Қар үстінде жүретін танк тәрізді көліктер

Кіріспе

Жабық кабинасы бар, жүк көлігінің мөлшеріндегі, қарда жүруге арналған толық рельстік көлік.

Төрт рельстік қарда жүретін көлік.

Карлыша (қар және тізгіштің қосындысы) – жабық кабинасы бар, жүк көлігінің мөлшеріндегі, қарда жүруге арналған толық рельстік көлік. Басты өндірушілер – PistenBully (Германия), Prinoth (Италия) және Tucker (АҚШ).

Қар тазалау машиналары

Қарды тасымалдау емес, күтіп-ұстауға арналған қар машинасы қар тазалау машинасы деп аталады. Басқаша атаулары – "писта машиналары", "жол тегістегіштер" (солтүстік америкалық ағылшын тілінде) немесе "piste bashers" (британдық ағылшын тілінде), себебі олар шаңғы жолдары ("pistes") мен қар көліктеріне арналған жолдарды дайындау үшін қолданылады.

Басқа функциялар

Қарды күтіммен тазалаудан басқа, олар полярлық экспедицияларда, батпақты жерлерде орман шаруашылығы жұмыстарында, қант қызылшасы қаптарын тегістеуде, медициналық эвакуациялауда және жабайы табиғатта сейсмикалық зерттеулерде пайдаланылады.

Құрылыс

Көптеген қар машиналары, мысалы Bombardier немесе Aktiv компаниялары бұрын шығарғандары, Christie немесе Horstmann аспаларымен жабдықталған екі жұп ізге ие. Ал Tucker Sno Cat және Hägglunds Bandvagn 206 сияқтылары төрт немесе одан да көп іздің күрделі орналасуымен жасалған. Іздер әдетте резеңкеден, алюминийден немесе болаттан жасалады және әр жағында бір тісті дөңгелекпен қозғалады, сондай-ақ ішкі жағы қатты көбікпен толтырылған резеңке дөңгелектермен жүреді. Олардың дизайны қар жамылғысы немесе торфты батпақтар сияқты жұмсақ топыраққа оңтайландырылған. Кабиналар суық ауа райында немесе желдің салқынынан нашарлаған суық жағдайларда пайдалануға арналған, күшті күшпен жылыту және алдыңғы әйнекті ішкі және сыртқы мұздан немесе конденсациядан тазалау үшін түрлі құралдармен жабдықталған, мысалы, жақсартылған жабын, сыртқы скреперлер (өзгертілген типтегі жел әйнегін сүрткіштер) және ішкі каналдар арқылы ыстық ауамен үрлеу қарастырылған.

Тарих

Қар машинасының алғашқы үлгілері капитан Скотт пен оның инженері Реджинальд Скелтон 1910–1913 жылдардағы Антарктидалық Терра-Нова экспедициясы үшін құрастырған гусеницалық "моторлар" болды. Бұл гусеницалық моторлар Бирмингемдегі Wolseley Tool and Motor Car Company компаниясында жасалған. 1955–1958 жылдарғы Фукс пен Хиллари Трансантарктикалық экспедициясында Орегон штатының Медфорд қаласындағы Tucker Sno Cat Corporation компаниясы шығарған төрт заманауи қар машинасы қолданылды. Бұл көліктер экспедиция мақсатына қарай кеңейтілген модификациядан өтті. "Сноукат" атауы 1946 жылы Tucker Sno Cat Corporation компаниясының тауарлық белгісінен пайда болды. Бұл арнайы қар үстінде жүретін көлік 1960 жылға дейін қар тасымалы нарығында үстемдік құрды, содан кейін басқа өндірушілер бұл бизнеске қосылды. Осы кезде "сноукат" деген сөз соншалықты кең таралған сипаттамаға айналды, ол барлық қар үстінде жүретін көліктерді сипаттау үшін қолданылатын болды (тауарлық белгінің жалпылама түрін қараңыз). Tucker сонымен қатар өз көліктерінде төрт гусеницаны пайдалануымен де танымал. Tucker Sno Cat ертедегі өндірушілердің ең танымал өкілі болып саналады және бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Tucker Sno Cat көліктері көптеген әскери, мемлекеттік мекемелер мен коммуналдық қызметтерде пайдаланылды. Тағы бір ерте үлгі – шведтер жасаған Aktiv Snow Trac, оның 2265 данасы 1957 және 1981 жылдар аралығында Швецияда өндірілді. НАТО күштері Суық соғыс кезеңінде, НАТО мен КСРО арасындағы кезеңде Snow Trac-ті табысты қолданды. Антарктидадағы A.N.A.R.E. сияқты ғылыми ұйымдар Snow Trac-ті табысты пайдаланғаны туралы Антарктидадан көптеген мәліметтер келіп түсті. 1978 жылы Thiokol өзінің шаңғы көтергіш және қар машинасымен айналысатын бөлімін Джон ДеЛореанға сатты және компанияның атауын DeLorean Motor Company (DMC) деп өзгертті. Кейін DMC басқару тобы сатып алып, оны Logan Machine Company (LMC) деп атады. LMC 2000 жылы өндірісті тоқтатты. Thiokol Imp, Super Imp және Spryte үлгілері екі гусеницалы танымал қар машиналары болды және Thiokol өндірісі DMC және LMC компанияларында жалғасты. Кейін 1200 және 1500 сериялы машиналар ретінде сатылған Spryte, өндірісі тоқтағаннан кейін шамамен 20 жыл өткен соң да коммерциялық және өнеркәсіптік мақсаттарда кеңінен қолданылады. Бұл үлгілердің көптеген түрлері әлі де коммерциялық нарықта қолданылады және жеке меншіктегі қар машиналары ретінде танымал. 1956 және 1968 жылдар аралығында KRISTI snowcat Колорадо штатында екі гусеницалы қар машинасының өндірісін шектеулі түрде жүргізді; ол кең танылмады және 200-ден аз дана өндіріліп, өндіріс тоқтатылды. 1982 жылы Aktiv Snow Trac қозғалтқыш жеткізушісі (Volkswagen) Еуропадағы ауамен салқындатылатын қозғалтқыштардың өндірісін тоқтатуға байланысты құрастыруды тоқтатты. 1000-нан астам Snow Trac көлігі Канада мен АҚШ-қа, негізінен Канаданың коммуналдық қызметтері мен АҚШ-тың мемлекеттік мекемелеріне импортталды; Snow Trac әлі де жеке меншік иелерінде және шағын көлемде коммерциялық мақсатта қолданылады, жалпы 2200-ден астам машина өндірілді және олар бүкіл әлемде кеңінен қолданылды.

