Кіріспе

Бад-Аузе (; Орталық Баварияда: Bod Ossee) – Аустрияның Штирия аймағындағы қала. Аузерланд аймағындағы Траун өзенінің үш бастауы қосылатын жерде орналасқан. Бад-Аузе – Сальцкаммергут көлдері аймағының Штирия бөлігінің экономикалық және мәдени орталығы. 4862 тұрғыны бар бұл қала Австрияның географиялық ортасы деп есептеледі, және қала орталығында орналасқан тас ескерткіш осыны символдайды. Бад-Аузе, басқа альпілік қалалармен бірге, Альпілік аймақтағы тұрақты дамуға қол жеткізу үшін Альпілік конвенцияны іске асыру мақсатында "Жылдың альпілік қаласы" қауымдастығының жұмысына қатысады. Бад-Аузе 2010 жылдың альпілік қаласы деп танылды.

Тарих

Таяудағы Зальцофенхёле үңгірінде тарихи артефакттар табылды. Қаланың гүлденуі Орта ғасырларда, XIII ғасырдың соңында тұз өндірісі басталган кезде басталды. Бад-Аузе 1295 жылы базар қаласы мәртебесін алды. Романдық және кеш готикалық стильдегі Санкт-Пауль шіркеуі (паришалық шіркеу) XIII ғасырға дейін салынған және 1420 жылғы готикалық Мадоннаны қамтиды. Дін үйі 1523 жылы салынған. Меранплац алаңындағы Шпиталькирхе (емхана шіркеуі) 1395 жылға дейін салынды және XV ғасырдан бастап қозғалмалы қанаттары бар екі готикалық алтарь және фрескалар бар. Басқа маңызды тарихи ғимараттардың ішінде 1200 жылға дейін салынған Камерхоф бар. 1926 жылға дейін ол аймақтық тұз басқармасына орналасқан. XV ғасырдан бастап салынған әсем үйлер Курпаркты және қаланың гармониялы орталық бөлігін қоршап тұр. Бад-Аузеде Анна Плохль дүниеге келді, ол пошташының қызы және Австрияның эрцгерцогы Иоганнның әйелі болды. Оның Штирия және Зальцкаммергут аймағына жасаған экономикалық, мәдени және білім беруі әлі күнге дейін халық есінде сақталып келеді. Бад-Аузедегі Курпарктың ортасында осы сүйікті эрцгерцогтың ескерткіші орнатылған. Қала тұз өндірісінің негізінде салынды және дамыды.

Туризм

Қазіргі таңда қаланың басты назары мәдениет пен туризмге аударылған. Бад-Аузеде жергілікті дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар, тұз саудасы және аймақта табылған қазба жәндіктер мен өсімдіктердің қалдықтары жинағын ұсынатын Камерхофмузей деген керемет аймақтық мұражай бар. Қала орталығында Vital Bad Aussee аталатын шипажай орналасқан, онда емдік тұзды ванналар мен неміс діни қызметкері Себастьян Кнайп ойлап тапқан Кнайп емін ұсынады. Бұл емдеу суық сумен емдеу, диета және табиғатта жаттығуларды біріктіреді. Қала сондай-ақ әр жылдың көктемінде бірнеше аптаға созылатын Ausseer Jazzfrühling музыка фестивалінің демеушісі болып табылады. Бад-Аузеден Loser және Tauplitz екі шаңғы аймағына қол жеткізуге болады. Loser шаңғы аймағы Дачштейн мұздығының әдемі көрінісімен мақтанады және жақында жаңартылды. Tauplitz шаңғы аймағында кешкі уақытта сырғанау және шаңғымен жүруге де болады.

