Кіріспе

Гурзуф (Гурзу́ф) – Қырым Автономиялық Республикасының Ялта муниципалитеті аумағындағы курортты қала (қалалық типтегі елді мекен), көптеген елдер Украинаның бөлігі деп танитын және Ресей Қырым Республикасы ретінде қосып алған аймақ. Халқы:

Қара теңіздің солтүстік жағалауында орналасқан. Бұл жерде I Юстиниан салған VI ғасырға жататын бекініс орналасқан, оны Прокопий Горзубитайлардың бекінісі деп атаған. Кейіннен генуялықтар бұл бекіністі қайта жаңартып, Гарзуни, Грасни және Горзаниум деп атады, сондай-ақ бас сот судьясының резиденциясы етіп белгіледі. Бұл бұрынғы Қырым татарларының ауылы, қазір Үлкен Ялтаның құрамына кіреді. Александр Пушкин 1820 жылы Гурзуфқа келген, ал балетмейстер Мариус Петипа осы жерде қайтыс болды. Халықаралық балалар орталығы «Артек» (бұрынғы КСРО Жас пионерлер лагері «Артек») Аю Дағ (Айыр тауы) тауының артында орналасқан. Қалада Әлемдік скауттар ұйымының Еуразия аймағының кеңсесі орналасқан. Гурзуф пен Аю Дағ тауының арасында Сууксу мүйісі жатыр. Мүйістің үстінде мұнара, ортағасырлық зират және Пушкинге арналған шағын ескерткіш орналасқан.

Атауы

Атаудың шығу тегі нақты анықталмаған. Кейбір зерттеушілер бұл атау латын тіліндегі Ursus – "аю" деген сөзден шыққан деп санайды, себебі қаланың жанында "Аю тауы" (Аю Даг) орналасқан. Ал басқалары Хорзув, Хорзувати атауларының Тавр немесе Гото-Алан түбірі бар екенін айтады және оны "гор джакх" – тау аңғары, таулар арасындағы аңғар деп түсіндіреді. Уақыт өте келе "Горзувити" жер атауы Курсайти, Горзовий, Юрзуф және Гурзуф болып өзгерген.