Кіріспе

chembox
| Қадағатталған өрістер = өзгертілген
| Тексерілген редакция = 443852670
| Атауы = Гармин
| СуретФайл1 = Harmine құрылымы.svg
| СуретФайл2 = Гармин 3D құрылымы.png
| СуретАтауы = Гармин
| PIN = 7 метокси 1 метил 9H пиридо[3,4 b]индол
| Бөлім1 =
| Бөлім2 = Chembox қасиеттері
| Формула = C13H12N2O
| Молярлық масса = 212,25 г/моль
| Балқу температурасы = 321
| Балқу температурасы туралы ескертулер = (·HCl); 262 °C (·HCl·2H2O)
| Тығыздық = 1,326 г/см³
| Ерігіштік = ерімейді
| Еріткіш1 = Диметил сульфоксид
| Ерігіштік1 = 100 мМ Гармин моноамин оксидазасы А (МАО-А) ферментінің әрекетін қайтымды түрде тежейді, бұл фермент моноаминдерді ыдыратады, осылайша Гармин моноамин оксидазасының қайтымды тежегіші (RIMA) болады. Гармин МАО-В ферментін тежемейді. Гармин банистерин, банистерин, телопатин, телепатин, леукогармин және ягин, ягеин деп те аталады.

Биосинтез

Peganum harmala-да β-карболин алкалоидтары мен серотониннің бірдей кездесуі екі өте ұқсас, бір-бірімен байланысты биосинтетикалық жолдың бар екенін көрсетеді, бұл гармин биосинтезінде еркін триптаминнің немесе L-триптофанның прекурсор екенін анықтауды қиындатады. Дегенмен, L-триптофанның ең мүмкін прекурсор екендігі, ал триптамин жол бойындағы аралық зат екендігі жорамалданады. Төменде гарминнің ұсынылған биосинтез схемасы көрсетілген. Шикимат қышқылы жолынан L-триптофан – ароматты амин қышқылы түзіледі. Ароматты L-амин қышқылы декарбоксилазасы (AADC) арқылы L-триптофанның декарбоксилациялануы триптамин (I) құрамын шығарады, онда индол сақинасының С 2 көміртегінде, манихтік типтес реакцияға қатысуға мүмкіндік беретін жақын азот атомы бар нуклеофильдік орталық бар. Қайта құрылымдану триптаминнен Шиф базасының түзілуіне мүмкіндік береді, ол II-дегі пируватпен реакцияласып, β-карболин карбоксил қышқылын құрайды. β-карболин карбоксил қышқылы кейіннен 1-метил-β-карболин III-ті өндіру үшін декарбоксилацияланады. IV-тегі гидроксилдену және метилдену гармалинге әкеледі. О-метилдену мен гидроксилдену реті гармалин аралық қосылысының түзілуіне әсер етпейтіні көрсетілген. Сирия рутасы және Banisteriopsis caapi өсімдіктерінде медициналық маңызы бар гармин мөлшері кездеседі. Бұл өсімдіктерде сонымен қатар гармалиннің айтарлықтай мөлшері бар, ал Сирия рутасы немесе синтетикалық гармин кейде DMT-ны ауызша қолдану кезінде B. caapi-нің орнына қолданылады.

Басқа

Хармин – пайдалы флуоресцентті pH көрсеткіші. Оның жергілікті ортасының pH деңгейі жоғарылаған сайын, харминнің флуоресценциялық сәулеленуі төмендейді. MAO A-ға қатысты ерекше байланысқа ие болғандықтан, көміртек-11 изотопымен белгіленген хармин позитрон-эмиссиялық томографияда бірнеше психиатриялық және неврологиялық ауруларда MAO A дисрегуляциясын зерттеу үшін қолданылуы мүмкін. Хармин 1920 жылдардың соңынан 1950 жылдардың басына дейін паркинсонға қарсы препарат ретінде қолданылған. Кейін оның орнына басқа препараттар қолданыла бастады. Бұл аралшық жасушалары ересек жаста өсу стимуляциясына қарсы тұрады, себебі жасуша массасы шамамен 10 жасқа келгенде тоқталып, дерлік өзгермей қалады.

Жағымсыз әсерлер

Хармин адамдарға 3 мг/кг дозасында симптомдар тудырғанда салыстырмалы түрде улы екені анықталды. Бұл симптомдарға ұйқының бұзылуы, дікілдеу, асқазан-ішек проблемалары, жүрек ауруы және құсу сияқты мінез-құлық өзгерістері кіреді.

Табиғи көздер

Гармин әр түрлі организмдерде кездеседі, олардың көпшілігі өсімдіктер. Александр Шульгин гармин қоршайтын тридцатьқа жуық түрлі түрді тізімдейді, соның ішінде Nymphalidae тұқымдасына жататын жеті түр. Гармин бар өсімдіктерге темекі, Пеганум хармала, пассифлораның екі түрі және тағы да көптеген түрлер жатады. Лимон бальзамы (Melissa officinalis) гармин қамтиды. B. caapi-ден басқа, Malpighiaceae тұқымдасының кем дегенде үш өкілі гармин қоршайды, оның ішінде тағы екі Banisteriopsis түрі және Callaeum antifebrile өсімдігі бар. Callaway, Brito және Neves (2005) B. caapi үлгілерінде 0,31–8,43% гармин деңгейін анықтады. P. harmala жататын Zygophyllaceae тұқымдасы кем дегенде екі басқа гармин бар өсімдіктерді қамтиды: Peganum nigellastrum және Zygophyllum fabago.

Тарих

Ж. Фрицше гарминді алғаш бөліп алып, атады. Ол оны 1848 жылы Peganum harmala тұқымының қабығынан бөліп алды. Осыған байланысты гармалинді Фр. Гёбель 1837 жылы осы өсімдіктен бөліп алған. 1905 жылы колумбиялық натуралист және химик Рафаэль Зерда Байон аяхуаска сусындағы сол кездегі белгісіз галлюциногендік ингредиентке "телепатин" атауын ұсынды. 1923 жылы колумбиялық химик Гильермо Фишер Карденас аяхуаска сусындасының маңызды өсімдік компоненті болып табылатын Banisteriopsis caapi-ден алғаш рет гарминді бөліп шығарды. Ол бөліп алған гарминді "телепатин" деп атады. 1925 жылы Богота университетінің химия профессоры Баррига Виллальба B. caapi-ден гарминді бөліп алды, бірақ оны "yajéine" деп атады, кейбір мәтіндерде бұл "yageine" деп жазылады. Бірақ көп ұзамай осы жаңа қоспаның да гармин екені анықталды.

Австралия

Гармала алкалоидтары Улы заттар стандартының (2015 жылғы қазан) 9-кестесіндегі тыйым салынған заттар болып есептеледі. 9-кестедегі зат – медициналық немесе ғылыми зерттеулер үшін, немесе аналитикалық, оқыту немесе даярлау мақсатында, Комонвелл және/немесе штаттық немесе аумақтық денсаулық сақтау органдарының келісімімен қажет болмаса, заңмен құрастыруы, иеленуі, сатуы немесе қолдануы тыйым салынған, теріс пайдаланылуы немесе қате қолданылуы мүмкін зат. Емдік қолдануға арналған шөптерде немесе препараттарда мынадай ерекшеліктер жасалады: а) құрамында 0,1% немесе одан аз гармала алкалоидтары бар; немесе б) ұсынылған тәуліктік дозаға бөлінген препараттарда 2 мг немесе одан аз гармала алкалоидтары бар.