Кіріспе

Шотландиялық жарыс жүргізушісі Райан Шарп (1979 жылдың 29 сәуірінде Шотландияның Ньютонхилл қаласында туған) – жарыс машинасының жүргізушісі және команда менеджері. 2007 жылы ол JetAlliance Racing командасымен FIA GT Чемпионатында, жетекші 33 нөмірі бар Aston Martin DBR9 машинасымен жарысты, оның командаласы бұрынғы F1 жүргізушісі Карл Вендлингер болды. Райан 2003 жылы Германия Формула Рено чемпионатының жеңімпазы атанды. Қазіргі таңда Hitech Racing директоры қызметін атқарады.

Карьералық тарихы

Райанның мансабы картингтен басталды. Бірнеше жергілікті және ұлттық картинг жарыстарында жеңіске жеткеннен кейін оның талантын голландиялық бизнесмен Класс Зварт байқады. Зварт Райанның алғашқы автокөлік жарысы маусымын, Junior Formula Ford қаржыландырды. Райан бәсекеге қатысу үшін шектеулі қаржыға қарамастан жақсы дамыды және 2002 жылы Формула Фордтан "сликстер мен қанаттар" сериясы саналатын Формула Renault чемпионатында өнер көрсетуге көшті, ал Формула Фордта аэродинамикалық қанаттарға рұқсат берілмейді.

Формула Рено

Райанның Формула Ренодағы алғашқы маусымы Ұлыбританияда, John Village Automotive командасымен өтті. Ол чемпионатта 6-шы орынды иеленді. Алайда, маусым бойындағы барлық жарыстарды ұпаймен аяқтауының тұрақтылығы, Формула Рено жүйесінде маусымның ең төменгі көрсеткіші алынып тасталатынын ескергенде, оны 6-шы орынға түсірді – яғни Райан ұпайларын жоғалтты, ал қарсыластары маусымда алған '0' ұпайларын жоғалтты. 2003 жылы Райан Ұлыбританиядан Германияға Jenzer Motorsport командасымен Формула Ренода жарысуға көшті. Бұл қадам өте табысты болды, Jenzer Motorsport командасының көп еңбегі мен көмегінің арқасында Райан чемпионатты 40 ұпаймен жеңіп алды. 2003 жылдың қазан айында Донингтонда өткен Формула Рено Мастерс жарысында да жақсы өнер көрсетті, екі жарыстың біріншісінде жеңіске жетіп, екіншісінде үшінші орынды иеленді. Екінші жарыста көш бастап тұрғанда, қалып қойған жарыскер салдарынан жарыс тоқтатылды, есеп бойынша Райан үшінші орынға шықты. Сол маусымда танымал британдық жарыскер Льюис Хэмилтон неміс Формула Рено командасымен жарысу үшін Германияға келді. Райан екі жарыстың екеуінде де жеңіске жетті, ал Хэмилтон сәйкесінше 9-шы және 8-ші орындарда қалды. Райан Бельгиядағы Спа қаласында өткен Италия Формула Рено чемпионатының бір кезеңіне де қатысты. Өте бәсекелестікке толы жарыс алаңында (кейбір мамандар әлемдегі ең бәсекелестік Renault чемпионаты деп санайды), жаңа трассада, қатты жаңбыр жауғанда Райан бірінші жарысты 12 секунд айырмамен жеңіп алды және екінші жарыста да жеңіске үміттене бастағанда қате жіберіп, көлігін зақымдады, нәтижесінде жарысты аяқтамады, бірақ жаңбырлы ауа райында жақсы өнер көрсетті.

Формула Рено v6

2004 жылы Райан жоғары бағаланған Jenzer Motorsport командасымен ынтымақтастығын жалғастырды, бірақ Formula Renault V6 Eurocup сыныбына көтерілді. Маусым жақсы басталды, ол алғашқы жарыс күні үшінші, ал бірінші орынды иеленді (бірінші жарыста 1-ші бұрышта сырғып, алаңның соңына түсіп, үшінші орын алды), содан кейін Валенсиядағы келесі жарыстарда екі екінші орынды жеңіп алды. Екі жарыстың бірінде Райан бір айналым қалғанда төрт секундтік басымдыққа ие болды. Бірақ, соңғы айналымда 4 секундтік артықшылығы жойылып, Райан екінші орынға түсті. Жарыстардың соңғы кезеңінде орын жоғалту Райан үшін осы маусымда жиі кездесті, және бұл, жалпы дене шынықтырудың жетіспеуімен және жарыс соңына қарай жүргізушінің күшейген нервоздығымен байланысты болды деп есептелді. Райан көп нәрсеге назар аударып, үйренуі керек болды, ал осы деңгейдегі тәжірибесіздігі дөңгелектеріне тым көп жүктеме түсіріп, екі жарыстың соңында да жылдамдығын жоғалтты. Осының салдарынан, ол бұл жарыстарда жеңіске жеткен Дэмиен Пасини мен Робби Керрден оқпанда қалды. Дегенмен, алғашқы 4 кезеңде ол чемпионаттың көшбасшысы ретінде үлкен артықшылыққа ие болды. Маусым Магни-Курсқа көшті, онда Райан чемпионаттағы көшбасшылығын нығайтты. Монакодағы F1 жарысын қолдау кезіндегі машинаның бұзылуы оған чемпионаттағы маңызды ұпайларды жоғалтуға әкелді. Брнодағы отбасылық қайғыдан кейін Райанның үміткер ретіндегі мүмкіндіктері төмендеді. Ақырында, Райан швейцариялық-француздық жүргізуші Джорджио Мондиниге 22 ұпаймен жеңіліп қалды.

