Лидің үлкен ұлы Джордж Вашингтон Кустис Ли және Юэлл федералдық күштерге түскен тұтқындардың арасында болды. Генерал-майор Джордж Вашингтон Кустис Ли 37-ші Массачусетс полкінің қарапайым сарбазы Дэвид Даннелс Уайтпен шайқас даласында күшпен тұтқынға алынды. VI корпус 1865 жылдың 28 маусымында таратылды.