Кахамаркадағы Атауальпаның соңғы күні

Кіріспе

Кахамаркадағы мәдени мұра орны, Перу.

Рансом бөлмесі (El Cuarto del Rescate) – Перудің Кахамарка қаласында орналасқан шағын ғимарат. Бұл Инка империясының Инка императоры Атауальпаның тұтқындалуы және соңынан өлімге кесілуімен аяқталу орны деп есептеледі.

Император Атауальпаның тұтқындалуы (1532)

1532 жылы 15 қарашада Франсиско Писарро Кахамаркаға келгенде, ол Атауалпаға елші жіберіп, орталық алаңда кездесуді ұсынды. Писарро Атауалпамен сөйлесу үшін Винсенте де Вальверде есімді монахты (Фелипильо) аудармашымен бірге жіберуге шешім қабылдады. Келесі күні, 1532 жылы 16 қарашада, монах Вальверде Атауалпаға келіп, аудармашы арқылы католик дінінің негіздерін түсіндірді және олардың сенімдеріне байланысты папа Атауалпаның патшалығын испандықтарға бергенін мәлімдеді. Атауальпа бұл сөздің мағынасын түсінбедім деп, патшалығынан бас тартпай, "ешкімнің қарауына бағынбаймын" деді. Мұны естіген монах Атауалпаға Киелі кітапты ұсынды, ол оны қарап, бірнеше бетін парақтап, еденге лақтырып жіберді. Содан кейін Атауальпа өз жеріне испандықтардың келуінің себебін толыққанды түсіндіруді талап етті. Осы сәтте Писарро және оның әскері атты әскермен, қару-жарақпен шықты, артиллерия мен мушкет дауыстарын естіген Атауальпаның әскерінің көп бөлігі қашқа жол тартты. Жақсы қаруланған испандықтарға қарсы күрескен көптеген жергілікті тұрғындар қаза тапты. Одан кейін Писарро Атауалпаның өзін іздеуге кірісті, оны адал ақсүйектері қорғады, бірақ олар да испандықтарға тұтқынға түсті. Осы уақытта Атауальпа өзінің жартылай бауыры Хуаскарды өлімге кесуге бұйрық берді, өйткені ол империяны билеуіне кедергі келтіретін деп санады. Атауальпа Писарроның "Инкалардың билік таяғына кімнің құқығы бар екенін анықтау" қаупін болдырмау үшін осы бұйрық берді. Алтынның барлық жиынтығы, стандартты құймаларға балқытылғаннан кейін және испандықтар арасында бөліспей тұрып, 1,326,539 песо де орого құрады, бұл 1847 жылы 15,500,000 АҚШ долларына тең болды. Бүгінгі күнгі ақшамен санағанда бұл шамамен жарты миллиард долларға бағаланады. Күміс 51,610 марканы құрады. Ең әдемі заттар императордың патшалық үлесіне сақталды, олардың ішінде вазалар, өсімдіктер мен жануарлардың бейнелері және фонтан болды. Оның Писарроға соңғы тілегі – оның денесін Китоға жеткізу және балаларына мейірімді қарау болды. Атауальпа өлімге кесілгеннен кейін "Тахуантинсуйо" (Инка империясының) құлауы жақын болды, осылай Перуді испандықтар басып алды.

When Francisco Pizarro arrived in Cajamarca on November 15, 1532, he sent a messenger to Atahualpa, proposing they meet in the main plaza. Pizarro decided to send a friar, Vincente de Valverde, along with an interpreter (Felipillo) to speak with Atahualpa. The next day, on November 16, 1532, Friar Valverde presented himself to Atahualpa and explained through the interpreter the mysteries of Catholic religion, and that, on account of their heathenism, the pope had granted Atahualpa's kingdom to the Spaniards. Atahualpa professed not to understand the tenor of this discourse, and would not resign his kingdom, saying he would "be no man's tributary." Upon hearing this, the friar gave a Bible to Atahualpa, who, after merely observing it and turning a few pages, threw the book on the floor. Atahualpa then demanded a full account of the presence of the Spaniards in his land. At this point Pizarro and his forces decided to come out on horseback with firearms, causing many of Atahualpa's army to flee upon hearing the sounds of artillery and arquebus. Many natives died as they tried to fight against the better armed Spaniards. Thereafter, Pizarro went on to look for Atahualpa himself, who was shielded by his faithful nobles who, in the end, were also captured by the Spaniards. It was during this time that Atahualpa gave orders for the execution of his half brother, Huáscar, who he believed was an obstacle to his ruling of the empire. Atahualpa gave these orders, hoping to prevent Pizarro from carrying out his threat to "determine which of the two had best title to the sceptre of the Incas." The total collection of the gold, after being melted down into standard ingots, and before division amongst the Spaniards, amounted to 1,326,539 pesos de oro, worth 15,500,000 in 1847 U. S. dollars. This equates to nearly half a billion dollars in today's money. The silver amounted to 51,610 marks. Some of the most beautiful articles were saved for the emperor's royal fifth, which included vases, imitations of plants and animals, and a fountain. His last requests to Pizarro were that his remains be transported to Quito, and that he have compassion on his children. After Atahualpa was executed, the end of the "Tahuantinsuyo" (Inca Empire) was near, with the Spanish conquest of Peru.