Кіріспе

Фибросаркома (фибробласты саркома) – талшықты дәнекер тінінен пайда болатын қатерлі мезенхималық ісік, ол жетілмеген, көбейіп жатқан фибробластар немесе ажыраспаған анапластикалық шпінділ тәрізді жасушаларының «қойма» тәрізді құрылымда болуымен сипатталады. Фибросаркома көбінесе 25-тен 79 жасқа дейінгі адамдарда кездеседі. Ол сүйектің талшықты тіндерінен басталып, сан сүйегі, тібіет сүйегі және төңкерік сияқты ұзын немесе жалпақ сүйектерге таралады. Сондай-ақ, ол сүйекқабықшаны және үстіңгі бұлшық еттерді де қамтиды.

Ересектерге арналған

Фибросаркомамен ауыратын адамдар көбінесе тридцаттан елу бес жас аралығындағы ересектер болады, және олардың көпшілігі ауырсыну сезімімен келеді. Ересектер арасында фибросаркома ерлерде де, әйелдерде де шамалас дамиды.

Балалар үшін

Сәбилерде фибросаркома (көбінесе туа біткен нәрестелік фибросаркома деп аталады) көбінесе туа біткен болып келеді. Осы фибросаркомамен ауыратын сәбилер әдетте өмірінің алғашқы екі жылында анықталады. Цитогенетикалық тұрғыдан алғанда, туа біткен нәрестелік фибросаркоманың көптеген жағдайларында 12 және 15 хромосомалар арасында транслокация (t(12;15)(p13;q25) деп белгіленеді) болады, бұл ETV6-NTRK3 қосылған генінің түзілуіне себеп болады, сондай-ақ 8, 11, 17 немесе 20 хромосомалар бойынша трисомияны көрсететін жекелеген жағдайлар да кездеседі. Бұл ісіктің гистологиясы, ETV6-NTRK3 қосылған генімен байланысы, сондай-ақ кейбір хромосомалық трисомиялар және клетка типіне (мысалы, циклин D1 және бета-катенин) тән маркерлердің таралуы мезобластық нефроманың жасушалық түріндегідей болады. Шындығында, мезобластық нефрома мен туа біткен нәрестелік саркома бір және соңғы ауру болып көрінеді, ерекшелігі мезобластық лимфома бүйректе пайда болса, ал туа біткен нәрестелік саркома бүйректік емес тіндерде пайда болады.

Патология

Оғрықтың әртүрлі деңгейдегі дифференциациялануы мүмкін: төмен деңгейлі (дифференциацияланған), орташа қатерлі және жоғары қатерлі (анапластика). Осы дифференциациялануға байланысты, оғрықтық жасушалар пісіп-жетілген фибробластарға (шоғыр пішіндес) ұқсауы мүмкін, коллаген шығарып, сирек митоздар байқалады. Бұл жасушалар қысқа шоғырлар түрінде орналасады, олар бөлініп, бірігіп, «балық қабырғасы» сияқты көрініс береді. Жақсы дифференциацияланбаған оғрықтар көбірек атипиялық жасушалардан, плеоморфты жасушалардан, алып жасушалардан, көп ядролы жасушалардан, көптеген атипиялық митоздардан және азайған коллаген өндірісінен тұрады. Дамылмаған қан тамырларының (эндотелиялық жасушалары жоқ саркоматоздық тамырлардың) болуы қан арқылы метастаздауға жағдай жасайды. Дифференциалдық диагнозға көптеген оғрықтар кіреді, оның ішінде шпинделдік меланома, шпинделдік жалпақ жасушалы карцинома, синовиялық саркома, лейомиосаркома, қатерлі перифериялық жүйке қабығының ісігі және екіфенотиптік синоназалды саркома.

Диагностика

Фибросаркоманы қосымша тексеруге IHC жатады, онда виментин оң нәтиже береді, цитокератин және S100 теріс, ал актин нәтижесі әртүрлі болады.

Иттер

Иттерде фибросаркома ең көп ауызда кездеседі. Бұл ісік жергілікті түрде жылдам өседі және операциядан кейін көбінесе қайта оралады. Сәулелік терапия мен химиотерапия да емдеу үшін қолданылады. Фибросаркома – иттерде сирек кездесетін сүйек ісігі.

Мысықтар

Мысықтарда фибросаркома теріде кездеседі. Бұл сондай-ақ вакцинаға байланысты ең көп таралған саркома. Босток ДЕ және авторлар тобы фибросаркомасы алынған мысықтарды зерттеді, оларды кем дегенде үш жылға немесе өлімге дейін бақылады. Екі фактор – ісік орналасқан жері және митоздық индексі – болжамдық маңызға ие екені анықталды, бірақ ісіктің көлемі, өсу мерзімі және гистологиялық ерекшеліктері маңызды болған жоқ. Алты мысықтың қабырғасынан фибросаркома алынып тасталғаннан кейін, ешқайсысы ісіктен өлген жоқ, бірақ бас, арқа немесе аяқ-қол терісінде фибросаркомасы бар 35 мысықтың 24-і (70%) жергілікті қайталануына байланысты эвтаназияланды, әдетте операциядан кейін тоғыз ай ішінде.