Кіріспе

Қытай тілдерінің транскрипция схемалары

Гуандун транскрипциясы – Гуандун провинциялық білім беру департаментінің 1960 жылы кантон, теочев, хакка және хайнань тілдерін транскрипциялау үшін жариялаған төрт транскрипция схемасын білдіреді. Бұл схемалар әртүрлі диалектілерге бейімделу үшін ұқсас элементтерді, бірақ кейбір айырмашылықтармен қолданды. Гуандун транскрипциясы пиньин сияқты, тіл алдындағы z, c, s дыбыстарын j, q, x дыбыстарынан ажыратады және b, d, g әріптерін демсіз тоқтау дауыстарын белгілеу үшін пайдаланады. Сонымен қатар, g немесе k әрпінен кейін бастапқы әріп ретінде w деп жазудың орнына, рифмадан бұрынғы медиалды u әрпін қолданады.

Гуандун транскрипциясы кейбір дауыстыларды көрсету үшін диакритикалық белгілерді қолданады. Бұл цирмфлекс (^) é, және ü әріптеріндегі ê, é, ü әріптерін қамтиды. Бұған қоса, ол p, t, k сияқты басқа транскрипция схемаларында қолданылатын код дауыстарын көрсету үшін b, d, g әріптерін пайдаланады, бастапқы дыбыстардағы демсіз жарылыс дауыстарындағыдай. Тондар диакритикалық белгілердің орнына жоғарғы индекстегі сандармен белгіленеді.

Кантон тілінде

Кантон тілі үшін жасалған схема "Кантон транслитерация схемасы" еңбегінде сипатталған. LSHK әріптік деректер базасында бұл жүйе "Кантон романдандырылуы" деп аталады. Гонконгта бұл жүйе қолданылмайды, онда Гонконг үкіметі, Йель, кантондық Пиньин және Дзютпин сияқты романдандыру схемалары кең таралған, алайда Қытай Халық Республикасында кантон тілі туралы жарияланған еңбектерде оны кездестіруге болады.

Теочев

Мин-Нань тілінің теочев диалектісі үшін жасалған схема "The Teochew Transliteration Scheme" еңбегінде баяндалған. Бұл схема (және осы схеманың негізінде құрылған тағы бір ұқсас схема) көбінесе Пэньим деп аталады, ол пиньиннің теочевше айтылуы. Осы схема қазіргі Teochew диалекті туралы мақалада сипатталған латын әрпімен жазылу жүйесі.

Хака

Хака тілі үшін жасалған схема "Хака транслитерация схемасы" еңбегінде баяндалған. Схема Қытай материгінде Хака тілінің де-факто стандартты диалектісі саналатын Мейкси диалектісін сипаттайды.

Хайнаан

Хайнань тілі үшін жасалған схема "Хайнань тілінің транслитерация схемасында" баяндалған. Схема Қытай материгінде хайнань тілінің беделді диалектісі саналатын және провинциялық хабар таратуда қолданылатын Вэньчан диалектісін сипаттайды.