The forerunners of the snowcat were the tracked "motors" designed by Captain Scott and his engineer Reginald Skelton for the Antarctic Terra Nova Expedition of 1910–1913. These tracked motors were built by the Wolseley Tool and Motor Car Company in Birmingham. In the 1955–1958 Fuchs and Hillary Transantarctic Expedition, four modern snowcats were used, produced by the Tucker Sno Cat Corporation of Medford, Oregon. These vehicles were highly modified for the purposes of the expedition. The name "snowcat" originates from the 1946 trademark by Tucker Sno Cat Corporation. This specialized over snow vehicle dominated the snow transportation market until the 1960s when other manufacturers entered the business. By then "snowcat" was such a common description that it was used to describe all over snow vehicles (see generic trademark). Tucker is also well known for its use of four tracks on its vehicles. Tucker Sno Cat is arguably the best known of the early manufacturers and remains in business today. Tucker Sno Cats have been used by numerous military, governmental agencies and utilities. Another early model was the Swedish made Aktiv Snow Trac of which 2265 were manufactured in Sweden between 1957 and 1981. NATO forces used the Snow Trac successfully during the Cold War between NATO and the USSR. Numerous accounts from Antarctica related successful use of the Snow Trac by research organizations such as A. N. A. R. E. in Antarctica. Thiokol sold its ski lift and snowcat operation in 1978 to John DeLorean, and changed its name to DeLorean Motor Company (DMC). DMC was later bought out by its management team and renamed Logan Machine Company (LMC). LMC ceased production in 2000. Thiokol's Imp, Super Imp and Spryte were popular dual track snowcats and Thiokol's production continued under DMC and LMC. The Spryte, sold later as 1200 and 1500 series machines, are still popular in commercial and industrial use, nearly 20 years after the end of their production runs. Many of these models are still in use in the commercial market and are popular as privately owned snowcats. Between 1956 and 1968, KRISTI snowcat had a limited production of two track snowcats in Colorado; it never became popular and ceased production with fewer than 200 total units produced. In 1982, Aktiv Snow Trac ceased assembly when its engine supplier (Volkswagen) ceased production of its air cooled engines in Europe. Over 1000 Snow Tracs were imported to Canada and the United States, mostly by Canadian utilities and U. S. governmental agencies; the Snow Trac is still in common use in private ownership and to a lesser degree in commerce having produced over 2200 total machines which saw popular use all over the globe.

Қазіргі өндіріс

Bombardier әлі де қызметін жалғастырып келеді, бірақ бизнес-моделін және өнімдерін түбегейлі түрде өзгертіп, қар тазалау бөлімшесін сатты және енді коммерциялық қар машиналарын шығармайды. Bombardier өте танымал қар автобустарының 3000-нан астам данасын сатты, олар бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді және осы модельдерді жинаушылардың арасында үлкен сұранысқа ие; мыңдаған басқа Bombardier модельдері де шаңғы трассаларын және қар көліктерінің жолдарын дайындау үшін жасалды, оның ішінде Bombi және BR100-ден BR180 сериялы машиналары көптеп өндірілді. Bombardier Recreational Products компаниясы Ski Doo желісіндегі ашық кеңістікте жүретін жеке қар көліктерін әлі де шығарып келеді. Әлемдегі ең қарлы елдердің бірі – Ресейде қар машиналарын шығаратын көптеген компаниялар бар, олар 30 тоннаға дейін жүк көтере алатын екі таспалы "Витяз" көліктерінен бастап 0,4 тоннаға дейін жүк көтере алатын "ЗЗГТ" көліктеріне дейін қамтиды. Kässbohrer компаниясы 2019 жылдың маусым айында алғашқы 100% электрмен жұмыс істейтін қар тазалағышын ұсынды.