Кіріспе

1918 жылғы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі шайқас

Самбраның екінші шайқасы (4 қараша 1918 ж.) (оның ішінде Гизаның екінші шайқасы және Тьераш шайқасы) Бірінші дүниежүзілік соғыстың Еуропадағы одақтас әскерлерінің соңғы ұшақтарының бір бөлігі болды.

Өмірбаян

Алдыңғы жақта неміс қарсыласы әлсіреп бара жатты. Сель шайқасында бұрын-соңды көрілмеген мөлшерде тұтқынға алынды, және жаңа шабуыл тез дайындалды. Француздық бірінші армиясы мен британдық бірінші, үшінші және төртінші армияларға Конде каналының оңтүстігінен 48 шақырымдық фронт бойымен Маубеж-Монсқа қарай жылжу міндеті жүктелді, бұл Намюрға қауіп тудыратын еді. Аргонн ормандарынан жарылыс жасап шыққан американдық күштермен бірге, егер бұл сәтті аяқталса, немістердің Мёз бойындағы қысқартылған қорғаныс шебін қайта құруға жасаған әрекеттерін тоқтататын еді. 4 қараша күні таңда 17 британдық дивизия (оның ішінде британдық бірінші армияға қарасты Канада корпусының 3-ші және 4-ші канадтық дивизиялары) және 11 француз дивизиясы шабуылға көшті. Танк корпусы, ресурстарының шегіне жеткендіктен, қолдау үшін тек 37 танкты ғана ұсына алды.

Шайқас

Солтүстік шабуылға қарсы бірінші кедергі – кең Самбр каналы және оның маңындағы су тасқыны болды. Дәл осы жерде БЭФ төрт жыл бұрын шайқасқан еді. XIII және IX корпус бірінші болып каналға жетті. Неміс артиллериясы шабуылшыларды жылдам анықтап, атысқа түсірді, ал ауыр атыс астында уақытша көпірлер толық орнатылмастан денелер үйіліп қалды. IX корпустың 1-ші және 32-ші дивизиялары каналды кешіп өту кезінде шамамен 1150 әскерін жоғалтты, оның ішінде белгілі соғыс ақыны Уилфред Оуэн де бар еді. Тіпті каналдан өткен соң да неміс әскері кішкентай ауылдар мен егістік жерлерде терең қорғанысқа бекінді, және түскіге дейін 3 км-лік (2 миль) және 24 км-лік (15 миль) бұзушылыққа қол жеткізілді. 2-ші батальон Сассекс полкімен каналды кешіп өтуі үшін подполковник Д. Г. Джонсон Виктория кресімен марапатталды. Солтүстікке қарай IV және V корпус Форре де Мормалға, ал Канада корпусы Монс бағытына шабуыл жасады. Неміс қорғанысы жарамсыз болды: 13-ші Корольдік Уэльс фюзилерлеріне қару қолданудың қажеті болмады, ал 17-ші дивизияның 9-шы батальоны екі офицерден және 583 сарбаздың 226-сынан басқа барлық әскерін жоғалтты. Осыған қарамастан, шабуыл жалғасты және ұрыс мақсаттары 4-і немесе келесі күні орындалды. Форре де Мормалдың батысындағы Ле Кесной қаласын Жаңа Зеландия дивизиясы басып алды. Оңтүстікке қарай француздық Бірінші армия шабуылдап, Гиз коммунасын (Гиздің екінші шайқасы) және Ориньи-ан-Тьераш (Тьераш шайқасы) қалаларын жаулап алды. Бұл шамамен 80 км-ге созылған және тереңдігі бар көпір бастығының құрылуына әкелді. Осы нүктеден бастап, солтүстік одақтастары 11 қарашадағы Генттен Хорайн, Бауфф, Хавр арқылы Консойр және Сивриге дейінгі қарулы келісім сызығына дейін күніне бес мильден астам жылдамдықпен үздіксіз алға жылжыды.