GP2 сериясы

Райан 2005 жылы Дэвид Прайс Рейсинг командасымен жаңа GP2 сериясына қатысты, ол 2004 жылы оған қарсы жарысқан команда еді және оның өнеріне қатты әсерленген. Маусым Имолада басталды, онда машиналардың бірінші кездесу кезінде айналымдармен проблемалар болды. Барселонадағы екінші кезеңде Райан үшінші орынға қол жеткізуге жақын болғанда, машинасы бұзылып, екінші жарыстың соңынан старт алуға мәжбүр болды. Осы жарыста ол ең жылдам айналым жасап, 1 ұпай жинады. Команданың нашар инженерлік шешімдері мен дұрыс баптамасының нәтижесінде бірқатар көңіл көншітпейтін нәтижелер тіркелді. Үміті азайған ол өзі білетін және сенетін командаға қайта оралды. GP2 сериясынан шығып, ол Jenzer Motorsport командасына Formula Renault 3.5l чемпионатының соңғы бірнеше кезеңінде қатысу үшін оралды, және оның өнері дереу жақсарды. Бұл Дэвид Прайс Рейсинг машинасының GP2 сериясында бәсекеге қабілетті еместігін, ал Jenzer Motorsport – жоғары деңгейдегі команда екенін көрсетті. Райанның орнына 2004 жылғы FRenault v6 чемпионы Джорджио Мондини келді, ол да машинадан тиісті нәтиже алуға күш салды.

Дүниежүзілік туристік автомобильдер чемпионаты (WTCC)

Райанның мансабы 2006 жылы жаңа бағыт алды – ол Италияның JAS Motorsport командасымен World Touring Car Championship жарысына қатысуға келісім шарт жасады, Yokohama Independent Trophy-да тәуелсіз қатысушы ретінде өнер көрсетті. Ол осы маусымда көптеген адамдарды әсерлі етті, маусымда жалпы подиумға шыққан алғашқы тәуелсіз жүргізуші болып, Мексиканың Пуэбла қаласында өткен жарыстың 1-ші кезеңінде 3-ші орынды иеленді. Райан маусым ішінде бірнеше жарыста жеңіске жетті (класстағы жеңістер), ең есте қаларлығы – Ұлыбританияның Брэндс-Хатч трассасында өткен жарыс, онда ол қатты жаңбыр жауғанда жеңіске жетіп, жаңбырлы ауа райында жүргізу шеберлігін көрсетті. Ол голландиялық Том Коронелден кейін чемпионатта 2-орынды алуға жақын болды, бірақ бюджеттік мәселелерге байланысты чемпионаттың соңғы 3 кезеңін өткізіп қалды (соңғы кезеңде екі есе ұпай саналды, демек, ол 4 кезеңді / ең көп 80 ұпайды жоғалтты). Жыл соңында ол GR Asia үшін SEAT Leon көлігімен Еуропалық Туристік Автомобиль Кубогын жеңіп алды.

FIA GT чемпионаты

Райан 2007 жылы FIA GT Чемпионатына австриялық JetAlliance Racing командасымен көшті, олар жарысқа қатысқан екінші маусымда еді. Маусым Қытайдағы Чжухайда басталды, онда автомобиль 9-шы орынды иеленді. Одан кейін Сильверстоун мен Бухарестте екі мәрте 4-ші орынды алды. Формасының жақсаруы Монцадағы келесі жарыста да жалғасты, онда дуэт тартысты жарысқа жеңіс туды. Ошерслебенде осындай сәттілік болған жоқ, себебі жарыстың басында машина соқтығысып, оны соңғы қатарға жіберді, содан кейін ол жарыстан шықты. Олар қатысқан соңғы жарыс – 24 сағаттық Спа, онда оның машинасы стартқа 2-ші орында тұрды және жақсы өнер көрсетті. 6 сағаттан кейін ол көш бастады, нәтижесінде жарыста жеңіске жеткені үшін жарты ұпай, яғни 5 ұпай алды. Бірақ, шамамен 40 минуттан кейін машина жарыстан шықты және дуэт чемпионатта одан да көп ұпай жоғалтты. Маусымды күшті аяқтады, оның ішінде Адрияда түнгі жарыста және 10-шы, соңғы кезеңде командаласы Золдермен тағы 2 жеңіске жетті. Бұл Райан мен оның командаласы Вендлингердің чемпионатта 2-орынға көтерілуіне әкелді, олар чемпион атанған Томас Биагиден 4 ұпай қалып қойды.

Кейінгі мансап

Автомобиль жарыстарын аяқтағаннан кейін Райан Ұлыбританиядағы жергілікті картингке қайта оралды және осы кезеңде бірнеше шотланд және британ чемпионаттарында жеңіске жетті. 2017 жылдың соңында ол толығымен зейнетке шығып, кәсіби картингпен айналыса бастаған 7 жасар ұлы Астонға көңіл бөлді.