Кіріспе

Силикатты амфибол минералы

Антофиллит – орторомбалық амфибол минералы: ☐Mg2Mg5Si8O22(OH)2 (☐ – кристалл құрылымындағы бос орын, нүктелік ақау), магний-темір иносиликат гидроксиді. Антофиллит куммингтонитпен полиморфты. Антофиллиттің кейбір түрлері қабатты немесе талшықты болып келеді және асбестке жатады. Бұл атау минералдың ең көп кездесетін түсіне сілтеме жасайтын, «гвоздика» деген мағына беретін латын тіліндегі anthophyllum сөзінен шыққан. Антофиллит кристаллы 126 және 54 градус бұрыштары бойынша мінсіз жарылумен сипатталады.

Пайда болуы

Антофиллит – магнийге бай тау жыныстарының, әсіресе ультрабазалық магмалық тау жыныстары мен таза емес доломиттік тақтатастардың метаморфизмі нәтижесінде түзіледі. Ол сондай-ақ ретроградты өнім ретінде қалдық ортопироксендер мен оливиннің шетінде, сондай-ақ кордиерит кездесетін гнейстер мен шисталарда қосымша минерал ретінде де пайда болады. Антофиллит серпентинитпен бірге ультрамафикалық тау жыныстарының ретроградты метаморфты минералы ретінде де кездеседі.

Тiршiлiк антофиллит

Тірісті антофиллит – асбесттің алты мойындалған түрінің бірі. Ол Финляндияда, сондай-ақ Жапонияның Мацубасе қаласында 1883-1970 жылдар аралығында ірі ашық асбест кеніші мен зауыты жұмыс істеді. Финляндияда антофиллит асбесті екі кенде өндірді, олардың ішіндегі үлкені – Пааккила, Туусниеми коммунасында 1918 жылы ашылып, 1975 жылы шаң проблемаларына байланысты жабылды. Кішірек кен – Мальжасальми, Оутокумпу коммунасында 1944 жылдан 1952 жылға дейін қазылды. Антофиллит асбест цементінде, жылу оқшаулауда, шатыр материалдары және т.б. үшін қолданылды. Антофиллит азболен асбесті деп те аталады.