Кіріспе

иттердегі мастоцитомалар

Мастоцитома немесе маст клеткаларының ісігі – маст клеткаларынан тұратын дөңгелек клеткалы ісіктің бір түрі. Ол адамдарда және көптеген жануар түрлерінде кездеседі; сонымен қатар, бұл ісікке ұқсайтын маст клеткаларының жиналуы немесе түйінін де білдіруі мүмкін. Маст клеткалары сүйек кемігінен пайда болады және иммундық жүйенің қалыпты құрамдас бөліктері ретінде организмнің барлық жалғанас тіндерінде кездеседі. Олар гистаминді бөліп шығаратындықтан, аллергиялық реакциялармен байланысты. Маст клеткалары тіндердің зақымдануына да жауап береді. Маст клеткаларының гранулаларында гистамин, гепарин, тромбоциттерді белсендіретін фактор және басқа да заттар бар. Таралған мастоцитоз жас иттер мен мысықтарда сирек кездеседі, ал маст клеткаларының ісіктері көбінесе ересек иттер мен мысықтарда тері ісіктері болып табылады. Олар әрқашан қатерлі болмаса да, қатерліге айналу мүмкіндігі бар. Иттердегі тері ісіктерінің 25 пайызына дейін маст клеткаларының ісіктері құрайды, мысықтарда да шамамен осындай көрсеткіш байқалады.

Адамдар

Мастоцитомалар адамдарға әсер еткенде, көбінесе теріде кездеседі. Олар әдетте денеде немесе білекте жекелеген зақым түрінде пайда болады. Сирек болғанымен, мастоцитомалар кейде өкпеде де табылуы мүмкін.

Басқа жануарлар

Маст клеткалық ісіктер жылқыларда сирек кездеседі. Олар көбінесе бас, мойын, дене және аяқтардың терісінде жеке, қатерсіз ісіктер түрінде пайда болады. Ісіктің минералдануы жиі кездеседі. Шошқалар мен сиырларда маст клеткалық ісіктер сирек. Шошқаларда олар көбінесе жеке және қатерсіз, ал сиырларда көптеген және қатерлі болады. Сиырлардағы басқа да орналасқан жерлеріне көкбауыр, бұлшық ет, асқазан-ішек жолы, оментум және жатыр жатады.

Мысықтар

Мысықтарда екі түрдегі маст клеткалары ісігі анықталды: итке ұқсас маст клеткалары және тері асты түйіндері түрінде көрінетін, өздігінен дер кезінде жойылуы мүмкін гистиоциттік түр. Жас сиам мысықтары гистиоциттік түрге шалдығу қаупі жоғары. Асқазан-ішек және көкбауырдың зардап шегуі мысықтарда итке қарағанда жиі кездеседі; итке шалдыққан жағдайлардың 50 пайызы көбінесе көкбауыр немесе ішекке қатысты. Асқазан-ішек маст клеткалары ісігі көбінесе жұқа ішектің бұлшық қабатында табылады, бірақ ол ірі ішекте де кездесуі мүмкін. Бұл лимфома және аденокарциномадан кейін мысықтарда ең көп кездесетін үшінші ішек ісігі. Диагностика және емдеу итке ұқсас. Алып тастау қиын немесе көптеген ісіктерге байланысты жағдайларда стронций-90 радиотерапиясы хирургияға балама ретінде жақсы нәтижелер көрсетті. Жекелеген тері ісіктерінің болжамы жақсы, бірақ басқа органдардағы ісіктер үшін сақтық қажет. Ісіктің гистологиялық жіктелуі болжамға елеулі әсер етпейді.