Көлдер

Бад-Аузеге жақын жерде бес көл бар. Алтаузе көлі (Altausseer See) – Лоссер тауының етегінде орналасқан көркем су қоймасы. Көлді айналалап жатқан жақсы күтілген жаяу жол бар, ал Алтаузе ауылы оның жағасында жатыр. Соммерсбергерзе көлі – бұл аймақтағы басқа көлдерге қарағанда саяз, сондықтан жыл сайын одан ертерек жүзуге болады. Грундльзе көлі (Grundlsee) – Штирия штатындағы ең үлкен көл. Грундльзеде сағатына электр қайықтарды жалға алуға болады және оның айналасында көптеген қоғамдық жағажайлар орналасқан. Грундльзе көліне екі кіші көл – Топлицзе (Toplitzsee) және Каммерзее құяды. Топлицзе көлі, нацистер қару сынаған және, әңгімеге сүйенсек, жалған валютаны тастаған жер, аймақтағы көптеген жергілікті аңыздардың бастауы болып табылады. Оның ерекшелігі – судың екі қабатынан тұрады: үстіңгі қабаты – тұщы, ал төменгісі – тұзды судан. Каммерзее – Траун өзенінің бастауы ретінде танылған, оған Топлицзеден тек қайықпен жетуге болады. Аймақтық кәсіпорын Каммерзееге экскурсия ұйымдастырады, бұл аймаққа тән, бір кездері тұз саудасында қолданылған, түбі жазық қайықтарда – «платтендерде» (Plätten). Мария Терезияның тұсында сотталғандар Каммерзее мен Топлицзе көлдерін бөліп тұрған тасқа ойық жасап, ағаш тасымалдауды жеңілдеткен.

Тіреу

Бад-Аузедегі ең үлкен жылдық шара Faschingsdienstag (Шроу сейсенбісі) күні өтеді, онда Flinserln жылтыраған костюмдер киіп, қала бойынша шеру тартады, көктемнің жақындап келе жатқанын хабарлайды. Балалар Флинсерлдерге көне өлеңдер оқып, олардың орнына жаңғақ немесе тәттілік алады. Флинсерлдерге Zacharin сүйемелдейді, олар таяқтардың ұштарына шошқаның көк қуысын байлап, көрермендерді тәртіпке келтіреді және кейде олармен адамдардың басын шапалақтайды. Мереке Trommelweiber (Дыбылды әйелдер) тобымен аяқталады. Trommelweiber – әйелдердің түнгі көйлектерін киген ерлер тобы, олар мейрамханадан мейрамханаға барабан, қазан-құмыралар мен табаларды соғып, тегін тамақ пен сыраның қызығын көреді. Әңгімеге сүйенсек, Trommelweiber дәстүрі өткен ғасырда, пабқа жиі баратын еркектердің әйелдерімен әзілдесу мақсатымен басталған: сол кезде әйелдерге мұндай орындарға кіруге рұқсат етілмеген, сондықтан олар күйеулерін сыртқа шақыру, үйге келтіру және оларды құрғату үшін мейрамханалардың сыртында қазан-құмыраларды соғып тұратын. Faschingтің үш "қасиетті" күні (Heilige Drei Faschingstage) ішінде мейрамханалар, пабтар мен қонақүйлер Maschgera деп аталатын костюмді той жасаушылармен толы болады.

Нарцисс мейрамы

Бад-Аузеедегі тағы бір маңызды жылдық шара – Нарциссенфест (Нарцисс фестивалі). Әр көктемде, мамыр айының соңғы апта соңында қатысушылар нарцисс гүлдерінен құралған алып гүл мүсіндерін жасайды және оларды жергілікті халық музыкасымен бірге үлкен платформаларда қала бойынша шерумен жүргізеді. Бұл гүл мүсіндері кейін Грундльзе немесе Альтауссерзе көлдерінің жағасында кезекпен қойылады.

Глоклер және Беригелн

5 қаңтарда тағы бір жергілікті дәстүр өтеді. Күндіз Glöckler деп аталатын балалар шағын қоңыраулар мен қаптармен үй-үй аралап, Faschingskrapfen (пончиктер), апельсин, шоколад немесе жаңғақ сұрайды. Кешке үлкендердің кезектері жетеді! Олар көшеге Беригельн кейпінде шығып, ескіше, жыртық дәстүрлі киімдерін киіп, беттерін қара маскамен жабады. Олар үлкен сиыр қоңырауларын алып жүреді, олардың көмегімен Беригельнге үйлерін ашқандарға келгендерін хабарлайды. Беригельн үйге кірген соң, кім екендерін жасыру үшін сөйлемейді. Әдетте үй иесі олардың кім екенін болжайды, ал олар оларды үй шаруашылығында жасалған шнапс, сыра, Faschingskrapfen және басқа да тағамдармен тойғызады.

Құйрық

Бад-Аузе Австриядағы ерекшеліктерінің бірі – тұрғындарының күнделікті Tracht (дәстүрлі киім) киюі. Әйелдер үшін бұл тігілген корсеті мен кең юбкасы бар Dirndl көйлегі. Көптеген әйелдер жасыл корсеті, құлпынай түсті юбкасы және күлгін алжапырағы бар Ausseerdirndl киеді.